Bỗng dưng bị đuổi khỏi chung cư mua lại từ nhà ở xã hội

Nghe lời môi giới, bỏ cả tỷ đồng để mua lại nhà ở xã hội (NƠXH) thuê mua, nhiều người ngã ngửa khi bị chủ đầu tư thông báo thu hồi căn nhà đang ở vì người bán cho họ không đúng đối tượng được mua NƠXH.

Trong đơn gửi tới Báo Điện tử VTC News, anh Nguyễn Văn Việt (đã đổi tên) phản ánh, anh và nhiều người ở Ecohome (Đông Ngạc - Hà Nội) nguy cơ bị mất cả nhà lẫn tiền vì tin lời hứa hẹn của các “cò” NƠXH.

Anh Việt là người có thu nhập thấp và có nhu cầu mua NƠXH để ở. Tuy nhiên, khi không thể mua trực tiếp từ chủ đầu tư thì anh và nhiều gia đình khác đã được môi giới tư vấn việc mua NƠXH thuê - mua từ người chủ trước đó.

“Căn hộ mà gia đình tôi đang ở có giá bán gốc hơn 900 triệu đồng. Chủ nhà đầu tiên đã thuê - mua từ chủ đầu tư (thuê 5 năm, sau đó sẽ mua). Họ đã trả chủ đầu tư 400 triệu đồng và sau 5 năm sẽ trả nốt 500 triệu để từ hợp đồng thuê sẽ thành hợp đồng mua.

Tuy nhiên, thông qua môi giới, họ đã bán lại cho tôi suất mua này. Đổi lại, tôi phải trả 400 triệu tiền họ đã trả chủ đầu tư, cộng với khoản 500 triệu còn lại. Chưa hết, tôi phải chi thêm cho chủ nhà 400 - 500 triệu đồng tiền chênh lệch. Như vậy, số tiền phải chi trả tại thời điểm năm 2020 - 2021 lên đến 1,3 - 1,4 tỷ đồng.

Sau 5 năm thuê (theo quy định), đến tháng 10/2025 là hết thời gian thuê, người thuê sẽ được chuyển sang diện được ưu tiên mua theo quy định. Môi giới khi tư vấn cho tôi mua theo hình thức này đã hứa hẹn là sẽ xử lý được hết mọi thủ tục, chúng tôi chỉ việc chờ thời gian để được mua nhà chính thức”, anh Việt kể.

Tuy nhiên, gần đây, anh Việt ngã ngửa khi biết chủ cũ (người đã ký hợp đồng thuê với chủ đầu tư) không thuộc đối tượng ưu tiên mua nhà vì đã có nhà ở tại Hà Nội. Vì vậy, căn hộ anh Việt đang ở buộc phải trả về chủ đầu tư.

“Tôi đã nộp trước cho chủ cũ 900 triệu đồng, nay nguy cơ mất trắng cả nhà lẫn tiền. Hiện tại, chủ đầu tư đang thúc bách chúng tôi phải trả lại nhà. Họ nói thẳng nếu có kiện cáo xảy ra thì chỉ liên quan đến tôi và chủ cũ, còn chủ đầu tư không liên quan gì vì họ không sai phạm và họ cũng không biết tôi là ai, họ không ký hợp đồng với tôi”, anh Việt lo lắng nói.

“Những người thuê - mua lại nhà như chúng tôi hiện không được chủ đầu tư hỗ trợ, không được đăng ký mua lại nhà. Chúng tôi đã làm đơn nhưng bị từ chối và chủ đầu tư vẫn ép chúng tôi phải bàn giao lại nhà. Đáng nói, dù chúng tôi đang ở nhưng nhà thì đã bị chào bán trên các hội nhóm Facebook.

Giá bán thực tế là hơn 16 triệu đồng/m², tuy nhiên giá bán mà môi giới đang chào mời lên đến 55 - 57 triệu đồng/m². Họ còn cam kết vào được tên trực tiếp từ chủ đầu tư nếu mua qua họ, vì họ có quan hệ với chủ đầu tư. Như vậy, mỗi căn đã chênh lên từ hơn 2 tỷ đến gần 3 tỷ đồng. Vậy người có thu nhập thấp như chúng tôi thì tiền đâu để mua?”, anh Việt nói thêm.

