Huyền thoại Judo Nhật Bản bất bại 15 năm, sáng tạo tuyệt kỹ MMA trứ danh

Video trận đấu giữa Masahiko Kimura và Helio Gracie

Masahiko Kimura (1917-1993) là võ sĩ Judo hoạt động vào đầu thời kỳ Showa. Ông từng lập kỷ lục đáng kinh ngạc khi bất bại suốt 15 năm, được mệnh danh là võ sĩ Judo Nhật Bản vĩ đại nhất lịch sử. Tên của ông được dùng để đặt cho đòn khóa tay, bẻ khớp rất nổi tiếng trong MMA (võ thuật tổng hợp).

Võ sĩ Judo mạnh nhất Nhật Bản

Theo tư liệu trên Note, Kimura sinh ra tại tỉnh Kumamoto vào năm 1917 (năm Taisho thứ 6). Từ khi còn nhỏ, ông giúp cha mình xúc sỏi tại nơi làm việc ở Kasegawa, nhờ đó rèn luyện được một đôi chân mạnh mẽ và vùng cơ trọng tâm (core) vững chắc. Năm 10 tuổi, ông bắt đầu theo học tại võ đường của Takeuchi Santo-ryu, một trong những môn phái Cựu Nhu thuật (Koryu Jujutsu).

Kimura bắt đầu học Judo nghiêm túc tại câu lạc bộ Judo của Trung học Chinzei, một trong những câu lạc bộ hàng đầu ở Kyushu. Tại đây, ông tiến bộ vượt bậc, đạt Nhất đẳng (1 đẳng) vào năm thứ hai trung học và Tam đẳng (3 đẳng) vào năm thứ ba.

Tài năng của Kimura sau đó được võ sĩ Judo nổi tiếng Tatsukuma Ushijima phát hiện và bồi dưỡng. Tatsukuma Ushijima đã thuyết phục gia đình Kimura để đưa ông về nuôi dưỡng tại võ đường của riêng mình.

Năm 1935, ở tuổi 18, ông trở thành võ sĩ trẻ nhất lịch sử đạt cấp bậc Ngũ đẳng (5 đẳng - đai đen cấp 5) khi hạ gục liên tiếp 8 đối thủ tại viện Kodokan.

Ushijima đã khuyến khích Kimura tham gia Giải Vô địch Toàn Nhật Bản, giải đấu mà chính ông từng lên ngôi trong quá khứ. Kết quả là Kimura đã được tham gia Giải Vô địch Judo Toàn Nhật Bản lần thứ 7 vào năm 1937 (năm Showa thứ 12).

Ông hạ gục hai đối thủ đầu tiên bằng đòn Osoto-gari và tiến vào trận chung kết gặp Masayuki Nakajima (5 đẳng, 27 tuổi, 1m70, 82kg), võ sĩ từng hai lần lên ngôi vô địch. Trận chung kết diễn ra căng thẳng. Trong 10 phút của hiệp cuối cùng, Nakajima bị quật ngã xuống sàn, Kimura chớp thời cơ áp dụng đòn đè có tên gọi "Kuzure-kamishiho-gatame" (nghĩa là "khống chế và đè ép") và giành chức vô địch.

Sau chiến thắng lịch sử, Kimura phải tự tát vào mặt để chắc chắn rằng mình không mơ. Sau khi nhớ lại trận đấu, Kimura nhận ra mình vẫn chưa hoàn thiện. Vì vậy, Kimura kết luận rằng để giữ vững danh hiệu này trong 10 năm tới, ông phải tập luyện nghiêm túc hơn bất kỳ võ sĩ Judo nào khác. Kimura bắt đầu tập luyện 9 giờ một ngày và chống đẩy 1.000 cái, trong khi các đối thủ của ông chỉ tập từ 3-4 giờ và chống đẩy 300 cái.

Kimura sau đó tiếp tục thống trị Giải Vô địch Toàn Nhật Bản tổ chức vào năm 1938 và 1939. Ông thậm chí giành chức vô địch ở giải đấu Thiên hoàng (Ten-Ran Shiai) vào năm 1940, vô địch giải Judo Tây Nhật Bản 1947 và đăng quang ở giải Giải Vô địch Judo Toàn Nhật Bản 1949.

