Vì sao Apple chọn Google Gemeni thay vì ChatGPT?

Apple vừa công bố thỏa thuận kéo dài nhiều năm với Google nhằm tích hợp các mô hình AI Gemini vào Siri phiên bản mới. Điều này không chỉ đánh dấu sự thay đổi lớn trong chiến lược, mà còn phản ánh cách "Táo khuyết" đánh giá và lựa chọn các mô hình AI nền tảng cho hệ sinh thái của mình.

Trước đó, từ cuối năm 2024, Apple tích hợp ChatGPT vào các thiết bị của mình giúp Siri có thể xử lý những truy vấn phức tạp hơn, đồng thời mang lại cho OpenAI vị trí nổi bật trong hệ sinh thái Apple Intelligence.

Parth Talsania, CEO của Equisights Research, mô tả OpenAI giờ đây "giữ vai trò hỗ trợ nhiều hơn". ChatGPT vẫn xuất hiện trên thiết bị Apple nhưng chủ yếu phục vụ các truy vấn nâng cao theo hình thức tùy chọn, thay vì đóng vai trò là lớp trí tuệ mặc định của hệ thống.

Ưu tiên năng lực mô hình

Trong tuyên bố chung ngày 12/1, Apple cho biết: “Sau quá trình đánh giá cẩn trọng, công nghệ AI của Google được xác định là nền tảng có năng lực tốt nhất cho Apple Foundation Models”.

Đáng chú ý, Apple không nhắc đến yếu tố giá cả, sự tiện lợi hay tương thích hệ sinh thái, mà nhấn mạnh trực tiếp vào khả năng công nghệ.

Cách diễn đạt của Apple cho thấy những tiêu chí mà các doanh nghiệp lớn quan tâm khi lựa chọn mô hình AI nền tảng: Hiệu năng ở quy mô lớn, độ trễ khi suy luận, khả năng xử lý đa phương thức, đặc biệt là khả năng vận hành linh hoạt cả trên thiết bị lẫn trên đám mây, trong khi vẫn đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về quyền riêng tư.

Google hiện triển khai Gemini trên hàng triệu thiết bị Samsung Galaxy thông qua Galaxy AI, qua đó chứng minh khả năng vận hành quy mô lớn. Tuy nhiên, việc tích hợp vào hệ sinh thái Apple đặt ra yêu cầu cao hơn, khi Gemini phải đáp ứng các tiêu chuẩn hiệu năng và bảo mật trên hơn hai tỷ thiết bị đang hoạt động.

Áp lực cạnh tranh buộc Apple đổi hướng

Việc Apple chuyển sang ký thỏa thuận nhiều năm với Google diễn ra chỉ hơn một năm sau khi hãng công bố tích hợp ChatGPT, cho thấy cục diện cạnh tranh trên thị trường AI đã thay đổi nhanh chóng.

Cuối năm 2025, Google ra mắt Gemini 3. Ngay sau đó, OpenAI đẩy nhanh quá trình phát triển sản phẩm trước áp lực cạnh tranh. Diễn biến cho thấy tốc độ cải tiến năng lực mô hình giữa các nhà cung cấp có sự khác biệt lớn và vị thế dẫn đầu có thể thay đổi trong thời gian ngắn.

Đối với các doanh nghiệp triển khai AI dài hạn, đây là rủi ro trong việc lựa chọn nhà cung cấp khi ưu điểm nhất thời của các mô hình có thể không phù hợp với các dự án kéo dài nhiều năm.

Bài toán phụ thuộc hạ tầng

Thỏa thuận giữa Apple và Google cũng làm dấy lên lo ngại về sự tập trung quyền lực công nghệ. CEO Tesla Elon Musk cho rằng việc Google vừa kiểm soát Android và Chrome, vừa cung cấp AI cho iOS, có thể tạo ra sự phụ thuộc quá lớn.

Ở góc độ doanh nghiệp, điều này phản ánh nguy cơ phụ thuộc vào một nhà cung cấp mô hình AI duy nhất, khi các ràng buộc kỹ thuật và thương mại có thể mở rộng vượt ngoài phạm vi tích hợp ban đầu.

Apple cho biết Apple Intelligence sẽ tiếp tục vận hành theo mô hình lai: Xử lý trên thiết bị đối với các tác vụ nhạy cảm về dữ liệu, kết hợp với nền tảng Private Cloud Compute cho các tác vụ phức tạp hơn. Cách tiếp cận này được xem là khuôn mẫu để cân bằng giữa năng lực AI và yêu cầu quản trị dữ liệu.

Tác động thị trường

Ngay sau khi thỏa thuận được công bố, vốn hóa thị trường của Alphabet vượt mốc 4.000 tỷ USD, phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư vào chiến lược AI của Google. Tuy nhiên, ý nghĩa của thương vụ không chỉ nằm ở phản ứng thị trường ngắn hạn.

Google đang từng bước mở rộng vị thế trên toàn bộ chuỗi giá trị AI, từ mô hình nền tảng đến các ứng dụng đầu cuối. Trong khi đó, Apple thừa nhận những khó khăn trong việc tự phát triển AI tạo sinh, thể hiện qua việc trì hoãn nâng cấp Siri và phản ứng chưa tích cực với các công cụ AI ban đầu.

Thỏa thuận Gemini cũng nối dài mối quan hệ thương mại mang lại cho Apple hàng chục tỷ USD mỗi năm, khi Google trả phí để duy trì vị trí công cụ tìm kiếm mặc định trên các thiết bị Apple. Quan hệ hợp tác sâu này nhiều khả năng đã ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán của hai hãng xoay quanh việc tích hợp AI.

Cục diện AI vẫn biến động

Theo Google, Gemini không chỉ cung cấp sức mạnh cho Siri phiên bản mới ra mắt cuối năm nay, mà còn được sử dụng cho các tính năng Apple Intelligence trong tương lai. Phạm vi tích hợp dự kiến tiếp tục mở rộng, kéo theo mức độ phụ thuộc kỹ thuật ngày càng lớn.

Trong khi đó, OpenAI vẫn hiện diện trên thiết bị Apple nhưng không còn giữ vai trò trung tâm. Điều này cho thấy thị trường mô hình AI nền tảng đang biến động nhanh, với vị thế của các nhà cung cấp có thể thay đổi chỉ trong vài năm.

Quyết định của Apple cũng không đồng nghĩa Gemini là lựa chọn tối ưu cho mọi doanh nghiệp. Tuy nhiên, thỏa thuận cho thấy cách một tập đoàn công nghệ lớn đánh giá mô hình AI nền tảng dưới các yêu cầu khắt khe về hiệu năng, bảo mật và khả năng mở rộng. Những yếu tố này ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh AI được tích hợp sâu vào sản phẩm và dịch vụ.