Phân tích trên gần 24.000 người bệnh cho thấy, AI hỗ trợ nội soi đại tràng giúp tăng khoảng 20% tỷ lệ phát hiện u tuyến và giảm 55% tỷ lệ bỏ sót.
Thông tin được ThS.BSCKII Trịnh Phạm Mỹ Lệ, Phó trưởng khoa Nội soi, Bệnh viện Chợ Rẫy, chia sẻ tại Hội thảo khoa học "Cập nhật chẩn đoán và điều trị các bệnh tiêu hóa - gan mật 2026".
Theo bác sĩ, tỷ lệ mắc ung thư tiêu hoá ngày càng gia tăng, đòi hỏi triển khai các chiến lược tầm soát và quản lý trên diện rộng nhằm phát hiện sớm tổn thương tiền ung thư cũng như ung thư. Những năm gần đây, nội soi tiêu hóa đã chuyển từ vai trò quan sát đơn thuần sang nền tảng chẩn đoán chính xác, điều trị ít xâm lấn và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
Trong quá trình nội soi, AI có thể tự động đánh dấu các vị trí nghi ngờ tổn thương trên màn hình, giúp bác sĩ phát hiện cả những tổn thương nhỏ hoặc ở vùng khó quan sát. Nhờ đó, công nghệ này góp phần nâng cao tỷ lệ phát hiện, giảm tỷ lệ bỏ sót và tăng cơ hội phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm.
Trang thiết bị biện đại phục vụ quá trình thăm khám và điều trị cho người bệnh. (Ảnh minh hoạ)
“Không chỉ hỗ trợ phát hiện, AI còn hỗ trợ chẩn đoán bản chất tổn thương. Hệ thống có thể phân tích hình ảnh để gợi ý đây là tổn thương tân sinh hay không, nguy cơ ác tính như thế nào, từ đó giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp”, BS Mỹ Lệ cho biết.
Song song với AI, các công nghệ tăng cường hình ảnh được sử dụng để giúp bác sĩ quan sát rõ hơn màu sắc, hệ thống mạch máu và cấu trúc bề mặt của tổn thương.
Khi kết hợp AI với các công nghệ tăng cường hình ảnh như hiệu quả chẩn đoán được nâng lên rõ rệt, giúp phát hiện tổn thương tốt hơn. AI đánh dấu vùng nghi ngờ, còn công nghệ hình ảnh hỗ trợ đánh giá chi tiết vi cấu trúc bề mặt và AI tiếp tục phân tích để nhận diện tổn thương tân sinh.
ThS.BS La Vĩnh Phúc, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ cho biết, riêng ở lĩnh vực nội soi can thiệp, thông qua nội soi ống mềm, các bác sĩ thực hiện kỹ thuật đào hầm dưới niêm mạc để cắt u dưới niêm mạc thực quản và dạ dày.
Với kỹ thuật đào hầm dưới niêm mạc qua nội soi ống mềm, bác sĩ tạo một đường tiếp cận trong lớp dưới niêm mạc, bóc tách khối u rồi đóng lại bằng kẹp qua nội soi. Cách tiếp cận này giúp giữ lại phần lớn niêm mạc và hạn chế tổn thương thành ống tiêu hóa
Một nghiên cứu được thực hiện trên 63 người bệnh có u dưới niêm mạc thực quản hoặc dạ dày, kích thước không quá 3 cm. Đây là những khối u nằm sâu dưới bề mặt niêm mạc, nên việc lấy mẫu hoặc cắt trọn tổn thương bằng các kỹ thuật thông thường có thể gặp khó khăn.
Kết quả cho thấy 62 trong 63 trường hợp hoàn tất thủ thuật mà không phải chuyển sang phẫu thuật. Thời gian thực hiện kỹ thuật trung vị là 50 phút, còn thời gian nằm viện sau can thiệp trung vị là 2 ngày. Trong số 52 người bệnh được theo dõi đủ 6 tháng, nghiên cứu chưa ghi nhận trường hợp tái phát.
Sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và các công nghệ tăng cường hình ảnh đã đưa nội soi tiêu hóa từ giai đoạn “nhìn thấy tổn thương” sang “hiểu rõ bản chất tổn thương”. Đồng thời, sự phát triển của công nghệ nội soi đã mở rộng đáng kể khả năng điều trị ít xâm lấn, giúp nhiều bệnh nhân tránh được phẫu thuật mà vẫn đạt hiệu quả điều trị cao.
