Ông Zelensky: Vẫn còn nhiều câu hỏi với đồng minh về bảo đảm an ninh cho Ukraine

Phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich ở Đức, Tổng thống Volodymyr Zelensky nhiều lần cảm ơn các đồng minh Mỹ và châu Âu đã hỗ trợ Ukraine các hệ thống phòng không, giúp bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu như nhà máy điện và “cứu sống nhiều người”.

Những nỗ lực trước đây do Mỹ dẫn dắt nhằm tìm kiếm đồng thuận chấm dứt xung đột, gần nhất là hai vòng đàm phán tại Abu Dhabi, thủ đô Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, đã không thể giải quyết các vấn đề gai góc, trong đó có tương lai của vùng công nghiệp Donbass của Ukraine - khu vực phần lớn đang do lực lượng Nga kiểm soát.

Trao đổi với báo giới sau đó, ông Zelensky đặt câu hỏi về tính khả thi của đề xuất do Mỹ đưa ra về việc thiết lập khu vực thương mại tự do tại Donbass - nơi Moskva khẳng định Kiev phải từ bỏ nếu muốn đạt được hòa bình. Ông cho biết Washington muốn đạt thỏa thuận nhanh chóng và ký đồng thời toàn bộ các văn kiện liên quan đến Ukraine, trong khi Kiev muốn các bảo đảm an ninh dài hạn phải được ký trước.

Một số quốc gia châu Âu, trong đó có Anh và Pháp, đã tuyên bố sẵn sàng triển khai binh sĩ tới Ukraine để bảo đảm an ninh lâu dài. Mỹ cũng được kỳ vọng sẽ tham gia và các cuộc thảo luận về hình thức hỗ trợ của Washington vẫn đang diễn ra. Tuy nhiên, theo ông Zelensky, các quan chức Nga phản đối sự hiện diện của lực lượng nước ngoài tại Ukraine.

Ông Zelensky nói thêm rằng ông bất ngờ khi Moskva thay trưởng đoàn đàm phán trước thềm vòng thương lượng tiếp theo do Mỹ làm trung gian và cho rằng động thái này có thể nhằm kéo dài tiến trình đàm phán.

Các cuộc thương lượng diễn ra trong bối cảnh giao tranh vẫn tiếp diễn dọc tuyến đầu dài khoảng 1.250 km. Nga tiếp tục pháo kích các khu dân cư và lưới điện Ukraine, trong khi Kiev gần như hằng ngày tiến hành các cuộc tấn công bằng UAV tầm xa nhằm vào các mục tiêu liên quan đến chiến sự trên lãnh thổ Nga.

Trong đàm phán, phía Nga yêu cầu Ukraine nhượng thêm lãnh thổ ở miền Đông để đổi lấy hòa bình. Tuy nhiên, trả lời Associated Press, ông Zelensky bác bỏ khả năng Ukraine rút khỏi hoặc trao đổi lãnh thổ của mình, gọi đề xuất đó là “hơi điên rồ”. Ông nhấn mạnh hàng nghìn người Ukraine đã thiệt mạng khi bảo vệ Donbass và việc “bàn giao” khu vực cùng người dân tại đây cho Nga là điều không thể chấp nhận.

Tổng thống Ukraine cũng bày tỏ hoài nghi về mô hình khu kinh tế tự do, cảnh báo rằng nếu binh sĩ nước ngoài rút đi sau khi bị khiêu khích, Ukraine có thể đối mặt với một cuộc “chiếm đóng quy mô lớn” và tổn thất nặng nề. “Nếu ông Putin có bất kỳ cơ hội chiến thắng nào, chúng ta không biết ông ấy sẽ làm gì tiếp theo”, ông nói.

Dù vậy, ông Zelensky thừa nhận mô hình này có thể được thảo luận như một phương án thỏa hiệp, dù tiềm ẩn “rủi ro lớn” cho cả Ukraine và các quốc gia bảo đảm an ninh, nếu đổi lại là nguồn lực cần thiết cho công cuộc tái thiết đất nước. Ông cũng cho biết Moskva phải chấp nhận cơ chế giám sát lệnh ngừng bắn và trao trả khoảng 7.000 tù binh Ukraine để đổi lấy hơn 4.000 tù binh Nga đang bị Kiev giam giữ.

Trước đó cùng ngày, các cuộc tấn công bằng UAV khiến một người thiệt mạng tại Ukraine và một người khác tại Nga, trong bối cảnh vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra tại Geneva vào tuần tới.

Cơ quan khẩn cấp Ukraine cho biết một phụ nữ thiệt mạng khi UAV Nga đánh trúng khu dân cư ở thành phố cảng Odesa bên bờ Biển Đen. Tại Nga, Thống đốc vùng Bryansk Alexander Bogomaz nói một dân thường thiệt mạng trong vụ UAV Ukraine tấn công ô tô gần biên giới.

Chính quyền do Nga bổ nhiệm tại khu vực Luhansk cho biết một cuộc không kích của Ukraine vào một ngôi làng hôm thứ Bảy khiến 15 người bị thương. Các vụ tấn công diễn ra 1 ngày sau khi tên lửa Ukraine đánh trúng thành phố biên giới Belgorod của Nga, khiến 2 người chết và 5 người bị thương, theo Thống đốc vùng Vyacheslav Gladkov.