Từ ý Đảng đến lòng dân và khát vọng về kỷ nguyên vươn mình

Ngày 12/6/2025, tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV thông qua Nghị quyết về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025. Theo đó, cả nước được tổ chức lại còn 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 28 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc Trung ương.

Bốn ngày sau, Quốc hội tiếp tục thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013, trong đó quyết định chấm dứt hoạt động của 696 đơn vị hành chính cấp huyện. Song song với đó, việc sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước, đưa tổng số đơn vị từ 10.035 xuống còn 3.321, tương đương mức giảm 67%.

Từ ngày 1/7/2025, 34 tỉnh, thành phố chính thức vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, gồm cấp tỉnh và cấp xã. Cuộc cải cách quy mô lớn này đã mở ra không gian phát triển mới, tạo nền tảng để đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc phát triển giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng.

Muốn bay cao, bay xa, bộ máy phải nhẹ nhàng

Phát biểu tại Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về sáp nhập tỉnh, thành phố cùng các quyết định của Trung ương Đảng thành lập đảng bộ tỉnh và nhân sự lãnh đạo địa phương, sáng 30/6, Tổng Bí thư Tô Lâm gọi đây là thời khắc thiêng liêng và trọng đại của dân tộc, một chỉnh thể hành chính mới của Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

"Quyết định 'sắp xếp lại giang sơn' là bước đi lịch sử có ý nghĩa chiến lược, đánh dấu một giai đoạn phát triển mới của sự nghiệp hoàn thiện bộ máy hành chính Nhà nước, hoàn thiện thể chế và tổ chức của hệ thống chính trị đồng bộ, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, hướng tới hoàn thiện một nền hành chính quản trị hiện đại, kiến tạo, gần dân, sát dân, vì Nhân dân phục vụ, để mọi lợi ích thuộc về Nhân dân", Tổng Bí thư khẳng định.

Tại các cuộc làm việc với các bộ, ngành, địa phương, Tổng Bí thư nhiều lần nhấn mạnh việc tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp gắn với cơ cấu lại không gian phát triển của địa giới hành chính cấp tỉnh, cấp xã là thành quả của tư duy đổi mới quyết liệt của Đảng.

Quyết định này tạo đột phá mạnh mẽ trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, khơi dậy khí thế và động lực mới cho sự nghiệp đổi mới toàn diện, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

"Muốn phát triển, muốn bay cao, bay xa thì bộ máy phải nhẹ nhàng. Nặng nề không thể bay cao, bay xa được", Tổng Bí thư nói và cho rằng, bộ máy mới đã gọn nhẹ, tiết kiệm, tạo ra không khí, tư duy làm việc mới.

Sau 6 tháng triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chính quyền cơ sở cơ bản đã nhanh chóng ổn định tổ chức, duy trì hoạt động thông suốt, không để gián đoạn việc phục vụ người dân. Nhiều địa phương đạt và vượt kế hoạch thu ngân sách; các lĩnh vực văn hóa, giáo dục có chuyển biến rõ nét, tỷ lệ trẻ đến trường đạt 100%; công tác an sinh xã hội được bảo đảm.

Tại Phú Thọ, các phường Hòa Bình, Thống Nhất, Tân Hòa, Kỳ Sơn và xã Thịnh Minh đã chủ động kiện toàn tổ chức bộ máy, ban hành quy chế làm việc, ổn định hoạt động của các tổ chức, bảo đảm chính quyền mới vận hành linh hoạt, hiệu quả.

Tại thành phố Huế, nhiều sáng kiến hiệu quả được triển khai trong tổ chức và quản lý chính quyền địa phương hai cấp. Mô hình "Đại lý dịch vụ công" hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục trực tuyến, đặc biệt phát huy hiệu quả đối với người dân vùng xa, người cao tuổi, người yếu thế, góp phần nâng tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn thành phố lên gần 96% và giảm mạnh áp lực cho bộ phận "Một cửa".

