Thí sinh đăng ký tối đa 15 nguyện vọng, tránh tâm lý 'đặt chỗ cho chắc'

Từ mùa tuyển sinh năm 2026, thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo của các cơ sở giáo dục đại học khác nhau và phải sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp. Riêng các ngành đào tạo giáo viên chỉ xét tuyển đối với thí sinh đăng ký ở các nguyện vọng từ 1 đến 5.

Thông tin được đưa ra tại Talkshow “Tư vấn tuyển sinh 2026: Cơ hội, thách thức và lựa chọn thông minh” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức ngày 25/2, với sự tham gia của đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo và đại diện lãnh đạo cơ sở giáo dục đại học.

Không đăng ký nguyện vọng dàn trải, thiếu định hướng

Phân tích dữ liệu tuyển sinh những năm gần đây, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT) cho biết, phần lớn thí sinh trúng tuyển ở các nguyện vọng cao nhất.

Khoảng 35 - 40% thí sinh trúng tuyển ngay ở nguyện vọng 1; đa số còn lại nằm trong nhóm nguyện vọng 2 đến 4. Trong khi đó, tỷ lệ trúng tuyển từ nguyện vọng thứ 10 trở lên chỉ chiếm khoảng 0,3–0,4%, dù có thí sinh đăng ký nhiều nguyện vọng.

Đáng chú ý, những trường hợp trúng tuyển ở các nguyện vọng xa thường không xác nhận nhập học, mà tiếp tục chờ cơ hội ở các đợt xét tuyển bổ sung. Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, thực tế này cho thấy khi đặt nguyện vọng ở mức quá cao hoặc mang tính "phòng xa", nhiều thí sinh vẫn chưa thực sự sẵn sàng theo học nếu trúng tuyển.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học cũng bày tỏ mong muốn trước mỗi mùa tuyển sinh, các cơ quan truyền thông, phụ huynh và cơ sở đào tạo sẽ cung cấp đầy đủ thông tin, giúp học sinh - những người trực tiếp quyết định tương lai của mình chủ động tìm hiểu, lựa chọn ngành học phù hợp.

“Chúng tôi khuyến nghị thí sinh tránh đăng ký nguyện vọng dàn trải theo tâm lý ‘đặt chỗ cho chắc’. Khi có mục tiêu rõ ràng và quyết tâm theo đuổi, khả năng đạt được kết quả như mong muốn sẽ cao hơn so với việc lựa chọn dàn trải, thiếu định hướng”, ông Thảo nhấn mạnh.

Theo ông, việc điều chỉnh chính sách áp dụng giới hạn số lượng nguyện vọng ở mức tối đa 15 hướng tới hai mục tiêu chính. Thứ nhất, giúp thí sinh định vị rõ năng lực, sở trường của bản thân để lựa chọn ngành học, cơ sở đào tạo phù hợp, thay vì đăng ký dàn trải theo tâm lý may rủi. Khi xác định rõ mục tiêu, thí sinh sẽ có lộ trình ôn tập nghiêm túc, chủ động hơn; phụ huynh cũng yên tâm hơn trong quá trình chuẩn bị cho kỳ thi.

Thứ hai, qua tổng kết cho thấy việc đăng ký từ 10 đến 15 nguyện vọng có thể giúp thí sinh cảm thấy tự tin hơn về mặt tâm lý. Tuy nhiên, trên thực tế, phần lớn thí sinh vẫn chỉ trúng tuyển trong khoảng 1- 4 nguyện vọng đầu. Vì vậy, việc cân nhắc giới hạn số lượng nguyện vọng ở mức hợp lý không nhằm gây áp lực, mà để định hướng thí sinh tập trung tìm hiểu kỹ ngành, trường mình thực sự mong muốn.

Chiến lược chia nguyện vọng thành 3 nhóm

Ở góc độ cơ sở đào tạo, GS.TS Chử Đức Trình - Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng việc giới hạn số lượng nguyện vọng không tạo thêm áp lực cho hệ thống tuyển sinh của các trường.

“Tuyển sinh đại học là cơ hội rất quan trọng đối với mỗi thí sinh. Vì vậy, thí sinh và gia đình cần nghiêm túc tìm hiểu kỹ thông tin, xác định rõ mong muốn của mình thay vì đăng ký theo tâm lý may rủi”, ông Trình nói.

Theo GS.TS Chử Đức Trình, thí sinh có thể chia nguyện vọng thành ba nhóm: Nhóm “ước mơ” (2-3 ngành có điểm chuẩn cao hơn năng lực hiện tại); Nhóm “phù hợp” (3-5 ngành sát với mức điểm dự kiến) và Nhóm “an toàn” (2–3 ngành có điểm chuẩn thấp hơn tương đối). Với cách sắp xếp này, tổng số nguyện vọng khoảng 8–10 đã có thể đảm bảo cơ hội trúng tuyển nếu lựa chọn hợp lý.

“Thực tế có nhiều thí sinh chỉ đăng ký 3 nguyện vọng nhưng vẫn trúng tuyển đúng ngành mong muốn. Quan trọng không phải là số lượng, mà là chiến lược lựa chọn thông minh”, ông Trình chia sẻ.

Các chuyên gia tại tọa đàm cũng khuyến nghị thí sinh và phụ huynh cần theo dõi thông tin chính thống từ Bộ GD&ĐT, tham khảo đề án tuyển sinh của từng trường và điểm chuẩn các năm trước để có căn cứ lựa chọn phù hợp, thông minh. Việc điều chỉnh quy định về số lượng nguyện vọng được xem là bước đi nhằm tăng tính định hướng, giúp thí sinh chủ động và có trách nhiệm hơn với quyết định học tập của mình.