Đóng

Ngoài Việt Nam, những quốc gia nào cũng ăn Tết Nguyên đán?

(VTC News) -

Tết Nguyên đán vì thế không chỉ là nét văn hóa riêng có của Việt Nam, mà còn hiện diện sâu đậm trong đời sống của nhiều quốc gia châu Á.

Giống như Việt Nam, bên cạnh việc đón Tết Dương lịch, nhiều quốc gia châu Á vẫn duy trì đón Tết Nguyên đán như một dấu mốc văn hóa đặc biệt của năm mới. Dù khác nhau về tên gọi, nghi thức và màu sắc truyền thống, Tết Âm lịch ở các quốc gia này đều mang ý nghĩa thiêng liêng: thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, là dịp sum họp gia đình, tưởng nhớ tổ tiên và gửi gắm niềm tin vào khởi đầu tốt lành.

Hàn Quốc

Tại Hàn Quốc, Tết Nguyên đán được gọi là Seollal, là một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng nhất trong năm, bên cạnh Chuseok (Tết Trung thu). Seollal diễn ra cùng thời điểm với Tết Nguyên đán Trung Quốc, theo lịch âm.

Vào dịp này, người dân Hàn Quốc thường trở về quê nhà hoặc tụ họp tại nhà trưởng tộc để thực hiện nghi lễ cúng tổ tiên (cherye), tưởng nhớ những người đã khuất. Trong nền văn hóa chịu ảnh hưởng sâu sắc của Nho giáo, Seollal không đơn thuần là ngày mở đầu năm mới mà còn nhấn mạnh những giá trị cốt lõi như lòng kính trọng người lớn tuổi, trật tự gia đình và sự gắn kết giữa các thế hệ – kể cả với những thành viên đã qua đời nhưng vẫn được xem là một phần của gia đình.

Không khí ngày Seollal được tạo nên bởi những phong tục mang tính biểu tượng. Con cháu thực hiện nghi thức cúi lạy chúc Tết người lớn (sebae), khoác lên mình trang phục truyền thống hanbok trong các dịp gặp mặt trang trọng, rồi quây quần bên mâm cơm đầu năm.

Trong bữa ăn ngày Tết, món canh bánh gạo tteokguk giữ vị trí trung tâm. Theo quan niệm truyền thống, chỉ sau khi ăn một bát tteokguk, mỗi người mới chính thức bước sang tuổi mới. Chính niềm tin này khiến tteokguk trở thành món ăn không thể thiếu trong ngày đầu năm của người Hàn.

Tại Hàn Quốc, Tết Nguyên đán được gọi là Seollal.

Triều Tiên

Tại Triều Tiên, Seollal cũng là dịp lễ quan trọng và được nhà nước khuyến khích tổ chức nhằm đề cao các giá trị văn hóa dân gian. Người dân được nghỉ 3 ngày, theo dõi các chương trình lịch sử trên truyền hình và tham gia những hoạt động tập thể như thả diều, quay cù.

Sáng đầu năm mới, người dân Triều Tiên đến viếng tượng hoặc chân dung Kim Il-sung và Kim Jong-il, sau đó chào hỏi các lãnh đạo địa phương rồi mới về thăm họ hàng, cúng tổ tiên và ăn Tết cùng gia đình.

Do việc đi lại giữa các địa phương bị kiểm soát chặt chẽ, các hoạt động Tết thường diễn ra trong phạm vi hẹp. Tuy nhiên, với nhiều người, Seollal vẫn là dịp hiếm hoi để sum họp, cùng nhau làm bánh gạo, bánh hấp, chơi trò dân gian và lưu giữ những ký ức gia đình ấm áp giữa bối cảnh sinh hoạt đặc thù của quốc gia này.

Trung Quốc

Tại Trung Quốc, Tết Nguyên đán được gọi là Xuân Tiết, lễ hội truyền thống lớn nhất trong năm. Lễ hội này kéo dài 15 ngày, bắt đầu từ ngày trăng non trong khoảng thời gian từ 21/1 đến 20/2 theo lịch dương.

