08:39 31/01/2026
Bản tin 113
Nên “nới” nguyện vọng tối đa thí sinh được đăng ký lên 20
Góp ý cho dự thảo quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 đang được Bộ GD&ĐT lấy ý kiến, TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng về tổng thể, dự thảo đã đưa ra những điều chỉnh theo hướng đảm bảo công bằng hơn trong toàn hệ thống, đồng thời bảo vệ quyền lợi của thí sinh.
Tuy nhiên, với dự kiến quy định số nguyện vọng tối đa mỗi thí sinh được đăng ký là 10, TS Lê Anh Đức cho rằng có thể tạo ra tác động lớn tới cả thí sinh lẫn các trường đại học.
“Tôi cho rằng Bộ GD&ĐT đã phân tích dữ liệu nhiều năm và nhận thấy tỷ lệ rất lớn thí sinh đăng ký và trúng tuyển nằm trong nhóm 10 nguyện vọng đầu. Tuy nhiên, điều này không hoàn toàn đúng với toàn bộ hệ thống”, ông Đức nói.
Chẳng hạn, với những trường có hàng trăm mã xét tuyển, trước đây thí sinh có thể đăng ký rất nhiều nguyện vọng để tăng cơ hội trúng tuyển vào trường mong muốn. Khi giới hạn xuống còn 10 nguyện vọng, khả năng để thí sinh đỗ vào những trường này sẽ thấp hơn đáng kể, đồng thời cũng khiến các trường đối mặt với nguy cơ nhiều ngành không thu hút đủ số lượng nguyện vọng đăng ký.
Một thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT. (Ảnh: Nguyễn Huế)
Theo ông, việc thay đổi quá gấp trong khi thời gian đến kỳ thi không còn nhiều sẽ khiến các trường khó điều chỉnh kịp chiến lược tư vấn tuyển sinh. Ngoài ra, các cơ sở đào tạo cũng cần thời gian để phân tích dữ liệu, tư vấn cho thí sinh ở từng phân khúc điểm nên lựa chọn nhóm ngành nào cho phù hợp.
Vì thế, đại diện Đại học Kinh tế Quốc dân kiến nghị Bộ GD&ĐT cân nhắc “nới” số nguyện vọng tối đa lên mức 15-20. Mức này vẫn đảm bảo mục tiêu giảm tải cho hệ thống, đồng thời tạo điều kiện cho thí sinh lựa chọn nguyện vọng ở các ngành, trường khác nhau, đặc biệt trong bối cảnh không ít trường đang tuyển sinh rất nhiều mã ngành.
“Tôi tin rằng hầu hết các trường đều ủng hộ chủ trương hạn chế số nguyện vọng của Bộ GD&ĐT, nhưng cũng mong sự điều chỉnh có lộ trình để tránh gây ‘sốc’ cho hệ thống”, ông nói.
Cần thiết phải giới hạn tối đa 5 phương thức xét tuyển
Với quy định giới hạn tối đa 5 phương thức xét tuyển, TS Lê Anh Đức đánh giá đây là một thay đổi cần thiết, có căn cứ rõ ràng từ thực tiễn tuyển sinh của các trường trong những năm qua.
“Trước đây có những trường sử dụng hàng chục phương thức xét tuyển. Tuy nhiên, nhiều phương thức không tuyển được hoặc tuyển không đáng kể. Về bản chất, những thí sinh trúng tuyển bằng các phương thức đó thường cũng đã đủ điều kiện ở các phương thức khác”, ông phân tích.
Vì vậy, việc giới hạn số phương thức xét tuyển là điều cần thiết giúp hệ thống tinh gọn hơn, dễ hiểu với thí sinh, đồng thời định hướng các em tập trung vào những phương thức là thế mạnh của bản thân.
Về việc “siết” học bạ và giảm sự ưu tiên với chứng chỉ IELTS, ông Đức bày tỏ sự đồng tình. Theo ông, việc loại bỏ hoàn toàn xét tuyển học bạ ở thời điểm hiện nay là chưa phù hợp. Bộ GD&ĐT đã chọn phương án hài hòa khi vẫn cho phép sử dụng học bạ theo hình thức kết hợp.
Theo đó, thí sinh xét tuyển bằng học bạ vẫn phải đạt tối thiểu 16 điểm ở tổ hợp tương ứng trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. “Cách làm này vừa đảm bảo quyền sử dụng học bạ của thí sinh, vừa tránh tình trạng bỏ bê hoặc xem nhẹ kỳ thi tốt nghiệp THPT”, TS Lê Anh Đức nhận định.
Với IELTS, dù chứng chỉ này ngày càng phổ biến, theo ông Đức, việc sở hữu chứng chỉ IELTS chỉ phản ánh các kỹ năng là lợi thế, không thể hiện năng lực học tập cốt lõi của các thí sinh.
“Năng lực học tập cốt lõi của thí sinh khi được xét tuyển vào các trường đại học phải dựa trên nền tảng là các bài thi đánh giá năng lực và trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Vì vậy, việc cộng điểm thưởng nhiều cho nhóm thí sinh có chứng chỉ IELTS cũng gây ra sự mất công bằng nhất định. Do đó, việc giảm điểm thưởng và ban hành chuẩn quy đổi chung sẽ đảm bảo sự đồng bộ trong cả hệ thống”, TS Lê Anh Đức nói.
Thông tư 06/2025 của Bộ GD&ĐT quy định từ năm 2026, các môn chung trong tổ hợp xét tuyển phải chiếm ít nhất 50% trọng số tính điểm. Quy định này khiến nhiều trường lúng túng khi xây dựng tổ hợp, thậm chí phải loại bỏ các khối truyền thống như A00 hay C00.
Trong khi đó, thí sinh theo học các tổ hợp truyền thống cũng hoang mang vì đã có quá trình học tập ổn định, khó chuyển sang tổ hợp khác trong thời gian ngắn.
Vì vậy, theo TS Lê Anh Đức, việc dự thảo quy chế không còn đề cập quy định này sẽ giúp tháo gỡ khó khăn cho các trường đại học và tránh thiệt thòi cho thí sinh.