'Mở mắt ra là thấy hóa đơn' - Áp lực tài chính bào mòn người trẻ đô thị

Nguyễn Gia B. (26 tuổi, TP.HCM) vừa phải đến phòng khám chuyên khoa về tâm thần để kiểm tra sức khỏe khi gần đây bắt đầu xuất hiện những triệu chứng thường xuyên mất ngủ, lo lắng mỗi khi nghĩ về tương lai. Kết quả, B. không mắc bệnh tim hay rối loạn nội tiết mà bị rối loạn lo âu kèm mất ngủ do stress kéo dài.

B. tâm sự, anh bị lo âu vì áp lực tài chính. Bảo hiện là nhân viên của một công ty vận tải tại TP.HCM. Với mức lương cứng 12 triệu đồng, sau khi trừ tiền thuê phòng 3,5 triệu, ăn uống, xăng xe và các chi phí sinh hoạt tối thiểu, B. chỉ còn dư chưa đầy 2 triệu đồng mỗi tháng. Số tiền này, theo Bảo, "chỉ đủ để đi đám cưới bạn hoặc phòng khi xe hỏng".

Để có thêm tiền chi tiêu và tiết kiệm, B. tìm thêm các công việc khác như chạy grab buổi tối, nhận dịch vụ đóng ông già Noel dịp Giáng sinh hoặc các công việc thời vụ. B. thu hẹp các mối quan hệ bạn bè vì lúc nào cũng đi làm, 23 giờ đêm về là lăn ra ngủ. Nửa năm trôi qua như vậy, tiền kiếm thêm như kiểu "gió vào nhà trống" vì nhiều khoản phát sinh, chẳng tiết kiệm được mấy, B. tự thấy bản thân stress, mệt mỏi và chán chường. 

"Khi bố mẹ giục lấy vợ, tôi vừa ngại vừa thêm phần lo lắng. Làm sao dám nghĩ đến chuyện kết hôn khi bản thân mình còn chưa nuôi nổi? Kết hôn rồi, mức lương không thể đủ cho những sinh hoạt nơi thành phố này, rồi con cái... làm sao có thể tự tin để có một cuộc sống tốt được. Mỗi lần nhắm mắt lại, tôi chỉ thấy một màu xám xịt của những hóa đơn", B. chia sẻ trong sự mệt mỏi.

Chị Mai H. (36 tuổi, Hai Bà Trưng, Hà Nội) cũng phải tìm đến phòng khám tâm lý trong tình trạng tương tự, khi áp lực tài chính như "bóng ma" bủa vây cuộc sống của chị.

Chị Mai H. cùng chồng và hai con nhỏ đang sống trong căn hộ chung cư cũ đi thuê. Tổng thu nhập của hai vợ chồng khoảng 27 triệu/tháng - con số nghe có vẻ ổn nhưng lại trở nên "tí hon" trước làn sóng bão giá tại thủ đô.

"Tiền nhà 8 triệu, tiền học cho hai con gần hơn 7 triệu, chưa kể tiền ăn uống, điện nước, đối nội đối ngoại. Tháng nào mà có người ốm hay phát sinh những khoản ngoài dự tính là coi như thâm hụt. Tôi như một con quay, sáng thức dậy đã nghĩ xem hôm nay có những khoản gì phải chi tiêu tiết kiệm, tối đi ngủ lại nhẩm tính tiền đóng học cho con, tôi chưa dám nghĩ tới việc mua được nhà Hà Nội" - chị Mai H. nói.

Áp lực này tích tụ lâu ngày khiến chị trở nên cáu gắt vô cớ. Chị thừa nhận mình thường xuyên có cảm giác tội lỗi khi không thể cho con đi học những lớp năng khiếu như bạn bè, hay lo lắng khi giấc mơ sở hữu 1 căn nhà tại Hà Nội ngày càng xa tầm với, đồng thời luôn sống trong sự bất an tột độ.

"Có những lúc tôi chỉ muốn biến mất, vì cảm thấy mình quá kém cỏi khi không thể đảm bảo một cuộc sống khá giả cho các con. Những cơn đau đầu kéo dài và cảm giác hụt hẫng trong lồng ngực xuất hiện ngày càng dày đặc".

Áp lực tài chính bào mòn sức khỏe người trẻ đô thị 

Bác sĩ Nguyễn Mạnh Hoàn (Phòng khám và trị liệu tâm lý Merak) cho biết, áp lực tài chính hiện là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến người trẻ đô thị tìm đến khám tâm lý.

Nhiều bệnh nhân dưới 40 tuổi, than phiền mất ngủ, hoảng loạn, đau đầu, mệt mỏi, nhưng xét nghiệm đều bình thường. Khi khai thác sâu, hầu hết đều mang gánh nặng kinh tế như nợ ngân hàng, nợ thẻ tín dụng, chi phí nuôi con, thuê nhà, mua nhà.

Lo lắng thường xuyên về tiền thuê nhà, hóa đơn hoặc an ninh, việc làm có thể gây ra lo âu, trầm cảm hoặc kiệt sức. Hormone căng thẳng ảnh hưởng đến giấc ngủ, tiêu hóa và sức khỏe tim mạch. Theo thời gian, điều này có thể dẫn đến các bệnh mãn tính. Các cơ chế đối phó như hút thuốc, uống rượu bia có nguy cơ nghiện ngập hoặc chế độ ăn uống kém có thể trở nên tồi tệ cho sức khỏe nhiều hơn dưới áp lực tài chính.

Ông khuyến cáo, người trẻ cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu cảnh báo như mất ngủ kéo dài trên hai tuần, lo âu liên tục không kiểm soát được, tim đập nhanh, run tay, khó thở không rõ nguyên nhân, buồn bã, mất hứng thú với cuộc sống.

Việc khám sức khỏe định kỳ và nâng cao nhận thức về sức khỏe tâm thần có thể giúp phát hiện sớm các vấn đề. Nếu căng thẳng dẫn đến đau khổ về cảm xúc kéo dài, mất khả năng lao động hoặc các triệu chứng thể chất không cải thiện thì cần điều trị y tế. 

Về giải pháp để giảm áp lực tài chính nơi đô thị cho các bạn trẻ, BS Hoàn cho rằng sẽ bao gồm hỗ trợ cộng đồng và chính sách xã hội như nhà ở giá cả phải chăng, mức lương công bằng và chăm sóc sức khỏe dễ tiếp cận giúp giảm bớt gánh nặng.

Đối với các bạn trẻ cần lập kế hoạch ngân sách, tập thể dục thể thao và cần có hỗ trợ từ gia đình, bạn bè.