Đừng để đột quỵ tăng vọt vì dọn nhà gắng sức, ăn uống quá đà dịp Tết

Tết Nguyên đán là thời điểm sum họp, đoàn viên và cũng là lúc nhiều gia đình tất bật chuẩn bị cho năm mới. Tuy nhiên đây lại là giai đoạn sức khỏe dễ bị “bỏ quên” khi sinh hoạt đảo lộn, ăn uống thất thường và cường độ lao động tăng cao.

Theo các chuyên gia tim mạch, việc tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu đạm, chất béo, đồ ngọt, rượu bia trong thời gian ngắn khiến cơ thể phải hoạt động quá tải, làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, tăng huyết áp và các biến cố tim mạch. Bên cạnh đó, thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài cùng việc dọn dẹp, sửa sang nhà cửa quá sức trong những ngày cận Tết cũng là “chất xúc tác” nguy hiểm, đặc biệt với người cao tuổi, người có bệnh nền tim mạch hoặc tiền sử tăng huyết áp.

ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế Phương Đông, cho biết thực tế những ngày giáp Tết và sau Tết, số ca nhập viện vì đột quỵ, nhồi máu cơ tim thường có xu hướng tăng. Nguyên nhân không chỉ đến từ thời tiết lạnh gây co mạch, tăng huyết áp đột ngột, mà còn do thói quen sinh hoạt thiếu kiểm soát.

Để hạn chế rủi ro, bác sĩ khuyến cáo người nguy cơ tim mạch cần chủ động chuẩn bị cho các chuyến đi xa dịp Tết. Khi về quê hoặc du lịch, nên ưu tiên phương tiện giúp thay đổi tư thế dễ dàng như tàu hỏa giường nằm, xe ghế ngả hoặc máy bay có chỗ ngồi rộng.

Nếu di chuyển dài, nên dừng nghỉ mỗi 1-2 giờ để đi lại nhẹ nhàng, tránh ngồi bất động quá lâu. Giữ ấm cơ thể, đặc biệt vùng cổ và ngực, được xem là yếu tố quan trọng vì nhiệt độ thấp có thể làm huyết áp tăng đột ngột, kích hoạt nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim.

Trong sinh hoạt hằng ngày, dọn dẹp nhà cửa cần được thực hiện theo nguyên tắc “nhẹ nhàng - ngắt quãng”. Việc đứng lâu lau chùi, bê vác đồ nặng, nấu nướng liên tục nhiều giờ dễ gây tăng huyết áp cấp và kiệt sức. “Hãy nhờ người thân hỗ trợ, vừa giảm gánh nặng cho cơ thể, vừa tăng sự gắn kết gia đình. Gắng sức quá mức có thể khiến bạn phải nhập viện ngay sau Tết”, bác sĩ Mạnh lưu ý.

Ăn uống ngày Tết cũng là yếu tố then chốt. Bánh chưng, thịt mỡ, giò chả, nem rán, mứt Tết và rượu bia đều chứa nhiều muối, chất béo và đường - những thành phần làm tăng huyết áp và mỡ máu.

Theo khuyến cáo chuyên môn, người dân nên ăn với lượng vừa phải, tăng cường rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu kali và omega-3, hạn chế đồ chiên rán, đồ mặn. Rượu bia cần được hạn chế tối đa vì có thể gây rối loạn nhịp tim và làm huyết áp tăng phản ứng sau uống. Uống đủ nước, duy trì thuốc điều trị đúng giờ trong suốt kỳ nghỉ là nguyên tắc không nên bỏ qua.

Khi du xuân, đi chùa hoặc thăm hỏi họ hàng, người có bệnh tim mạch cần tránh đứng lâu, quỳ lâu, leo bậc thang cao hoặc chen lấn nơi đông người. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như chóng mặt, đau ngực, tê yếu nửa người, cần dừng hoạt động, đo huyết áp và sử dụng thuốc cấp cứu theo chỉ định của bác sĩ. Vận động nhẹ như đi bộ chậm 15-30 phút mỗi ngày được khuyến khích thay vì gắng sức đột ngột.

Ngoài ra, việc khám tim mạch trước và sau Tết giúp đánh giá tình trạng sức khỏe, điều chỉnh thuốc kịp thời và phát hiện sớm các biến đổi bất lợi do thay đổi sinh hoạt. Theo bác sĩ, đo huyết áp hằng ngày và ghi chép lại để theo dõi là thói quen đơn giản nhưng mang lại giá trị lớn trong phòng ngừa biến cố.

“Tết là dịp sum họp, nhưng sức khỏe tim mạch mới là nền tảng để tận hưởng nhiều mùa Tết sau. Chủ động chăm sóc bản thân sẽ giúp bạn đón xuân trọn vẹn, thay vì phải nằm viện khi kỳ nghỉ vừa kết thúc”, ThS.BS Đoàn Dư Mạnh nhấn mạnh.