Nữ thủ khoa cấp thoát nước trường Kiến trúc và lựa chọn 'không dành cho số đông'

Không chọn ngành theo xu hướng hay những cái tên hào nhoáng, Bùi Thị Bảo Yến, nữ sinh lớp 2021N, ngành Kỹ thuật cấp thoát nước, Khoa Kỹ thuật hạ tầng và Môi trường đô thị, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, bước vào lĩnh vực kỹ thuật hạ tầng bằng suy nghĩ rất thực tế: tìm một nghề có giá trị lâu dài, gắn với nhu cầu thiết yếu của xã hội và có cơ hội việc làm ổn định. Bốn năm rưỡi sau, cô gái ấy tốt nghiệp với danh hiệu Thủ khoa của Khoa Kỹ thuật hạ tầng và môi trường đô thị.

Điều khiến hành trình của Yến trở nên đáng chú ý không chỉ nằm ở điểm số. Đó còn là cách một nữ sinh lặng lẽ đi qua định kiến giới trong ngành kỹ thuật, từ những giờ học đầy áp lực đến các dự án thực tế về thoát nước và chống ngập đô thị, để hiểu rằng công việc của một kỹ sư hạ tầng không chỉ là những phép tính trên bản vẽ, mà còn gắn trực tiếp với vận hành của thành phố và chất lượng sống của con người.

 

Bùi Thị Bảo Yến sinh năm 2003 tại thành phố Hải Phòng, là cựu học sinh lớp 12A1 Trường THPT Nguyễn Đức Cảnh. Trước khi bước vào đại học, Bảo Yến không tự nhận mình là học sinh nổi bật, nhưng cô có điều mà nhiều học sinh cuối cấp còn thiếu: định hướng nghề nghiệp tương đối rõ ràng.

Có nền tảng tốt ở các môn tự nhiên, yêu thích tư duy logic và sớm quan tâm tới cơ hội việc làm sau tốt nghiệp, Yến nhìn việc chọn ngành như một quyết định nghề nghiệp dài hạn thay vì lựa chọn theo cảm hứng nhất thời.

Khoảnh khắc được xướng tên là thủ khoa, điều đầu tiên Yến nghĩ đến không phải sự tự hào, mà là cảm giác nhẹ nhõm sau một hành trình dài nỗ lực.

“Cuối cùng mình cũng làm được”, cô nhớ lại.

Đằng sau câu nói ngắn gọn ấy là hơn bốn năm học tập với áp lực không nhỏ của ngành kỹ thuật đặc thù. Theo Yến, giai đoạn khó khăn nhất là khi bắt đầu học các môn chuyên ngành với khối lượng kiến thức nặng và nhiều nội dung trừu tượng.

Thay vì học đối phó hay dồn ép trước kỳ thi, cô duy trì một nguyên tắc gần như xuyên suốt: tập trung tối đa trên lớp để hiểu bản chất vấn đề ngay từ đầu. Khi về nhà, cô chỉ đào sâu những phần chưa thực sự nắm chắc.

“Vấn đề không phải là có bỏ cuộc hay không, mà là em phải tìm ra cách để giải được nó”, Bảo Yến nói. Chính tư duy ấy giúp cô vượt qua giai đoạn khó khăn nhất mà không đánh mất sự bền bỉ. Với Yến, danh hiệu thủ khoa không phải điểm kết thúc, mà là cột mốc xác nhận rằng những lựa chọn mình kiên trì theo đuổi là đúng hướng.

Tham gia giải bài toán chống ngập đô thị

Điểm chuyển biến lớn nhất trong hành trình học tập của Yến đến từ những lần tiếp cận thực tế. Trong quá trình học, cô tham gia thực hiện đồ án liên quan đến thoát nước và ngập úng đô thị, đồng thời có cơ hội tham gia với vai trò kỹ sư hỗ trợ trong “Đề án xử lý úng ngập trên địa bàn khu vực nội thành Hà Nội giai đoạn 2026–2030”.

Lần đầu tiếp cận một bài toán kỹ thuật ở quy mô đô thị lớn, Yến nhận ra khoảng cách rất khác giữa lý thuyết trên giảng đường và thực tế vận hành hạ tầng.

“Ngoài thực tế, dữ liệu không hoàn chỉnh như trong lý thuyết. Một phương án kỹ thuật không chỉ cần đúng về tính toán mà còn phải khả thi và phù hợp với điều kiện vận hành”, cô chia sẻ.

Chính trải nghiệm ấy khiến cô hiểu sâu hơn vai trò của người kỹ sư hạ tầng: không chỉ là người làm chuyên môn, mà còn phải có tư duy tổng thể, khả năng thích ứng và nhìn vấn đề từ nhu cầu thực tế của đô thị.

Là nữ sinh trong một ngành vốn có ít nữ theo học, Yến thừa nhận rào cản giới vẫn tồn tại, đặc biệt ở những công việc phải khảo sát hiện trường hoặc tham gia dự án thực tế. Tuy nhiên, cô không xem đó là yếu tố quyết định thành công trong nghề.

Theo Yến, nữ giới có nhiều lợi thế phù hợp với công việc kỹ thuật như sự cẩn thận, tỉ mỉ, khả năng làm việc có kế hoạch và duy trì sự ổn định trong quá trình triển khai công việc. Dù vậy, cô cũng cho rằng các nữ sinh muốn theo đuổi ngành cần chuẩn bị tâm lý cho môi trường làm việc áp lực và không “dễ chịu” như hình dung về công việc văn phòng thông thường.

“Quan trọng nhất là không tự giới hạn bản thân. Khi đã làm tốt công việc, năng lực sẽ là điều được ghi nhận rõ ràng nhất”, Yến nói.

Đi trước một bước nhờ "chọn học để làm được việc"

Ngay trước khi tốt nghiệp, Bùi Thị Bảo Yến nhận được cơ hội việc làm - điều theo cô phản ánh nhu cầu nhân lực lớn của ngành kỹ thuật hạ tầng trong bối cảnh đô thị hóa và biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét. Thay vì đặt yếu tố thu nhập lên hàng đầu, cô ưu tiên môi trường có thể học hỏi, được tham gia các dự án thực tế và có người hướng dẫn tốt.

“Ở giai đoạn đầu, điều quan trọng nhất vẫn là phát triển năng lực”, cô cho biết.

Nhìn lại hành trình của mình, Yến không nói nhiều về thành tích. Cô nhắc nhiều hơn đến sự chuẩn bị, tính kỷ luật và khả năng kiên trì với lựa chọn đã đặt ra từ đầu. Với nữ thủ khoa ngành Kỹ thuật cấp thoát nước của Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, thành công không đến từ việc chọn một con đường dễ đi, mà từ việc đủ tỉnh táo để hiểu mình hợp với điều gì và đủ bền bỉ để theo đuổi nó đến cùng.