Cùng với đó, sáng kiến "Sổ tay 2 cấp" cung cấp tài liệu, hướng dẫn nghiệp vụ giúp cán bộ cơ sở nhanh chóng tra cứu, xử lý công việc; đồng thời trở thành kênh kết nối giữa cấp xã với các sở, ngành, cho phép trao đổi, giải đáp vướng mắc, chia sẻ kinh nghiệm trong giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm sự thống nhất trong điều hành.

Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết, từ ngày 1/7 đến 30/11, 34 địa phương tiếp nhận 21,8 triệu hồ sơ thủ tục hành chính, tăng 5,9 triệu so với tháng trước, trong đó 18,4 triệu hồ sơ được nộp trực tuyến.

Riêng cấp xã tiếp nhận 13,4 triệu hồ sơ trực tuyến. Tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính xử lý đúng hoặc trước hạn tính trên số lượng hồ sơ được đồng bộ tại các địa phương đạt 92,78%.

Trong quản lý tài sản công, nhiều kết quả nổi bật được ghi nhận 17.496 cơ sở nhà, đất đã được xử lý; 9.056 cơ sở đang tiếp tục xử lý. 

Theo Bộ trưởng Nội vụ, việc rà soát, bố trí, sắp xếp cán bộ, công chức ở cấp xã đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ được nhiều địa phương quan tâm triển khai thực hiện và đạt được hiệu quả tích cực.

Tính đến nay, gần 4.000 cán bộ, công chức, viên chức đã được điều động, biệt phái, tiếp nhận và bố trí về cấp xã. Các địa phương đồng thời đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng, bảo đảm đội ngũ cán bộ bám sát thực tiễn, xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh tại cơ sở.

Từ ý Đảng đến lòng dân và khát vọng về kỷ nguyên vươn mình

Chia sẻ về những kết quả nổi bật sau khi thực hiện "sắp xếp lại giang sơn", Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh trước hết là việc mở ra không gian phát triển kinh tế rộng lớn, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của từng vùng.

Theo lãnh đạo Chính phủ, quá trình sắp xếp đã hình thành những đô thị có tầm vóc lớn, điển hình là TP.HCM - siêu đô thị có quy mô kinh tế tương đương nhiều thành phố lớn trên thế giới, đủ sức cạnh tranh quốc tế. Nhiều địa phương trước đây gặp khó khăn do địa hình chia cắt, thuần túy là vùng núi, nay đã có biển, tạo sự gắn kết giữa kinh tế biển và kinh tế miền núi.

"Kết quả đầu tiên và quan trọng chính là kết hợp hài hòa lợi thế của các vùng kinh tế: Đồng bằng có núi, kinh tế biển có kinh tế rừng, vì vậy đã tối ưu hóa và phát huy thế mạnh, không gian phát triển của đất nước", Phó Thủ tướng Thường trực nói.

Một thành quả nổi bật khác là giảm mạnh biên chế gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ, theo Phó Thủ tướng Thường trực, đây là mục tiêu chúng ta phấn đấu qua nhiều nhiệm kỳ nhưng bước tiến còn chậm, nay đã đạt được kết quả đột phá.

Qua đợt sắp xếp này, toàn hệ thống từ Trung ương đến địa phương giảm được khoảng 145.000 biên chế. Điều này tạo cơ hội quý giá để sàng lọc đội ngũ; giải quyết chính sách thỏa đáng, động viên những đồng chí sức khỏe, năng lực còn hạn chế hoặc lớn tuổi nghỉ chế độ.

Phó Thủ tướng Thường trực nhìn nhận, đây cũng là sự chuyển giao thế hệ đầy ý nghĩa, khi lớp người đi trước sẵn sàng lùi lại để nhường dư địa và cơ hội phát triển cho lớp cán bộ trẻ, tài năng, được đào tạo chính quy, bài bản để cống hiến, gánh vác trọng trách phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Bên cạnh đó, việc tinh gọn bộ máy giúp tiết kiệm nguồn lực ngân sách lớn cho an sinh xã hội. Theo Phó Thủ tướng Thường trực, thực hiện Nghị quyết 18 ước tính mỗi năm tiết kiệm khoảng 39.000 tỷ đồng chi thường xuyên. Nguồn lực này được huy động cho các chính sách an sinh xã hội, chăm lo tốt hơn đời sống Nhân dân.