Đây là thời điểm người dân nghỉ ngơi, sum họp gia đình, cúng tổ tiên và tiễn năm cũ qua đi. Nhiều phong tục ngày Tết bắt nguồn từ truyền thuyết về quái vật Nian, loài vật được cho là sợ tiếng động lớn, ánh sáng mạnh và màu đỏ. Chính vì vậy, pháo nổ, đèn lồng và sắc đỏ trở thành những biểu tượng không thể thiếu trong dịp Tết.

Bánh sủi cảo thường xuất hiện trên mâm cơm đầu năm của người Hoa do có hình dáng giống thỏi vàng, tượng trưng cho tài lộc. Một số gia đình còn cho đồng xu vào nhân bánh; ai ăn trúng được tin rằng sẽ gặp may mắn suốt cả năm.

Trong những ngày Xuân Tiết, người dân thăm hỏi lẫn nhau, trò chuyện về năm cũ, trao phong bao đỏ “hong bao” và gửi lời chúc tốt lành. Ở nhiều nơi, không khí Tết khép lại vào Tết Nguyên tiêu (rằm tháng Giêng) với các hoạt động ngắm đèn lồng, xem đua thuyền rồng và thưởng thức bánh trôi nước.

 

Tết Nguyên đán của người Trung Quốc còn được gọi là Xuân tiết, Tết Âm lịch.

Mông Cổ

Tết Nguyên đán của Mông Cổ mang tên Tsagaan Sar, diễn ra vào ngày trăng non đầu tiên sau Đông chí, thường rơi vào tháng 1 hoặc tháng 2 Dương lịch. Lễ hội có lịch sử hàng thế kỷ này gắn với Phật giáo và được xem là dấu mốc khép lại mùa đông khắc nghiệt, mở ra những ngày ấm áp của mùa xuân.

Các nghi lễ chính kéo dài ba ngày quanh thời điểm năm mới, dù nhiều gia đình duy trì không khí Tết suốt gần hai tuần. Trong đêm giao thừa, người dân dọn dẹp nhà cửa, thắp nến cầu may, dùng bữa tối sum họp và hóa giải những điều chưa trọn vẹn của năm cũ.

Sang ngày đầu năm, mọi người đi chúc Tết họ hàng theo thứ tự tuổi tác, trao quà, uống trà sữa mặn và thưởng thức các món truyền thống như bánh hấp buuz.Tsagaan Sar cũng là dịp để người dân khoác lên trang phục du mục deel, xem đấu vật dân gian bokh và cùng nhau đón năm mới giữa giá lạnh thảo nguyên, với niềm tin về một khởi đầu an lành.

Malaysia

Tại Malaysia, cộng đồng người Hoa chiếm tỷ lệ đáng kể trong cơ cấu dân số, vì vậy Tết Âm lịch trở thành một trong những ngày lễ quan trọng nhất của quốc gia này. Vào dịp năm mới, nhiều hoạt động truyền thống được tổ chức sôi động như múa lân, múa sư tử.

Điểm nhấn đặc biệt là màn bắn pháo hoa hoành tráng tại Tháp đôi Petronas, biểu tượng nổi bật của thủ đô Kuala Lumpur. Sự kết hợp giữa truyền thống Á Đông và không gian hiện đại đã tạo nên sắc xuân đặc trưng của Malaysia.

Vì có cộng đồng người gốc Hoa lớn, Tết Nguyên đán ở Malaysia cũng là dịp lễ rất quan trọng. 

Không chỉ Việt Nam, Trung Quốc, Hàn Quốc hay Malaysia, Tết Âm lịch còn phổ biến ở nhiều quốc gia châu Á khác như Campuchia, Thái Lan, Philippines, Singapore, Ấn Độ và Bhutan.

Ước tính có khoảng 1,5 tỉ người trên thế giới đón Tết âm lịch, trong đó nhiều người là cộng đồng gốc Hoa sinh sống tại các quốc gia khác nhau. Dù phong tục, tập quán mỗi nơi có sự khác biệt, điểm chung lớn nhất vẫn là hướng đến đoàn tụ gia đình, tưởng nhớ tổ tiên và chuẩn bị tâm thế cho một năm mới nhiều hy vọng.

Nhật Thùy (Tổng hợp)

Tin mới