Cũng lo lắng và bức xúc như anh Việt, chị Đặng Thị Loan (đã đổi tên) đang ở tại khu NƠXH Ecohome 3 kể: Năm 2020, chị mua lại căn nhà ở xã hội dạng thuê - mua của một chủ nhà với mức giá chênh là gần 500 triệu và số tiền người chủ đã trả cho chủ đầu tư là 425 triệu. Tổng số tiền mà gia đình chị Loan phải trả năm 2020 là khoảng 900 triệu đồng.

“Vì thời điểm đó không được mua bán do chưa đủ 5 năm theo quy định nên chúng tôi chỉ lập vi bằng và ký hợp đồng uỷ quyền. Đến năm 2025 là hết thời hạn thuê và chuyển sang giai đoạn mua lại từ chủ đầu tư. Tuy nhiên, không thể ngờ là chủ cũ không đủ điều kiện mua lại chính căn nhà đã thuê nên tôi cũng bị rơi vào cảnh khốn khổ là bị đòi nhà. Tuy mất gần tỷ đồng, tôi vẫn bị chủ đầu tư kiên quyết gọi điện yêu cầu chuyển đồ đạc ra khỏi nhà để thu hồi lại căn nhà này”, chị Loan kể.

Từ tháng 11/2024, chủ đầu tư đã thông báo đòi lại nhà nhưng gia đình chị Loan làm đơn xin ở lại thêm 2 quý vì có 2 con nhỏ và đăng ký hồ sơ mua nhà nhưng không được. Sau đó, chị Loan tiếp tục làm đơn xin mua NƠXH và làm đơn xin hỗ trợ ở thêm quý 3 nhưng chủ đầu từ chối không hỗ trợ bán NƠXH cho chị Loan, đồng thời cắt toàn bộ dịch vụ nước của gia đình.

“Tôi đã nhiều lần liên hệ với chủ cũ đề nghị hỗ trợ mua nhà nhưng chủ cũ cũng không hỗ trợ. Bây giờ tôi chỉ có cách cầm vi bằng và hợp đồng ủy quyền làm đơn kiện lên các cấp toà để đòi lại tiền vì chủ cũ trả lời thẳng là họ không trả lại tiền”, chị Loan bức xúc nói.

Cũng theo chị Loan, tại dự án Ecohome, hiện có đến hơn 70% cư dân là đối tượng đủ điều kiện mua NƠXH nhưng không mua được trực tiếp từ chủ đầu tư mà phải mua lại với mức giá chênh ít nhất gần 500 triệu đồng. Và cũng phải thông qua môi giới thì mới tìm được căn nhà đó.

Để làm rõ thông tin nhiều khách đã mua Dự án NƠXH Ecohome (Đông Ngạc - Hà Nội) nhưng vẫn phải dọn ra ngoài, nguy cơ mất trắng tiền, PV Báo Điện tử VTC News đã làm việc với Tập đoàn Capital House (CTCP Đầu tư và Thương mại Thủ Đô).

Lãnh đạo CTCP Đầu tư và Thương mại Thủ Đô cho biết, các dự án Ecohome 1, 2, 3 do đơn vị làm chủ đầu tư, đều đã hoàn thành, bàn giao và đưa vào sử dụng ổn định nhiều năm nay.

“Theo quy định tại Luật Nhà ở năm 2023, sau thời hạn 5 năm kể từ ngày người mua thanh toán đủ tiền mua NƠXH và được cấp giấy chứng nhận, chủ sở hữu được quyền bán lại theo cơ chế thị trường cho đối tượng có nhu cầu. Vì vậy, hiện nay có thể xuất hiện một số thông tin rao bán, chuyển nhượng căn hộ thuộc quyền sở hữu hợp pháp của các cá nhân cư dân”, lãnh đạo CTCP Đầu tư và Thương mại Thủ Đô thông tin thêm.

Cũng theo phía chủ đầu tư, tại Ecohome 3, các tòa NO2, NO3 đã được bàn giao và đưa vào sử dụng ổn định nhiều năm nay. Hiện các tòa nhà này đã có Ban quản trị được bầu theo quy định của pháp luật về nhà ở. Việc quản lý, vận hành và cung cấp các dịch vụ tiện ích do Ban quản trị và đơn vị quản lý vận hành trực tiếp thực hiện.

Khi được hỏi về việc nhiều chủ hộ dù đã nộp tiền mua nhà nhưng lại bị yêu cầu dọn ra ngoài để thu hồi căn hộ, đại diện chủ đầu tư cho biết, đó là do một số căn hộ tại tòa NO2, NO3 của dự án Ecohome 3 thuộc diện thuê NƠXH.

