Xây dựng nhà ở từ lâu đã được xem là một trong những dấu mốc lớn của đời người. Không chỉ là câu chuyện tài chính hay kỹ thuật, việc làm nhà còn gắn với nhiều yếu tố tinh thần, tâm lý và phong tục.
Bởi vậy, trước khi khởi công, nhiều gia đình thường cân nhắc kỹ lưỡng các vấn đề như thời điểm xây dựng, hướng nhà, ngày động thổ, cũng như tuổi của gia chủ. Với không ít người, việc tham khảo phong thủy không chỉ nhằm tìm kiếm “điềm lành” mà còn để tạo sự yên tâm và chủ động hơn trong quá trình chuẩn bị.
Bước sang năm 2026, năm Bính Ngọ là năm có Thiên can Bính và Địa chi Ngọ đều thuộc hành Hỏa, tạo nên cục diện “song Hỏa”, thường được mô tả là một năm có nhiều chuyển động, biến đổi. Chính vì vậy, từ đầu năm, các câu hỏi như “Năm 2026 tuổi nào xây nhà tốt?” hay “Tuổi Quý Hợi xây nhà năm 2026 có phù hợp không?” được nhiều gia đình đặt ra khi lên kế hoạch an cư.
Tuổi Quý Hợi xây nhà năm 2026 có phù hợp không? (Ảnh: Nhật Thùy)
Trong phong thủy dân gian, tuổi làm nhà thường được xem xét dựa trên ba yếu tố quen thuộc là Kim Lâu, Hoang Ốc và Tam Tai. Theo quan niệm, một năm được cho là “thuận” để xây nhà khi tuổi của gia chủ không đồng thời rơi vào các hạn này.
Kim Lâu thường được tính bằng cách lấy tuổi mụ chia cho 9. Nếu số dư rơi vào 1, 3, 6 hoặc 8 thì được xem là phạm Kim Lâu. Cách tính này được lưu truyền với mục đích cảnh báo những mốc tuổi mà theo kinh nghiệm dân gian, gia chủ nên thận trọng hơn khi tiến hành việc lớn.
Hoang Ốc lại gắn với khái niệm “vận nhà ở”, được chia theo chu kỳ sáu cung: Nhất Cát, Nhì Nghi, Tam Địa Sát, Tứ Tấn Tài, Ngũ Thọ Tử và Lục Hoang Ốc. Trong đó, một số cung được coi là thuận lợi cho việc làm nhà, một số cung khác thì ngược lại.
Tam Tai là vận hạn kéo dài ba năm liên tiếp, ứng với từng nhóm tuổi nhất định. Cách phân chia này xuất phát từ quan niệm cho rằng trong ba năm đó, mỗi người nên hạn chế những việc đại sự để tránh rủi ro.
Đối chiếu theo hệ thống trên, người tuổi Quý Hợi sinh năm 1983 được cho là không nên đứng tên làm nhà trong năm 2026. Lý do là tuổi này phạm Kim Lâu Lục Súc (thường được diễn giải là ảnh hưởng đến tài lộc, kinh tế, vật nuôi) và đồng thời rơi vào hạn Tam Tai, do năm Ngọ nằm trong chu kỳ Tỵ – Ngọ – Mùi đối với nhóm tuổi Hợi. Với những gia đình coi trọng yếu tố truyền thống, đây là điểm cần lưu ý khi xây dựng kế hoạch.
Tuy nhiên, trong thực tế, không phải lúc nào gia chủ cũng có thể chờ đến “đúng năm, đúng tuổi”. Nhu cầu về nhà ở, điều kiện kinh tế, công việc hay hoàn cảnh gia đình đôi khi đòi hỏi việc xây dựng phải tiến hành ngay. Trong những trường hợp đó, nhiều người lựa chọn giải pháp mượn tuổi làm nhà như một cách dung hòa giữa nhu cầu thực tế và yếu tố tâm lý.
Theo quan niệm phổ biến, người được mượn tuổi nên lớn tuổi hơn gia chủ, có sức khỏe ổn định, đời sống gia đình yên ấm, công việc tương đối thuận lợi và có uy tín trong dòng họ. Về nguyên tắc, các tuổi thuộc nhóm Tam hợp hoặc Nhị hợp với gia chủ thường được ưu tiên, nhằm tạo sự hài hòa về mặt biểu trưng.
