Chi tiền tỷ ra nước ngoài chữa bệnh, cuối cùng vẫn về 'cầu cứu' bác sĩ Việt

Giữa năm 2025, một phụ nữ sinh năm 1974, Việt kiều Mỹ, thường xuyên đau dữ dội vùng hạ sườn phải. Khi đi khám tại một cơ sở y tế ở Mỹ, chị được chẩn đoán mắc sỏi túi mật và được chỉ định phẫu thuật. Tuy nhiên, quá trình gây mê không thành công nên ca mổ phải dừng lại, bệnh nhân chỉ được điều trị nội khoa và dùng thuốc giảm đau.

Các cơn đau kéo dài khiến chị quyết định trở về Việt Nam để tìm cơ hội điều trị. Qua thăm khám và thực hiện các xét nghiệm, chụp chiếu cần thiết, bác sĩ xác định bệnh nhân bị sỏi túi mật với số lượng lớn và cần phẫu thuật sớm. Nếu không can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể dẫn tới viêm túi mật nặng, hoại tử túi mật, thậm chí nhiễm trùng nặng đe dọa tính mạng.

Áp lực đặt lên ê-kíp điều trị không nhỏ, bởi bệnh nhân từng thất bại trong quá trình gây mê trước đó. Các bác sĩ gây mê và phẫu thuật đã rà soát kỹ hồ sơ, đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe để tìm nguyên nhân và xây dựng phương án gây mê an toàn hơn.

Kết quả cho thấy bệnh nhân dị ứng với hơn 20 kháng nguyên khác nhau, đồng thời thừa cân và có tiền sử hội chứng ngưng thở khi ngủ, những yếu tố làm tăng nguy cơ biến chứng trong gây mê. Vì vậy, ê-kíp gây mê chủ động chuẩn bị nhiều phương án dự phòng. Trước khi phẫu thuật, bệnh nhân được phun khí dung, tiêm thuốc chống dị ứng đường tĩnh mạch và theo dõi sát đường thở trong suốt quá trình gây mê.

Nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng, ca mổ diễn ra thuận lợi. Khi mở túi mật, các bác sĩ lấy ra tổng cộng 481 viên sỏi. Sau phẫu thuật, sức khỏe bệnh nhân ổn định dần và đang tiếp tục được theo dõi, chăm sóc hậu phẫu.

Theo các bác sĩ, trường hợp túi mật chứa nhiều sỏi như vậy nếu không điều trị đúng cách có thể gây viêm túi mật nặng. Ngoài ra, sỏi có thể rơi xuống đường mật chính gây tắc mật, dẫn đến viêm tụy cấp, tắc ruột và nhiều biến chứng nguy hiểm khác.

Không chỉ trường hợp trên, các bác sĩ cho biết thực tế có không ít người bệnh lựa chọn ra nước ngoài điều trị với chi phí rất cao, nhưng hiệu quả không phải lúc nào cũng tương xứng.

Tháng 3/2023, một người đàn ông ở Hà Nội phát hiện u não. Ban đầu, bệnh nhân khám tại một phòng khám tư nhân, sau đó được gia đình đưa ra nước ngoài điều trị. Tại đây, người bệnh được chỉ định xạ phẫu với chi phí khoảng 500 triệu đồng. Đây là chỉ định không phù hợp với tình trạng bệnh. “Cách điều trị này vừa tốn kém, lại không đúng chỉ định”, PGS.TS Đồng Văn Hệ, Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, nói trong một lần trò chuyện với phóng viên.

Một số trường hợp khác cũng mắc bệnh lý não nhưng lựa chọn phẫu thuật ở nước ngoài bằng phương pháp mổ mở truyền thống, trong khi tại Bệnh viện Việt Đức đã triển khai các kỹ thuật nội soi ít xâm lấn. Có bệnh nhân sau mổ xuất hiện biến chứng điếc tai, méo miệng, trong khi chi phí điều trị lên tới khoảng 2 tỷ đồng.

