Thứ trưởng Bộ NN&MT lý giải nguyên nhân gây ô nhiễm không khí

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ chiều 8/1, phóng viên nêu thực trạng tình trạng ô nhiễm không khí của nước ta và nhất là ở một số thành phố lớn, trong đó có Hà Nội, vẫn diễn ra hết sức nghiêm trọng. Từ đó, đề nghị đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết các giải pháp mang tính cấp bách trước mắt và lâu dài nhằm hạn chế tình trạng này.

Trả lời, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, ô nhiễm bụi mịn PM2.5 tiếp tục là vấn đề cần giải quyết trọng tâm, tập trung tại Hà Nội và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Từ tháng 10-12/2025, ô nhiễm gia tăng mạnh theo quy luật. 

Qua theo dõi, quy luật ô nhiễm trong ngày thay đổi, bên cạnh việc tập trung vào ban đêm và sáng sớm (thời điểm nghịch nhiệt diễn ra mạnh nhất), ô nhiễm không khí còn cao tại các giờ cao điểm như 9-11h và 15-17h (giờ hoạt động giao thông, sản xuất cao).

"Có 2 nguyên nhân. Nguyên nhân khách quan là hình thái thời tiết (vào cuối tháng 11 đầu tháng 12) bất lợi hơn trung bình nhiều năm (sương mù, nghịch nhiệt kéo dài). Nguyên nhân chủ quan là nguồn phát thải từ hoạt động giao thông và mật độ lưu thông tham gia giao thông vào đợt cuối năm tăng cao; công trình xây dựng, mở rộng đường, lát vỉa hè cuối năm chưa có che chắn, đào ẩm hiệu quả; đốt rác/phụ phẩm tự phát; nguồn thải làng nghề và công nghiệp", Thứ trưởng nói.

Trước thực trạng trên, ông Phùng Đức Tiến cho hay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề ra hai giải pháp trước mắt.

Một là thiết lập cơ chế giám sát và gửi báo cáo hằng tuần. Theo đó, định kỳ trước 11h thứ Sáu hàng tuần, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tổng hợp số liệu từ các địa phương, đánh giá tiến độ và báo cáo Thủ tướng (hiện đã xây dựng tới báo cáo tuần thứ 10).

Giải pháp thứ hai được lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề cập là tăng cường mạng lưới quan trắc để có cơ sở xử lý.

"Về lâu dài, đề xuất thực hiện các biện pháp khẩn cấp kiểm soát nguồn thải. Bộ đã ban hành 2 văn bản gửi UBND các tỉnh/thành phố, yêu cầu kích hoạt ngay các biện pháp khẩn cấp như: Tăng cường rửa đường; kiểm soát 100% các công trình xây dựng và nghiêm cấm đốt mở. Rà soát các hoạt động, khuyến khích cắt giảm công suất trong những ngày cao điểm", Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nói.

Về giải pháp trong giai đoạn 2026 - 2030, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung hoàn thiện cơ chế chính sách và tổ chức thực hiện.

Cụ thể, xây dựng kế hoạch của Bộ để triển khai kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045. Cùng đó là hoàn thiện dự thảo, trình cấp có thẩm quyền ban hành lộ trình và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông.

Một số giải pháp khác được Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đưa ra là: kiểm soát nguồn thải (nguồn thải từ xe ô tô, xe gắn máy); hỗ trợ địa phương truyền thông và hợp tác quốc tế...