Có nên tự thụt rửa đại tràng để thải độc sau Tết?

Theo bác sĩ Trần Đức Cảnh, Bệnh viện K, thời điểm sau Tết, không ít người tìm đến các dịch vụ hoặc tự mua bộ dụng cụ thụt tháo với mong muốn “làm sạch ruột” vì cho rằng cơ thể đang tích tụ nhiều chất độc và cặn bã.

“Đây là quan điểm hoàn toàn sai lầm và tiềm ẩn nguy hiểm”, bác sĩ Cảnh nói.

Ông cho biết, đại tràng không phải là “bãi rác” cần phải súc rửa định kỳ. Ở người khỏe mạnh, hệ tiêu hóa đã có cơ chế đào thải tự nhiên thông qua nhu động ruột và hệ vi sinh đường ruột. Việc tự ý đưa dung dịch vào để kích thích đại tiện có thể gây hàng loạt biến chứng như mất nước, buồn nôn, chuột rút do rối loạn điện giải; mất cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột; nhiễm trùng; thậm chí thủng ruột, viêm phúc mạc, suy thận và tử vong nếu xử trí muộn.

Điều đáng lo ngại là các sản phẩm quảng cáo “thải độc đại tràng” đang được rao bán tràn lan trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, thậm chí tại một số spa. Người mua được hướng dẫn tự thực hiện tại nhà, từ cách đưa ống vào hậu môn đến pha dung dịch và kích thích đi ngoài.

Theo bác sĩ, các thủ thuật thụt tháo trong y khoa chỉ được thực hiện khi có chỉ định rõ ràng, chẳng hạn chuẩn bị trước nội soi hoặc phẫu thuật, và phải được giám sát bởi nhân viên y tế. Tự ý làm tại nhà không chỉ tăng nguy cơ tai biến mà còn phá vỡ hệ vi sinh vốn đóng vai trò quan trọng trong miễn dịch và chuyển hóa.

Khi vi khuẩn có lợi bị tiêu diệt, vi khuẩn có hại có cơ hội phát triển mạnh, làm tăng nguy cơ viêm ruột, tiêu chảy kéo dài hoặc các rối loạn tiêu hóa khác.

Thay vì tìm đến các biện pháp “thải độc” cực đoan, chuyên gia khuyến nghị điều chỉnh lối sống để hệ tiêu hóa tự phục hồi.

Trước hết, cần uống đủ nước, trung bình khoảng 2-2,5 lít mỗi ngày, chia đều trong ngày thay vì chờ khát mới uống. Bổ sung trái cây và rau xanh như dưa hấu, cà chua, rau diếp giúp cung cấp nước, chất xơ và vitamin.

Chế độ ăn giàu chất xơ từ rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt hỗ trợ nhu động ruột hoạt động nhịp nhàng hơn. Các loại nước ép, sinh tố từ rau quả tươi cũng giúp bổ sung vi chất, tuy nhiên nên sử dụng ở mức vừa phải để tránh dư thừa đường tự nhiên.

Bên cạnh đó, việc bổ sung probiotics thông qua sữa chua hoặc thực phẩm lên men giúp duy trì cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Một số loại trà thảo mộc có thể hỗ trợ giảm táo bón, nhưng cần tham khảo ý kiến người có chuyên môn và tránh lạm dụng.

Riêng biện pháp uống nước muối loãng khi đói – thường được truyền tai là cách “làm sạch ruột” – cũng không phù hợp với tất cả mọi người, đặc biệt là bệnh nhân tăng huyết áp hoặc có bệnh lý tim mạch.

Bác sĩ Cảnh nhấn mạnh, nếu có các triệu chứng bất thường như táo bón kéo dài, đau bụng, chướng bụng, đi ngoài ra máu, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám thay vì tự xử lý tại nhà.

Nội soi tiêu hóa khi có chỉ định giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc, phát hiện polyp, tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn sớm – những vấn đề mà các biện pháp “thụt rửa” hoàn toàn không thể giải quyết.

Sau kỳ nghỉ dài, điều quan trọng nhất vẫn là quay lại nhịp sinh hoạt điều độ: ăn uống cân bằng, hạn chế rượu bia, ngủ đủ giấc, duy trì vận động và khám sức khỏe định kỳ. Cơ thể khỏe mạnh không đến từ những cuộc “đại thanh lọc” cấp tốc, mà từ thói quen sống khoa học mỗi ngày.