Đóng

El Nino rất mạnh đang hình thành, Việt Nam sẽ chịu tác động ra sao?

(VTC News) -

El Nino hình thành và có thể trong nhóm mạnh nhất từ năm 1950, chuyên gia cảnh báo nhiều hình thái thời tiết cực đoan mà Việt Nam đối mặt nếu kịch bản này xảy ra.

Theo nhận định của Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia, El Nino tiếp tục mạnh thêm từ nay đến cuối năm 2026 và có thể kéo dài sang đầu năm 2027.

Xác suất xuất hiện El Nino rất mạnh hiện ở mức 60-65%. Hiện tượng này có thể diễn biến tương tự năm 2023, đạt cường độ tương đương El Nino 2015-2016 và thuộc nhóm mạnh nhất kể từ năm 1950.

"Nếu kịch bản này xảy ra, Việt Nam nguy cơ đối mặt với nền nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm, số đợt không khí lạnh giảm, lượng mưa thiếu hụt trên diện rộng (đặc biệt tại Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ), làm gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong các tháng cuối năm 2026 và đầu 2027", cơ quan khí tượng thông tin.

Trong điều kiện El Nino, lượng mưa xu thế giảm nhưng có thể xuất hiện những kỷ lục về lượng mưa lớn nhất trong 24 giờ. (Ảnh minh hoạ)

Trong những năm chịu ảnh hưởng của El Nino, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới tác động đến nước ta thường ít hơn, nhưng vẫn có thể xuất hiện các cơn bão rất mạnh, gây thiệt hại lớn. Vì vậy, người dân và các địa phương cần đề cao cảnh giác trước nguy cơ thiên tai trong thời gian tới.

Cơ quan khí tượng dự báo, nền nhiệt độ tại các khu vực trên phạm vi toàn quốc trong các tháng cuối năm 2026 cao hơn trung bình nhiều năm 0,5-1,5°C, tháng 10-12/2026 nhiệt độ có thể cao hơn 1-2°C. Do vậy, trong tháng còn lại mùa hè năm 2026, tại Bắc Bộ và Trung Bộ, nắng nóng tiếp tục xuất hiện nhiều hơn trung bình nhiều năm, có thể ghi nhận các giá trị nhiệt độ vượt lịch sử.

Bên cạnh đó, El Nino thường gây thiếu hụt lượng mưa trong hầu hết các vùng của cả nước, phổ biến 25-50%, rõ rệt nhất là duyên hải Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ. Vì thế, nguy cơ cao xảy ra khô hạn cục bộ hoặc diện rộng ở những nơi có nhu cầu dùng nước nhiều cho sản xuất và sinh hoạt.

Trong điều kiện El Nino, lượng mưa xu thế giảm nhưng có thể xuất hiện những kỷ lục về lượng mưa lớn nhất trong 24 giờ. 

Theo TS Trương Bá Kiên, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng Khí hậu - Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, trong những tháng cuối năm, không nên chỉ tập trung vào một hiện tượng thời tiết cực đoan cụ thể, bởi rủi ro lớn nhất có thể đến từ sự kết hợp của nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan.

El Nino hình thành và duy trì, nhóm rủi ro cần đặc biệt quan tâm là nắng nóng kéo dài, thiếu hụt mưa, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn, nhất là tại Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn cuối năm 2026, đầu năm 2027.

Đối với Bắc Bộ và các đô thị lớn, nắng nóng cực đoan, stress nhiệt và mưa dông cực đoan sau các giai đoạn tích nhiệt vẫn là rủi ro rất lớn. Một đô thị như Hà Nội có thể chịu đồng thời nắng nóng, quá tải điện, suy giảm sức khỏe cộng đồng và ngập úng cục bộ sau mưa lớn ngắn hạn.

Đối với miền Trung, cần cảnh giác với tổ hợp rủi ro giữa nắng nóng - khô hạn trong một số giai đoạn và mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất khi có bão, áp thấp nhiệt đới hoặc dải hội tụ nhiệt đới hoạt động. Khu vực này có địa hình hẹp, dốc, sông ngắn, nên mưa lớn cực đoan có thể chuyển rất nhanh thành lũ lớn, lũ quét và sạt lở.

Đối với đồng bằng sông Cửu Long, rủi ro đáng lo ngại hơn trong kịch bản El Nino mạnh là thiếu nước, dòng chảy thượng nguồn suy giảm và xâm nhập mặn mùa khô. Tác động này có thể ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, cấp nước sinh hoạt, nuôi trồng thủy sản và sinh kế của người dân.

"Vì vậy, thay vì xếp hạng đơn lẻ nắng nóng, hạn hán, mưa lớn hay bão mạnh, cần nhìn năm 2026 như một năm có nguy cơ rủi ro khí hậu đa thiên tai.

Quản lý rủi ro cần theo hướng kịch bản: với miền Bắc và đô thị lớn là nắng nóng - mưa dông cực đoan - ngập úng; với Trung Bộ là nắng nóng - khô hạn - bão mạnh - mưa lớn; với Tây Nguyên, Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long là thiếu hụt mưa - hạn hán - thiếu nước - xâm nhập mặn.

Đây là cách tiếp cận phù hợp hơn trong bối cảnh biến đổi khí hậu và El Nino có thể làm các cực đoan trở nên phức tạp, khó lường hơn", TS Trương Bá Kiên nhận định.

HUỆ NGUYỄN

Tin mới