Chính quyền ông Trump cân nhắc chi tiền để thuyết phục Greenland gia nhập Mỹ

Mỹ tính chi tiền để thuyết phục Greenland gia nhập

Dù con số cụ thể và cơ chế triển khai chưa được xác định, hai nguồn tin cho biết các quan chức Mỹ, trong đó có trợ lý Nhà Trắng, đã bàn tới các mức từ 10.000 đến 100.000 USD cho mỗi người. Các nguồn đều đề nghị giấu tên do đây là những trao đổi nội bộ.

Ý tưởng chi tiền trực tiếp cho cư dân Greenland - vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch được xem là một câu trả lời cho câu hỏi Washington có thể “mua” hòn đảo với khoảng 57.000 dân như thế nào, bất chấp việc chính quyền ở Copenhagen và Nuuk nhiều lần khẳng định Greenland không phải để bán.

Đây chỉ là một trong nhiều phương án đang được Nhà Trắng xem xét nhằm giành quyền kiểm soát Greenland, bao gồm cả khả năng sử dụng sức mạnh quân sự Mỹ. Tuy nhiên, cách tiếp cận này tiềm ẩn nguy cơ bị nhìn nhận là quá "mang tính giao dịch", thậm chí là xúc phạm với một cộng đồng từ lâu đã tranh luận về con đường độc lập của mình cũng như sự phụ thuộc kinh tế vào Đan Mạch.

Trong những ngày gần đây, các nhà lãnh đạo tại Copenhagen và trên khắp châu Âu đã phản ứng gay gắt trước các phát biểu của ông Trump và một số quan chức Nhà Trắng, những người khẳng định Mỹ có quyền đối với Greenland. Phản ứng này càng mạnh mẽ hơn khi Mỹ và Đan Mạch đều là đồng minh trong NATO, bị ràng buộc bởi các cam kết phòng thủ tập thể.

Hôm 6/1, Pháp, Đức, Italy, Ba Lan, Tây Ban Nha, Anh và Đan Mạch đã ra tuyên bố chung, khẳng định chỉ có Greenland và Đan Mạch mới có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến quan hệ giữa hai bên.

Khi được hỏi về các cuộc thảo luận liên quan tới việc mua Greenland, bao gồm khả năng chi trả trực tiếp cho người dân, Nhà Trắng đã dẫn lại các phát biểu của Thư ký Báo chí Karoline Leavitt và Ngoại trưởng Marco Rubio hôm 7/1.

Trong cuộc họp báo, bà Leavitt thừa nhận Tổng thống Trump cùng các cố vấn an ninh quốc gia đang “xem xét một thương vụ mua lại Greenland tiềm năng sẽ diễn ra như thế nào”. Còn ông Rubio cho biết ông sẽ gặp người đồng cấp Đan Mạch tại Washington vào tuần tới để thảo luận về vấn đề Greenland.

Đại sứ quán Đan Mạch từ chối bình luận, trong khi Văn phòng đại diện của Greenland tại Washington không phản hồi yêu cầu bình luận.

Các cuộc thảo luận về Greenland ngày càng nghiêm túc

Tổng thống Mỹ Donald Trump từ lâu đã lập luận rằng Washington cần phải giành quyền kiểm soát Greenland vì nhiều lý do, trong đó có việc hòn đảo này sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản quan trọng phục vụ các ứng dụng quân sự công nghệ cao. Ông cũng cho rằng toàn bộ Bán cầu Tây cần nằm trong phạm vi ảnh hưởng địa - chính trị của Mỹ.

Theo các nguồn thạo tin, dù những thảo luận nội bộ về cách thức kiểm soát Greenland đã diễn ra trong đội ngũ cố vấn của ông Trump từ trước khi ông nhậm chức cách đây một năm nhưng mức độ khẩn trương đã gia tăng rõ rệt sau khi chính quyền Mỹ bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro trong một chiến dịch táo bạo cuối tuần trước.

Một nguồn tin cho biết các trợ lý Nhà Trắng đang muốn tận dụng đà tâm lý từ chiến dịch nhằm vào ông Maduro để thúc đẩy những mục tiêu địa - chính trị dài hạn khác của Tổng thống Trump.

“Chúng tôi cần Greenland từ góc độ an ninh quốc gia và Đan Mạch sẽ không thể đảm đương được điều đó. Nó có ý nghĩa chiến lược cực kỳ quan trọng”, ông Trump nói với báo giới trên chuyên cơ Không Lực Một hôm 4/1.

Một nguồn tin am hiểu các cuộc thảo luận nội bộ tại Nhà Trắng cho biết ý tưởng chi trả một khoản tiền trọn gói cho người dân Greenland không phải là mới. Tuy nhiên, trong những ngày gần đây, các cuộc trao đổi đã trở nên nghiêm túc hơn, với việc các cố vấn cân nhắc những mức chi cao hơn. Kịch bản chi trả 100.000 USD cho mỗi người, tương đương tổng số tiền gần 6 tỷ USD, hiện được xem là một khả năng thực tế.

Nhiều chi tiết xung quanh phương án chi trả này vẫn chưa rõ ràng, bao gồm thời điểm, cách thức phân bổ tiền nếu chính quyền ông Trump theo đuổi lựa chọn này, cũng như những nghĩa vụ cụ thể mà người dân Greenland sẽ phải đáp ứng để đổi lại. Nhà Trắng từng tuyên bố không loại trừ khả năng can thiệp quân sự, song các quan chức cũng nhấn mạnh Mỹ ưu tiên phương án mua lại Greenland hoặc giành quyền kiểm soát thông qua các biện pháp ngoại giao.