Sau giải đấu năm 1949, Kimura giải nghệ và tham gia tổ chức Judo chuyên nghiệp do người thầy Ushijima sáng lập. Mục đích của tổ chức này là hồi sinh Judo như một môn võ thuật chiến đấu thực tế và tạo sinh kế cho các võ sĩ Judo đang gặp khó khăn về tài chính bằng cách biến Judo thành một môn thể thao thương mại.

Tuy nhiên, tổ chức Judo chuyên nghiệp nói trên không được vận hành tốt, dẫn tới việc các võ sĩ bị nợ lương. Vào thời điểm này, vợ của Kimura là bà Tomi đang mắc bệnh lao phổi nghiêm trọng và Kimura rất cần tiền.

Bất chấp sự ngăn cản của Ushijima, Kimura đã rời bỏ Hiệp hội Judo Chuyên nghiệp Quốc tế để sang Hawaii thi đấu với hy vọng kiếm tiền thưởng cao. Tại Hawaii, Kimura chuyển sang làm đô vật chuyên nghiệp để kiếm tiền thưởng.

Sau đó, ông gửi tiền thưởng về Nhật Bản và nhờ vậy đã mua được những loại thuốc đặc trị lao đắt đỏ cho người vợ Tomi. Cuối cùng, vợ của ông đã hồi phục khỏi bệnh lao.

Đánh bại "Vua nhu thuật" Brazil

Vào tháng 7/1951, Kimura cùng hai võ sĩ judo của Nhật Bản khác được mời sang Brazil thi đấu theo thể thức Judo/Jiu-jitsu (Nhu thuật). Đồng hành cùng Kimura (lúc này 34 tuổi) là Yamaguchi (Lục đẳng, nặng 110kg) và Kato (Ngũ đẳng).

Võ sĩ Kato đã nhận lời thách đấu từ Helio Gracie, nhà vô địch bất bại suốt 20 năm của Brazil. Nói thêm về Helio, ông cùng với anh trai mình là Carlos Gracie đã phát triển nên hệ thống Gracie Jiu-Jitsu (Nhu thuật Brazil hay còn gọi là BJJ). Ông là võ sĩ mạnh nhất Brazil, sở hữu thành tích bất bại suốt 20 năm trong các trận đấu Vale Tudo (đấu tự do không luật lệ — tiền thân của MMA hiện đại). Thời điểm đó, Helio thách đấu Kimura trước nhưng ông đã từ chối và cử Kato xuất trận. Kato là một võ sĩ đang độ sung sức với bảng thành tích lẫy lừng, bao gồm chức vô địch giải Chiba và giải Kodokan Doyukai.

Luật thi đấu quy định trận đấu giữa Kato và Helio chỉ kết thúc khi có một bên đập tay đầu hàng (tap out) vì bị siết cổ, khóa tay, hoặc bị đánh gục đến mất khả năng chiến đấu. Các điểm Ippon hay Osaekomi (đòn đè) của Judo đều không có giá trị phân định thắng thua.

Trong trận đấu, Kato đã ném Gracie nhiều lần, nhưng Gracie với thể trạng tuyệt vời đã thực hiện các kỹ thuật ngã an toàn (ukemi) để hóa giải đòn thế mà không hề dính chấn thương. Sau 10 phút bế tắc, Kato quyết định tung đòn siết cổ. Tuy nhiên, bậc thầy Gracie đã nhanh hơn khi lật ngược thế cờ bằng một đòn siết sở trường, khiến Kato ngất xỉu ngay trên sàn đấu và giành chiến thắng.

Vài tuần sau, Gracie tiếp tục thách đấu hai thành viên còn lại của đội Nhật Bản là Yamaguchi hoặc Kimura. Yamaguchi từ chối vì lo ngại chấn thương, nhưng Kimura đã chấp nhận lời thách đấu. Trận đấu thu hút 20,000 khán giả, những người ủng hộ Gracie thậm chí còn mang một chiếc quan tài vào sân đấu với ngụ ý rằng Kimura sẽ bị Gracie kết liễu. Theo trang Note, trận đấu này diễn ra ở sân vận động Maracana nổi tiếng của Brazil.