Theo tài liệu Tìm hiểu văn hóa phương Đông âm dương đối lịch (NXB Thanh Hóa) của tác giả Trần Đình Tuấn, năm Bính Ngọ 2026 có một số độ tuổi được tổng hợp là không phạm đồng thời Kim Lâu, Hoang Ốc và Tam Tai. Danh sách này thường được nhiều người tham khảo khi có kế hoạch xây dựng.
Cụ thể, các tuổi được nêu gồm: 1957 (Đinh Dậu, 70 tuổi), 1960 (Canh Tý, 67 tuổi), 1966 (Bính Ngọ, 61 tuổi), 1968 (Mậu Thân, 59 tuổi), 1969 (Kỷ Dậu, 58 tuổi), 1978 (Mậu Ngọ, 49 tuổi), 1984 (Giáp Tý, 43 tuổi), 1993 (Quý Dậu, 34 tuổi), 1996 (Bính Tý, 31 tuổi), 2002 (Nhâm Ngọ, 25 tuổi), 2005 (Ất Dậu, 22 tuổi) và 2007 (Đinh Hợi, 20 tuổi).
Danh sách này được xây dựng trên cơ sở đối chiếu các yếu tố truyền thống trong năm Bính Ngọ, mang tính tham khảo cho những gia đình đang chuẩn bị làm nhà hoặc tìm người phù hợp để mượn tuổi.
Những tuổi được xem là phù hợp để xây nhà năm 2026. (Ảnh: Nhật Thùy)
Về mặt hình thức, mượn tuổi làm nhà thường được tiến hành theo một số bước mang tính nghi lễ. Trước tiên, gia chủ chuẩn bị giấy tờ tượng trưng cho việc “bán nhà” cho người được mượn tuổi. Khi làm lễ động thổ, người này sẽ thay mặt gia chủ khấn vái và thực hiện các nghi thức cần thiết, trong khi gia chủ tạm thời tránh mặt, không xuất hiện trong khu vực làm lễ.
Trong suốt quá trình xây dựng, từ khởi công đến đổ mái, người được mượn tuổi tiếp tục đứng tên thực hiện các nghi lễ. Khi công trình hoàn thành, hai bên làm lễ “mua lại nhà”, đánh dấu việc kết thúc mượn tuổi. Sau đó, gia chủ mới chính thức tiến hành lễ nhập trạch để dọn về sinh sống.
Một số lưu ý thường được nhắc tới là không nên mượn tuổi của người đang có tang hoặc người cũng phạm Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai trong năm đó. Ngoài ra, chỉ nên mượn tuổi của một người duy nhất trong toàn bộ quá trình xây dựng, tránh thay đổi giữa chừng để giữ sự thống nhất về mặt nghi thức.
Dù được khá nhiều gia đình áp dụng, mượn tuổi làm nhà vẫn là quyết định cần cân nhắc. Trước hết là sự phù hợp về tuổi tác và quan niệm giữa gia chủ và người được mượn tuổi. Bên cạnh đó, yếu tố sức khỏe cũng được coi trọng, bởi người này đại diện cho gia chủ trong các nghi thức chính.
Không kém phần quan trọng là mối quan hệ giữa hai bên. Nếu việc mượn tuổi không được trao đổi rõ ràng ngay từ đầu, rất dễ phát sinh hiểu lầm hoặc áp lực tâm lý về sau. Do đó, gia chủ nên lựa chọn người thực sự tin cậy và thống nhất từ sớm rằng đây chỉ là nghi thức mang tính biểu trưng, nhằm tạo sự yên tâm trong quá trình xây dựng.
Ở góc độ hiện đại, nhiều chuyên gia cho rằng các yếu tố như tài chính, pháp lý, thiết kế, chất lượng thi công và an toàn xây dựng vẫn là nền tảng quyết định sự bền vững của một ngôi nhà. Việc tham khảo phong thủy, nếu có, nên được nhìn nhận như một nét văn hóa và một hình thức chuẩn bị tâm lý, giúp gia chủ bước vào việc lớn với sự chủ động và an tâm hơn.
(*) Thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.