Tuyên bố dỡ bỏ hoàn toàn phong tỏa đối với các cảng và vùng biển của Iran được Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) công bố tối qua trong một thông báo chính thức. CENTCOM khẳng định động thái này được tiến hành theo chỉ thị của Tổng thống Donald Trump.
Ngay sau thông báo của CENTCOM, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cũng ra tuyên bố cho biết Cơ quan Quản lý Eo vịnh Ba Tư, được Iran thành lập mới đây, sẽ triển khai các biện pháp nhằm nhanh chóng cấp phép cho các tàu có nhu cầu đi qua eo biển Hormuz, theo đúng tinh thần thỏa thuận đạt được với Mỹ.
Đại giáo chủ Iran Mojtaba Khamenei. (Ảnh: Reuters)
Tuyên bố nhấn mạnh công tác rà phá thủy lôi sẽ được tiến hành. Vì vậy, các tàu được khuyến nghị tuân thủ nghiêm ngặt lộ trình và thời gian biểu do Iran cung cấp nhằm bảo đảm an toàn khi lưu thông.
Việc Mỹ dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran và việc mở lại eo biển Hormuz là hai trong số những nội dung then chốt của bản ghi nhớ đạt được giữa Mỹ và Iran.
Liên quan đến thỏa thuận này, Đại giáo chủ Iran Mojtaba Khamenei tối qua đã lần đầu tiên lên tiếng bày tỏ quan điểm. Trong một tuyên bố chính thức, Đại giáo chủ Mojtaba Khamenei thông báo đã phê chuẩn bản ghi nhớ. Tuy nhiên, lãnh tụ tinh thần tối cao của Iran đồng thời khẳng định việc chấp nhận đàm phán trực tiếp với Mỹ không có nghĩa Iran công nhận quan điểm của đối phương.
Theo kế hoạch, lễ ký chính thức thỏa thuận sơ bộ Mỹ - Iran sẽ được tổ chức tại Thụy Sĩ trong ngày hôm nay. Ngay sau lễ ký, đại diện hai nước sẽ tiến hành vòng đàm phán đầu tiên về thỏa thuận chính thức.
Tiến trình này dự kiến có sự hỗ trợ của các nhà trung gian Pakistan, Qatar cùng một số bên khác. Tổng thời gian đàm phán mà hai bên thống nhất là 60 ngày. Trọng tâm của các cuộc thương thảo là giải pháp cho vấn đề hạt nhân của Iran, bao gồm việc xử lý lượng uranium đã được làm giàu ở cấp độ cao của Tehran.
Truyền thông và giới phân tích nhận định đây sẽ là tiến trình thương lượng đầy căng thẳng và thách thức. Khoảng thời gian 60 ngày nhiều khả năng không đủ để hai bên giải quyết toàn bộ các vấn đề còn tồn tại.
Trước vòng đàm phán dự kiến diễn ra hôm nay, Mỹ và Iran cũng đã tiến hành nhiều vòng đàm phán căng thẳng vào đầu năm ngoái và đầu năm nay dưới sự trung gian của Oman. Cả hai tiến trình đều bị đình lại giữa chừng sau khi Israel và Mỹ bất ngờ tiến hành các cuộc tấn công nhằm ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân.