Trẻ dùng Discord, Telegram..., phụ huynh lo rủi ro từ nền tảng mở

Một lần tình cờ, anh N.D.N (Minh Khai, Hà Nội) phát hiện cậu con trai 15 tuổi đang trò chuyện với bạn bè trên ứng dụng Discord, cái tên mà trước đó anh chưa từng nghe đến.

Tìm hiểu thêm, anh mới biết Discord là một ứng dụng giao tiếp đa nền tảng miễn phí, cho phép nhắn tin, trò chuyện bằng giọng nói (voice chat) và gọi video.

Ứng dụng này ban đầu được phát triển dành cho cộng đồng game thủ nhưng sau đó nhanh chóng phổ biến rộng rãi. Đáng chú ý, Discord không yêu cầu người dùng phải xác minh danh tính hay độ tuổi.

Chia sẻ với Báo Điện tử VTC News, anh N.D.N cho biết trước nay anh chỉ quen thuộc với các nền tảng mạng xã hội và ứng dụng nhắn tin phổ biến như Youtube, Facebook, TikTok, Messenger, Zalo hay Viber...

“Mình cứ nghĩ con sẽ sử dụng những ứng dụng quen thuộc như người lớn vẫn dùng hàng ngày, nhưng hóa ra không phải vậy. Con mình chỉ dùng Zalo để trao đổi việc học hoặc liên lạc với bố mẹ. Còn với bạn bè, các bạn ấy lại sử dụng nhiều ứng dụng khác”, anh N nói.

Điều khiến anh lo lắng nhất là khi con sử dụng những ứng dụng “lạ” này, anh khó có thể biết con đang giao tiếp với ai, tham gia những hội nhóm nào và liệu môi trường đó có an toàn hay không.

“Mình biết có nhiều hội nhóm kín trên các ứng dụng nước ngoài như Telegram chẳng hạn. Ở đó rất khó xác định danh tính, nên thường xuyên xuất hiện các chiêu trò lừa đảo hoặc nội dung xấu độc. Trong khi các bạn tuổi 'teen' lại chưa có đủ kỹ năng để tự bảo vệ trước những thông tin như vậy. Rất dễ bị dụ dỗ!”, anh N bày tỏ lo ngại.

Điều khiến anh N băn khoăn hơn cả là việc gần như không thể kiểm soát hết khi con sử dụng những ứng dụng này.

Rủi ro từ nền tảng mở

Ông Nguyễn Hữu Trung, nhà sáng lập kiêm CEO Công ty An ninh mạng CyStack, cho biết hiện nay trên các kho ứng dụng như CH Play hay App Store xuất hiện ngày càng nhiều nền tảng mạng xã hội. Xu hướng của giới trẻ là tìm đến những nền tảng mới, có tính cá nhân hóa cao và nhiều tính năng hấp dẫn.

Theo ông Trung, ngoài những mạng xã hội hoạt động theo cơ chế kiểm duyệt nội dung truyền thống của nhà phát triển như Facebook, Youtube…, còn có những nền tảng mở mà bất kỳ ai cũng có thể tạo phòng chat hoặc trở thành quản trị viên.

“Nếu người mở phòng chat hoặc vận hành nền tảng không có cơ chế quản trị, không yêu cầu xác minh người dùng thì rủi ro nội dung sẽ rất lớn, như xuất hiện thông tin độc hại, nội dung ‘người lớn’ hay các hình thức lừa đảo…", ông Trung nhấn mạnh. Những yếu tố này rất khó kiểm soát. Khi đó, chính người dùng phải tự quyết định có nên tham gia hay không”.

Tuy nhiên, với trẻ em dưới 16 tuổi, độ tuổi nhận thức chưa đầy đủ để chọn lọc thông tin, phụ huynh cần quan tâm và theo sát việc sử dụng thiết bị công nghệ của con em mình.

Ông Trung cho biết hiện nay đã có một số biện pháp giúp phụ huynh hạn chế việc trẻ tiếp cận các nền tảng xấu độc. Chẳng hạn, phụ huynh có thể sử dụng dịch vụ chặn ứng dụng của nhà mạng hoặc cài đặt các phần mềm kiểm soát từ các công ty an ninh mạng trên laptop, máy tính bảng hoặc điện thoại trước khi giao thiết bị cho con.

Bài toán mạng xã hội cho trẻ

Các giải pháp kỹ thuật cũng chỉ giải quyết một phần của bài toán quản lý trẻ em trên không gian mạng. Trong thời đại số, giới trẻ vừa có quyền vừa có nhu cầu tiếp cận thông tin trực tuyến.

Vì vậy, nhiều phụ huynh đặt ra câu hỏi: Liệu có nên cấm hoàn toàn trẻ em sử dụng mạng xã hội hay không?.

Theo ông Phạm Quang Vinh, chuyên gia về các vấn đề xã hội, quản trị và pháp luật, nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, đang tìm cách cân bằng giữa quyền tiếp cận thông tin và việc bảo vệ trẻ em.

Ông Vinh cho biết: “Một số nước như Trung Quốc có cách tiếp cận khác. Họ quản lý cả mạng xã hội và việc sử dụng Internet của giới trẻ nói chung. Các nhà sản xuất thiết bị được yêu cầu giới hạn thời gian sử dụng mỗi ngày, đồng thời các nền tảng nội dung hoặc nhắn tin phải xác minh danh tính thực của người dùng trẻ tuổi”.

Ông Tuấn Hà, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Vinalink Media và Học viện Vinalink Academy, đồng thời cũng là một phụ huynh có con ở tuổi "teen", cho rằng nên áp dụng quy định nghiêm ngặt với trẻ dưới 14 tuổi, đồng thời kết hợp hướng dẫn và giám sát chặt chẽ với nhóm từ 14 đến 16 tuổi.

Đồng thời, ông cho rằng các trường học nên đưa môn “Kỹ năng số” vào giảng dạy, giúp trẻ em hình thành bộ lọc thông tin nội tại và khả năng tự bảo vệ mình trên môi trường mạng.