Theo các chuyên gia, nhiều kỹ thuật phẫu thuật phức tạp hiện được triển khai thường quy tại các bệnh viện lớn trong nước, với chi phí thấp hơn đáng kể. Việc người bệnh tìm hiểu kỹ thông tin chuyên môn và lựa chọn cơ sở điều trị phù hợp có thể giúp tránh những tốn kém không cần thiết, đồng thời giảm nguy cơ biến chứng.

Y tế Việt Nam không thua kém nước khác

Theo PGS.TS Đồng Văn Hệ, năng lực chuyên môn của y tế Việt Nam hiện nay không thua kém nhiều nước trong khu vực. Nhiều kỹ thuật khó được các bác sĩ trong nước làm chủ, thậm chí có lĩnh vực đồng nghiệp quốc tế phải sang học hỏi kinh nghiệm.

Thực tế vẫn còn bộ phận người bệnh chưa đặt trọn niềm tin vào hệ thống y tế trong nước. Điều này thể hiện qua việc mỗi năm vẫn có hàng chục nghìn lượt bệnh nhân ra nước ngoài điều trị. Xu hướng này không chỉ khiến lượng lớn ngoại tệ chảy ra nước ngoài mà còn làm giảm cơ hội để ngành y trong nước tích lũy kinh nghiệm, nâng cao tay nghề và uy tín chuyên môn. “Tại trung tâm của chúng tôi, mỗi năm vẫn tiếp nhận hàng chục trường hợp đã điều trị ở nước ngoài nhưng cuối cùng phải quay về đây để cầu cứu”, ông nói.

Không phải bệnh nhân nào ra nước ngoài chữa bệnh cũng đạt kết quả như mong đợi. Thực tế, nhiều người trở về trong tình trạng bệnh không cải thiện, thậm chí gặp biến chứng, rơi vào cảnh “tiền mất tật mang”.

PGS Hệ cho rằng về năng lực chuyên môn, bác sĩ Việt Nam hoàn toàn có thể sánh ngang với đồng nghiệp ở Thái Lan hay Singapore. Thậm chí, nhiều bác sĩ trong nước có kinh nghiệm và tay nghề rất cao. Minh chứng là số lượng bệnh nhân quốc tế đến Việt Nam khám, điều trị ngày càng tăng, đồng thời ngày càng có nhiều bác sĩ, nhân viên y tế nước ngoài sang Việt Nam học tập, trao đổi chuyên môn.

Theo ông, vấn đề không nằm ở năng lực điều trị mà phần nào xuất phát từ việc ngành y tế chưa làm tốt công tác truyền thông và hướng dẫn người bệnh tiếp cận đúng dịch vụ. “Có chăng chỉ là chúng ta chưa truyền thông tốt, chưa giúp người bệnh đi đúng tuyến, tìm đúng bác sĩ và đến đúng nơi cần điều trị”, ông chia sẻ.

Để giữ chân người bệnh trong nước và từng bước thu hút thêm bệnh nhân quốc tế, theo PGS Hệ, ngành y tế cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, yếu tố cốt lõi vẫn là nâng cao chất lượng chuyên môn và giữ vững y đức.

Bên cạnh đó, các cơ sở y tế cần tổ chức công tác tiếp đón, chăm sóc bệnh nhân một cách chuyên nghiệp hơn; đổi mới thái độ, phong cách phục vụ, hướng tới mục tiêu nâng cao sự hài lòng của người bệnh.

Ngoài ra, bệnh viện cần liên tục cập nhật các hướng dẫn chuyên môn mới, sớm đưa thuốc, hóa chất, sinh phẩm và phác đồ điều trị hiện đại vào thực hành lâm sàng. Khi dịch vụ được cải thiện, quy trình được chuẩn hóa và công tác truyền thông được chú trọng, người dân sẽ chủ động tìm đến các cơ sở y tế trong nước để khám chữa bệnh.

Song song với đó, việc đào tạo thế hệ kế cận cũng cần được đẩy mạnh nhằm duy trì và phát triển các kỹ thuật y học hiện đại. Vị phó giáo sư bày tỏ kỳ vọng các thế hệ bác sĩ trẻ trong tương lai sẽ giỏi hơn thế hệ đi trước, có thêm nhiều công trình nghiên cứu mang tính đột phá, đóng góp cho sự phát triển của nền y học Việt Nam.