Trung Quốc thử thách phi hành gia ở lại vũ trụ 1 năm, hướng tới Mặt Trăng 2030

Vào lúc 23h08 ngày 24/5 theo giờ địa phương, Trung Quốc sẽ chính thức phóng tàu vũ trụ Thần Châu-23 bằng tên lửa đẩy Trường Chinh-2F Y23 từ Trung tâm Phóng vệ tinh Tửu Tuyền ở phía tây bắc nước này. Sứ mệnh mang tính cột mốc này sẽ đưa ba phi hành gia lên trạm vũ trụ Thiên Cung, trong đó có một thành viên sẽ ở lại làm việc liên tục suốt một năm.

Đây là khoảng thời gian lưu trú ngoài không gian dài kỷ lục trong lịch sử ngành hàng không vũ trụ Trung Quốc, được thiết kế chuyên biệt để nghiên cứu những biến đổi sinh lý học của con người trước khi Bắc Kinh hiện thực hóa mục tiêu đưa phi hành gia đổ bộ lên Mặt Trăng vào năm 2030.

Phi hành đoàn của Thần Châu-23 bao gồm chỉ huy Chu Dương Trụ, phi công Trương Nguyên Chí và chuyên gia tải trọng Lý Gia Oánh - cựu thanh tra cảnh sát Hồng Kông và cũng là công dân đầu tiên của đặc khu này tham gia vào một sứ mệnh không gian quốc gia. Danh tính của phi hành gia đảm nhận thử thách ở lại một năm trên trạm Thiên Cung sẽ được Cơ quan Vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA) quyết định dựa trên tiến độ thực tế của chuyến bay.

Trong suốt thời gian lưu trú dài ngày này, các nhà khoa học sẽ tập trung nghiên cứu sâu về tác động sinh lý của bức xạ vũ trụ, tình trạng suy giảm mật độ xương và những áp lực tâm lý trong môi trường vi trọng lực. Thậm chí, Bắc Kinh còn đang triển khai thí nghiệm về phôi nhân tạo từ tế bào gốc nhằm tìm hiểu khả năng sinh tồn và sinh sản lâu dài của con người ngoài Trái Đất.

Sự kiện phóng tàu Thần Châu-23 diễn ra trong bối cảnh cuộc chạy đua chinh phục vùng cực Mặt Trăng giữa Trung Quốc và Mỹ đang tăng tốc mạnh mẽ. Ở phía bên kia đại dương, Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đang nỗ lực đưa người trở lại Mặt Trăng vào năm 2028 thông qua chương trình Artemis, đồng thời tập đoàn SpaceX cũng vừa thử nghiệm thành công tên lửa Starship thế hệ mới để hỗ trợ các sứ mệnh này.

Đối mặt với cột mốc năm 2030, Trung Quốc đang đẩy mạnh tốc độ phát triển và thử nghiệm toàn diện các phần cứng chuyên dụng, bao gồm tên lửa hạng nặng Trường Chinh-10, tàu vũ trụ thế hệ mới Mộng Châu và tàu đổ bộ mặt trăng Lãm Nguyệt.

Về mặt kỹ thuật, Thần Châu-23 sẽ thực hiện quy trình gặp gỡ và ghép nối nhanh tự động đầu tiên với mô-đun lõi của trạm Thiên Cung. Đây là bước tổng duyệt quan trọng bởi kỹ thuật ghép nối tự động trên quỹ đạo chính là mấu chốt để tàu Mộng Châu và tàu đổ bộ Lãm Nguyệt kết nối với nhau quanh Mặt Trăng sau này.

Nhận định về chiến lược của quốc gia, ông Ngô Vĩ Nhân, nhà khoa học trưởng của chương trình thám hiểm Mặt Trăng Trung Quốc, cho biết tiến độ công bố của Bắc Kinh hiện đang bước đi theo lộ trình rất thận trọng và chắc chắn. Khả năng làm chủ không gian sâu của nước này đã được chứng minh qua chuỗi thành tựu đột phá của các robot thám hiểm, đặc biệt là sự kiện thu thập thành công mẫu đất đá ở vùng tối của Mặt Trăng vào tháng 6/2024.

Việc làm chủ các chuyến bay dài ngày trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp như Thần Châu-23 sẽ tạo bước chuyển tiếp an toàn cho con người xuống bề mặt chị Hằng. Một cuộc đổ bộ có người lái thành công trước năm 2030 không chỉ là thắng lợi về mặt công nghệ, mà còn là bàn đạp vững chắc để Trung Quốc hiện thực hóa kế hoạch xây dựng một trạm nghiên cứu khoa học vĩnh viễn trên Mặt Trăng vào năm 2035.