Trong vài năm qua, Mặt Trời đã hoạt động mạnh mẽ hơn thường lệ. Chu kỳ 11 năm của nó đạt đỉnh vào cuối năm 2024, và hiện vẫn đang ở giai đoạn sôi động. Chính sự “bận rộn” này khiến năm 2026 được kỳ vọng sẽ mang đến nhiều cơ hội hơn để quan sát cực quang – những dải ánh sáng xoáy đầy màu sắc từng xuất hiện nhiều lần trên bầu trời Vương quốc Anh và nhiều nơi khác.
Một khoảnh khắc hiếm hoi cực quang vẽ nên những dải màu kỳ ảo trên bầu trời. (Nguồn: Harsh Agrawal)
Khi Mặt Trời hoạt động mạnh, nó phóng ra khối lượng lớn vật chất và năng lượng vào không gian. Những vụ phun trào này, khi va chạm với Trái Đất, sẽ tương tác với khí quyển và tạo nên cực quang. Dù đôi khi chúng có thể gây nguy hiểm, chẳng hạn làm gián đoạn lưới điện, nhưng cũng mang lại cảnh tượng kỳ vĩ hiếm có.
Trong thời gian gần đây, cực quang đã xuất hiện ở những vĩ độ thấp hơn bình thường, giúp nhiều khu vực tại Anh, Mỹ và các vùng vốn ít khi xuất hiện nay lại có cơ hội thưởng thức. Điều này càng làm tăng sự háo hức của giới quan sát và những người yêu thích thiên văn.
Theo NASA, Mặt Trời sẽ bước vào giai đoạn “cực tiểu” vào khoảng năm 2031. Tuy nhiên, hiện chúng ta vẫn đang ở trong giai đoạn đỉnh cao, đồng nghĩa năm 2026 vẫn có khả năng chứng kiến nhiều màn trình diễn cực quang rực rỡ.
Bức ảnh toàn cảnh 360º này ghi lại hình ảnh cực quang bên dưới vòng cung của Dải Ngân hà, tại bãi biển Haukland, quần đảo Lofoten, Na Uy. (Nguồn: Giulio Cobianchi)
Không chỉ nhờ hoạt động của Mặt Trời, việc quan sát cực quang ngày nay còn thuận lợi hơn nhờ tiến bộ khoa học. Các nghiên cứu, trong đó có sứ mệnh Parker Solar Probe, đã giúp giới khoa học hiểu rõ hơn về quá trình hoạt động của Mặt Trời. Nhờ đó, các chuyên gia có thể dự đoán chính xác hơn khi nào và ở đâu cực quang sẽ xuất hiện.
Cơ quan Khí tượng Anh (Met Office) và Trung tâm Dự báo Thời tiết Không gian của Mỹ (Space Weather Prediction Center) hiện liên tục theo dõi Mặt Trời, cung cấp thông tin cập nhật theo thời gian thực. Điều này giúp người yêu thiên văn trên khắp thế giới có thêm cơ hội chuẩn bị và tận hưởng một trong những cảnh tượng kỳ diệu nhất của tự nhiên.