Trong nhiều năm qua, Quỹ Vầng Trăng Khuyết duy trì các hoạt động hỗ trợ người yếu thế, đặc biệt là người già neo đơn, đồng thời xây dựng những mô hình sinh kế nhẹ để người cao tuổi có thể tham gia lao động và tự tạo thu nhập. Năm 2026, chương trình “Tháng Nội Lực” tiếp tục được triển khai như một bước thử nghiệm nhằm chuyển dần từ mô hình hỗ trợ sang tự vận hành với định hướng “làm ra - bán được - sống được”. Tuy nhiên, quá trình hiện thực hóa mục tiêu này cũng đặt ra không ít thách thức cho tổ chức.
Thách thức đầu tiên nằm ở việc thiết kế quy trình làm việc phù hợp với lực lượng lao động đặc biệt: người cao tuổi. Không giống các mô hình kinh doanh thông thường, phần lớn người tham gia sản xuất tại các cơ sở của Vầng Trăng Khuyết đều là người ngoài 60 tuổi, sức khỏe hạn chế và thị lực giảm sút. Vì vậy, từng công đoạn sản xuất đều phải được chia nhỏ, đơn giản hóa để phù hợp với thể trạng của người lao động.
Vầng Trăng Khuyết phải thiết kế quy trình làm việc phù hợp với người cao tuổi tại các cơ sở bảo trợ. (Ảnh: VTK)
Việc sắp xếp quy trình cũng đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng. Ban tổ chức phải cân bằng giữa hai yếu tố: tạo điều kiện để các cụ làm việc thoải mái, đồng thời vẫn đảm bảo tiến độ đưa sản phẩm ra thị trường. Đây là bài toán không dễ khi dự án vừa mang tính xã hội, vừa phải vận hành theo logic của một hoạt động kinh tế.
Nếu quy trình lao động là thách thức bên trong, thì khâu vận hành lại là thử thách ở phía ngoài. Trong “Tháng Nội Lực 2026”, một trong những sản phẩm được triển khai là bưởi – loại nông sản quen thuộc nhưng không hề đơn giản khi đưa vào mô hình bán hàng. Trái bưởi có kích thước lớn và khá nặng; khi đóng gói theo cặp để vận chuyển, việc bảo quản trở nên khó khăn hơn nhiều. Chỉ một va chạm nhỏ cũng có thể khiến trái cây bị dập, ảnh hưởng đến chất lượng khi đến tay người mua.
Việc bán hàng chủ yếu được thực hiện qua các nền tảng mạng xã hội, đặt ra thêm nhiều công việc mới như quản lý đơn hàng, tính toán chi phí vận chuyển, chăm sóc khách hàng và theo dõi quá trình giao nhận. Với một tổ chức thiện nguyện, việc vừa học vừa làm trong lĩnh vực thương mại điện tử là một trải nghiệm hoàn toàn mới.
Một khó khăn khác là vấn đề chất lượng sản phẩm. Do các cụ lần đầu tham gia vào quá trình sản xuất và chế biến, chất lượng giữa các sản phẩm đôi khi chưa đồng đều. Tuy vậy, cộng đồng vẫn dành nhiều sự ủng hộ cho chương trình, coi mỗi sản phẩm không chỉ là một món hàng mà còn là câu chuyện về sự nỗ lực của những con người từng ở bên lề xã hội.
Những khó khăn kể trên cho thấy việc chuyển đổi từ mô hình thiện nguyện sang mô hình tự vận hành không phải là quá trình dễ dàng. “Tháng Nội Lực” được xem như một bước thử nghiệm để thay đổi tư duy trong hoạt động cộng đồng: thay vì chỉ kêu gọi sự giúp đỡ, tổ chức khuyến khích người thụ hưởng tham gia trực tiếp vào quá trình tạo ra giá trị.
Sau hai năm triển khai, “Tháng Nội Lực” đang dần trở thành hoạt động thường niên của Vầng Trăng Khuyết. Trong thời gian tới, tổ chức dự định mở rộng các mô hình buôn bán nhỏ tại các cơ sở nuôi dưỡng người cao tuổi.
Theo kế hoạch, các hoạt động kinh tế quy mô nhỏ sẽ được phát triển đa dạng hơn, từ sản phẩm nông sản, đồ ăn vặt cho đến những mặt hàng đơn giản có thể sản xuất tại chỗ. Mục tiêu không phải là xây dựng một doanh nghiệp lớn, mà là tạo ra những nguồn thu ổn định giúp các cơ sở giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn tài trợ.
Trong độ dài hạn, tổ chức kỳ vọng cộng đồng sẽ nhìn nhận các chương trình xã hội theo một cách khác: không chỉ là hoạt động từ thiện, mà là sự đồng hành trong việc xây dựng những mô hình tự chủ.