Ngay sau khi tinh giản biên chế, Bộ Chính trị quyết định sử dụng nguồn lực này, kết hợp với các nguồn khác của ngân sách Nhà nước như tăng thu, tiết kiệm chi để miễn, giảm học phí, xây dựng trường học vùng biên, nâng cao năng lực y tế. Tổng chi cho an sinh xã hội trong nhiệm kỳ qua đã đạt hơn 1 triệu tỷ đồng, thể hiện rõ tính ưu việt của chủ trương này.

Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình cho rằng, việc tổ chức lại bộ máy cũng là cú hích mạnh mẽ cho chuyển đổi số. Muốn phục vụ Nhân dân tốt, xây dựng nền hành chính không phụ thuộc địa giới, hoạt động 24/7, thì con đường duy nhất là phải số hóa.

"Đây là điều kiện 'thúc ép' tất cả các cấp chính quyền từ trung ương tới cơ sở phải quyết liệt triển khai chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả phục vụ Nhân dân và thích ứng với mô hình quản trị mới", Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh.

Là người trực tiếp tham gia vào quá trình xây dựng và triển khai các quyết sách quan trọng của Trung ương và Bộ Chính trị trong nhiệm kỳ đầy biến động, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình khẳng định những kết quả đạt được trước hết là nhờ sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, sáng suốt của Đảng.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, Đảng đã thể hiện tầm nhìn chiến lược vượt trội, mang tầm vóc của thời đại. Để chuẩn bị tâm thế cho đất nước bước vào "kỷ nguyên mới" - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc - Đảng không chỉ tập trung giải quyết những vấn đề trước mắt mà còn có những chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy, tiệm cận trình độ quản trị tiên tiến của thế giới.

"Quyết định thực hiện cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy vừa qua chính là minh chứng rõ nét nhất. Đó là kết tinh của một tư duy đổi mới, dám nhìn thẳng vào sự thật, dũng cảm loại bỏ những cái cũ kỹ, lạc hậu để kiến tạo một tương lai hưng thịnh. Nếu không có tầm nhìn xa trông rộng và bản lĩnh chính trị vững vàng của Đảng, chúng ta khó có thể đưa ra được những chủ trương lịch sử mang tính bước ngoặt như vậy", Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình tâm đắc.

Về phương thức triển khai, Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá đây là điểm nhấn đặc biệt của nhiệm kỳ này, thể hiện rõ tinh thần "nói đi đôi với làm". Trung ương gương mẫu làm trước, các cấp làm theo; làm đến đâu chắc đến đó, tạo sự lan tỏa mạnh mẽ và đồng thuận xã hội rộng lớn.

"Sự lan tỏa và đồng thuận xã hội to lớn vừa qua bắt nguồn từ chính sự quyết liệt và nêu gương của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Đặc biệt, không thể không nhắc đến vai trò của Tổng Bí thư Tô Lâm - "Tổng công trình sư" đã truyền cảm hứng mạnh mẽ, định hướng lối đi và giữ vững ngọn lửa quyết tâm cho toàn hệ thống", Phó Thủ tướng Thường trực nói.

Thêm vào đó, trong bối cảnh đất nước phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức đan xen, từ yêu cầu tăng trưởng cao để hiện thực hóa khát vọng "dân giàu, nước mạnh" đến những biến động khó lường của tình hình thế giới, thiên tai, dịch bệnh, Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định, sự sáng suốt và quyết đoán của Đảng đã trở thành điểm tựa vững chắc của niềm tin xã hội.

"Chính sự bình tĩnh, sáng suốt và quyết đoán của Đảng là điểm tựa niềm tin vững chắc, giúp quy tụ lòng dân, biến thách thức thành cơ hội. Đảng thực sự là người cầm lái bản lĩnh, là hạt nhân quyết định mọi thắng lợi, đưa đất nước vượt qua chông gai, thử thách để vững bước, cất cánh vào kỷ nguyên mới", lãnh đạo Chính phủ nói thêm.