“Công ty đang thực hiện việc chuyển tiếp từ Thuê sang Mua cho các khách hàng đang thuê NƠXH có nhu cầu chuyển sang mua (trước thời hạn 5 năm) theo đúng quy định Nghị định 100/2024/NĐ-CP.

Công ty cũng gửi thông báo đến các căn hộ đang thuê NƠXH chưa nộp hồ sơ, hoặc chưa hoàn thiện hồ sơ…đăng ký chuyển từ Thuê sang Mua NƠXH về thời hạn kết thúc thời gian thuê (theo hợp đồng thuê); thời điểm thanh lý hợp đồng thuê NƠXH và bàn giao lại căn hộ cho chủ đầu tư sau khi hết thời hạn thuê (sau 5 năm thuê)”, văn bản của chủ đầu tư nêu.

Theo tìm hiểu của PV, trên nhiều trang mạng xã hội, nhiều công ty môi giới, công ty bất động sản đang rao bán những căn hộ NƠXH mà người thuê đang ở với mức giá lên tới 55 - 57 triệu đồng/m², chênh rất nhiều so với giá gốc từ 16,3 triệu đồng/m². Khi PV liên hệ để tìm hiểu thì được cho biết những công ty này được chủ đầu tư giao cho nhiều căn hộ tại khu NƠXH Ecohome để bán chênh giá.

Trả lời về nội dung này, đại diện của chủ đầu tư khẳng định không giao, thuê, ủy quyền hoặc hợp tác với bất kỳ tổ chức, cá nhân nào để kinh doanh sản phẩm NOXH tại các dự án Ecohome.

“Công ty thực hiện mở bán các căn hộ NƠXH bằng việc gửi thông tin tới Sở Xây dựng Thành phố Hà Nội theo đúng quy định pháp luật. Công ty cũng không ủy quyền hoặc giao cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào thực hiện hoạt động kinh doanh, môi giới hay giao dịch thứ cấp nhà ở xã hội tại dự án Ecohome”.

Cũng theo phía chủ đầu tư, các thông tin về dự án được công khai theo quy định tại cổng thông tin điện tử của Sở Xây dựng thành phố Hà Nội. Một số đối tượng môi giới có thể đã lợi dụng thông tin công khai này để mạo danh, đăng tin sai sự thật nhằm lừa đảo khách hàng.

“Chúng tôi sẵn sàng phối hợp với cơ quan chức năng để xác minh, điều tra và xử lý nghiêm những trường hợp này. Bên cạnh đó, công ty chỉ thực hiện mở bán căn hộ NƠXH theo quy định tại cổng thông tin điện tử của Sở Xây dựng thành phố Hà Nội. Không có việc tuồn các căn NƠXH ra ngoài”, phía chủ đầu tư khẳng định.

Tối 5/11, PV quay trở lại tòa nhà Ecohome 2 - Ecohome 3 và được biết tại tầng 25 tòa nhà Ecohome 3, có ít nhất 2 căn thuộc diện thuê mua sai đối tượng đã bị chủ đầu tư ban hành văn bản “trục xuất” người mua thứ cấp ra khỏi nhà.

“Có gia đình không đủ điều kiện thuê lại căn hộ khác tại dự án để ở nên đã chuyển đến một căn nhà khác, cách Ecohome 3 chừng hơn 1km cả tuần nay rồi”, một người dân vừa chỉ vào căn hộ đóng kín mít vừa nói.

Còn anh Nguyễn Văn Việt, cư dân ở tầng 15 tòa Ecohome 3, cũng buồn bã sau cú sốc vừa phải mất hàng tỷ đồng vừa bị chủ đầu tư đuổi ra khỏi căn nhà đã ở 5 năm.

 “Hiện vợ con em đã phải đưa về quê tận Nghệ An. Em cũng tìm cách liên hệ với người bán nhà cho em để đòi lại tiền nhưng chưa được”, anh Việt nói.

Tương tự, tại toà nhà N03 Ecohome 3, nhiều người mua cũng đã phải dời đi, cửa khoá im ỉm. Trong khi đó, một số chủ hộ khác cũng đang bị chủ đầu tư yêu cầu phải di chuyển đồ đạc ra khỏi để trả lại căn hộ vì không đúng đối tượng thuê - mua.

Anh Việt cho biết thêm, trong tháng 11 này, các căn hộ thuê - mua bị xác định không đúng đối tượng đều bị thu hồi: đợt 1 vào ngày 2/11, đợt cuối vào ngày 30/11.