“Đây là một cuộc đối đầu vô tiền khoáng hậu: Ông vua Judo Nhật Bản đối đầu ông vua Nhu thuật Brazil, người đàn ông 15 năm bất bại chạm trán người đàn ông 20 năm bất bại. Sân vận động Maracana, nơi diễn ra trận đấu, vốn là một sân bóng đá lớn nhất thế giới thời bấy giờ”, trang Note viết.

Vào trận, Kimura liên tục ném Gracie xuống sàn bằng các đòn Ippon-seoi-nage, Osoto-gari và Harai-goshi. Ông cũng áp dụng các kỹ thuật như Kuzure-kamishiho-gatame, Kesa-gatame và Sankaku-gatame. Tuy nhiên, Gracie tỏ ra là một đối thủ đáng gờm khi kiên cường chịu đựng, không chịu đầu hàng sau.

Kimura sau đó vật ngã Gracie bằng đòn Osoto-gari rồi chuyển sang đòn đè Kuzure-kamishiho-gatame. Trong nỗ lực vùng vẫy thoát đè, Gracie vô tình rơi thẳng vào thế khóa Ude-garami (đòn khóa bẻ cánh tay) của Kimura. Đòn khóa này cực kỳ đau đớn, nhưng khi thấy Gracie vẫn kiên quyết không chịu đầu hàng, Kimura đã tăng thêm lực nén, bẻ gãy gập khuỷu tay trái của Gracie.

Ngay cả khi xương tay đã gãy, Gracie vẫn không chịu từ bỏ, buộc những người ở góc đài của ông phải "ném khăn xin hàng". Kimura được tuyên bố thắng cuộc bằng Knock-out kỹ thuật (TKO). Đó là khoảnh khắc sức mạnh của Kimura vượt qua đại dương và làm chấn động thế giới. Đòn khóa tay mà Kimura dùng để bẻ gãy tay Helio từ đó về sau đã được gọi tên là "Kimura Lock" trong môn Gracie Jiu-Jitsu nói riêng và võ thuật tổng hợp (MMA) nói chung.

Vào ngày 18/4/1993 (năm Heisei thứ 5), Kimura qua đời vì bệnh ung thư phổi, hưởng thọ 75 tuổi. 7 tháng sau cái chết của Kimura, vào ngày 12/11/1993, giải đấu võ UFC được chức tại Hoa Kỳ. Giải đấu này ban đầu chỉ có một hạng cân duy nhất (hạng mở rộng không giới hạn cân nặng), các hiệp đấu kéo dài 5 mươi phút không giới hạn số hiệp.

Tại giải đấu này, một võ sĩ Nhu thuật Brazil (BJJ) dáng người nhỏ thỏ tên là Royce Gracie đã liên tiếp đánh bại các đối thủ to lớn hơn mình gấp rưỡi, gấp đôi. Ông giành chiến thắng trong mọi trận đấu bằng đòn khóa siết bắt đối thủ đầu hàng để lên ngôi vô địch. Sự kiện này đã đưa cái tên Brazilian Jiu-Jitsu và gia tộc Gracie bước ra ánh sáng rộng rãi trên toàn cầu. Royce Gracie, nhà vô địch của giải đấu năm đó, chính là người con trai thứ sáu của Helio Gracie, người năm xưa đã bị Masahiko Kimura bẻ gãy tay trên sân vận động Maracana.

6 năm sau khi Kimura qua đời, Helio Gracie đã có chuyến thăm Nhật Bản đầu tiên được mong đợi từ lâu để tháp tùng người con trai thứ năm của mình, Royler, tham dự một trận đấu. Trang Discovernikkei cho biết khi Helio đến thăm viện võ đạo Kodokan, những giọt nước mắt đã lăn trên má ông khi ông nhìn thấy bức ảnh của Kimura Masahiko được treo tại đây.

"Trong suốt cuộc đời thi đấu Jiu-jitsu của mình, tôi mới chỉ nếm mùi thất bại đúng một lần duy nhất, đó là trước võ sĩ Judo vĩ đại của Nhật Bản, Kimura Masahiko. Trận thua đó là một nỗi tủi nhục mà tôi không bao giờ quên, nhưng đồng thời, nó cũng chính là niềm tự hào lớn nhất của cuộc đời tôi”, Helio Gracie chia sẻ.