“Như vậy, đến hết ngày 30/11 em phải chuyển khỏi căn hộ, trong khi chưa thể liên hệ với người mua F1 đã bán lại cho em để đòi lại tiền. Không biết ai sẽ bảo vệ quyền lợi của những người mua kém may mắn như chúng em? Em dự định sẽ làm đơn khởi kiện lên toà án để đòi lại tiền”, anh Việt nói.

Trong khi đó, anh Trần Tuấn Minh (đã thay tên) cho biết, tuy rất mệt mỏi khi vỡ lở vụ việc đã mua phải căn NƠXH không đúng đối tượng được mua nhưng bây giờ phải chấp nhận vì do anh đã cả tin, thiếu cảnh giác.

“Để mua lại căn hộ này, ngoài 500 triệu tiền gốc tôi còn mất số tiền chênh 600 triệu, tổng là 1,1 tỷ đồng. Tuy nhiên phải thừa nhận việc lập vi bằng về mặt pháp lý không có giá trị”, anh Minh thừa nhận.

Qua quan sát có thể thấy, căn phòng rộng chưa đầy 40m² đang được anh Minh dọn dẹp nên nhếch nhác, bừa bộn. Đồ đạc trong nhà trống huơ trống hoác, dưới đất chỉ còn vài bộ quần áo cũ cùng những món đồ chơi trẻ em. Các đồ điện gia dụng trong nhà đã được tháo dây, chờ ngày vận chuyển.

“Căn phòng có diện tích thông thủy 38m², gồm 1 phòng ngủ, 1 phòng khách thông với bếp. Rất may chủ cũ đã trả lại toàn bộ số tiền cho tôi nhưng 1,1 tỷ đồng cách đây 5 năm giá trị khác bây giờ. Nay với số tiền này, chúng tôi không mua nổi 15m² chứ chứ chưa nói đến một căn NƠXH diện tích 38 - 40m².

Tuy nhiên, tôi vẫn còn may mắn, bởi không nhiều người đòi lại được tiền. Thực tế, nhiều căn đã buôn bán qua tay nhiều đời chủ, nay không tìm thấy chủ đầu tiên đâu để đòi. Mà có tìm thấy cũng khó đòi vì mình nắm lưỡi dao, không có gì để chắc thắng cả”, anh Minh chia sẻ.

Trả lời Báo Điện tử VTC News, ông Nguyễn Duy Dương, Trưởng ban Quản trị dự án NƠXH Ecohome 3, cho biết, dự án này có 5 tòa nhà gồm: NO1, NO2, NO3, NO4 và NO5, với tổng 1.456 căn hộ, trong đó có 856 căn NƠXH thuộc diện mua bán, 300 căn NƠXH thuộc diện cho thuê và 260 căn hộ thương mại.

“Theo thống kê về dân số của phường Đông Ngạc, chúng tôi có hơn 6.100 cư dân. Hiện nay số lượng căn được chủ đầu tư rà soát lại không đúng đối tượng thuê chiếm khoảng gần 20% trong số 300 căn, tương đương khoảng hơn 50 căn bị thu hồi để bán cho đúng đối tượng. Về thời gian các căn thuê - mua không đúng đối tượng, chủ đầu tư sẽ có lịch làm việc với từng căn hộ để yêu cầu dời đi theo đúng kế hoạch trong tháng 11.

Khi chủ đầu tư đến làm việc với cư dân, yêu cầu di chuyển đồ đạc, tài sản và chuyển nhà, Ban quản trị sẽ phối hợp để bàn giao theo đúng thủ tục pháp lý. Số lượng các căn còn lại cũng đã được chủ đầu tư ký hợp đồng mua bán cho đúng đối tượng để đề xuất với cơ quan chức năng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng”, ông Dương nói.

Ra về khi đêm đã khuya, đọng lại trong tâm trí PV là hình ảnh những căn hộ khép kín, tối om và câu chuyện của những người có thu nhập thấp, đã phải tích cóp bao năm mới đủ tiền mua NƠXH nhưng nay nguy cơ mất “cả chì lẫn chài”, chỉ vì thị trường này vẫn còn quá nhiễu loạn vì đủ mọi chiêu trò trục lợi.

Thiết nghĩ đã đến lúc cơ quan chức năng cần rốt ráo siết chặt việc mua - bán - thuê nhà ở xã hội để bảo vệ quyền lợi chính đáng của những người yếu thế, giúp người dân dễ tiếp cận chính sách nhân văn của Nhà nước hơn.