06:28 24/02/2026
Đời sống
Ngày mùng 10 Âm lịch hằng tháng từ lâu được xem là ngày cúng vía thần Tài trong đời sống tín ngưỡng của người Việt. Tuy nhiên, ngày vía thần Tài tháng Giêng được coi trọng hơn cả. Vì vậy, khi nhắc đến ngày vía thần Tài, phần lớn người dân đều hiểu đó là ngày mùng 10 tháng Giêng, đây là dịp mà những người kinh doanh, buôn bán thắp hương, dâng lễ để bày tỏ lòng thành, đồng thời cầu mong một năm làm ăn thuận lợi, phát đạt.
Tháng Giêng mang ý nghĩa mở đầu cho chu kỳ vận hành của cả năm. Theo quan niệm dân gian, “đầu xuôi thì đuôi lọt”, khởi đầu hanh thông sẽ tạo nền tảng cho những kết quả thuận lợi về sau. Chính vì vậy, ngày vía thần Tài của tháng đầu năm được nhiều gia đình, đặc biệt là các hộ kinh doanh, xem là nghi lễ quan trọng, gần như không thể thiếu trong sinh hoạt tâm linh đầu xuân.
Tuy nhiên, nhiều gia đình vẫn băn khoăn khi chọn giờ cúng, sắm lễ mâm cúng và thắc mắc có nên cúng vía thần Tài trước ngày này hay không.
Nhiều gia đình vẫn băn khoăn khi chọn giờ cúng vía thần Tài? (Ảnh: Nhật Thùy)
Theo lịch vạn niên, năm Bính Ngọ 2026, ngày vía thần Tài (mùng 10 tháng Giêng) rơi vào thứ Năm, tức ngày 26/2 Dương lịch.
Vào ngày này, nhiều gia đình dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa sạch sẽ, chuẩn bị bàn thờ thần Tài tươm tất. Mâm lễ được bày biện với ý nghĩa cảm tạ những điều thuận lợi trong năm cũ và gửi gắm mong muốn về một năm mới làm ăn phát đạt, tài lộc hanh thông, cuộc sống sung túc, đủ đầy.
Bên cạnh việc chuẩn bị lễ vật, khung giờ thực hiện nghi lễ cũng là yếu tố được không ít gia đình quan tâm. Theo quan niệm truyền thống, lựa chọn giờ phù hợp được cho là giúp buổi lễ diễn ra trang trọng, thể hiện sự chỉn chu của gia chủ.
Theo sách “Tìm hiểu Văn hóa Phương Đông Âm Dương đối lịch năm Bính Ngọ 2026” do Nhà xuất bản Thanh Hóa phát hành, tác giả Trần Đình Tuấn gợi ý một số khung giờ được xem là thuận lợi để cúng vía thần Tài trong năm 2026. Cụ thể gồm:
Gia chủ có thể cân nhắc các khung giờ trên để sắp xếp thời gian phù hợp với điều kiện sinh hoạt và công việc của gia đình.
Ngoài việc chọn giờ, khâu chuẩn bị lễ vật cũng cần được thực hiện đầy đủ, trang trọng. Mâm lễ cúng vía thần Tài thường bao gồm: hoa tươi, trái cây, nén nhang, tiền vàng mã, gạo, muối và nước. Các vật phẩm được sắp xếp gọn gàng, sạch sẽ trên bàn thờ, thể hiện sự thành kính của gia chủ.
Một lễ vật đặc trưng, gần như không thể thiếu trong ngày này là bộ tam sên. Đây là bộ gồm ba loại thực phẩm tượng trưng cho các loài sinh sống ở ba môi trường khác nhau: trên trời, dưới đất và dưới nước. Thông thường, bộ tam sên gồm một miếng thịt heo (đại diện cho Thổ), một quả trứng luộc (đại diện cho Thiên) và ba con tôm hoặc một con cua (đại diện cho Thủy). Sự kết hợp này mang ý nghĩa biểu trưng cho sự hài hòa của các yếu tố trong tự nhiên.
Ngoài ra, nhiều gia đình còn chuẩn bị thêm mâm lễ mặn với các món ăn truyền thống tùy theo phong tục từng địa phương. Tại Nam Bộ, cá lóc nướng là lễ vật cúng thần Tài mang tính đặc trưng. Cá lóc được để nguyên con, nướng trui, không cắt khúc.
Việc giữ nguyên hình dạng con cá gắn với ý nghĩa tưởng nhớ thời kỳ khai hoang gian khó của ông cha, khi điều kiện còn thiếu thốn, người dân không câu nệ hình thức, để nguyên cá cả vảy, cả con để sử dụng. Tập tục này dần trở thành nét văn hóa riêng trong nghi thức cúng vía thần Tài của người miền Nam.
Gợi ý mâm lễ cúng ngày vía thần Tài. (Ảnh: Quách Quang)
Theo dân gian, mùng 9 tháng Giêng là ngày vía Trời, ngày chính để các gia đình làm lễ cúng Ngọc Hoàng, vị thần tối cao trong tín ngưỡng truyền thống. Vào dịp này, nhiều gia đình bày lễ lớn nhằm cầu mong sự che chở, ban phúc. Thông thường, sau ngày vía Trời mới đến ngày cúng thần Tài.
Tuy nhiên, cũng có quan điểm cho rằng việc cúng thần Tài vào mùng 9 tháng Giêng không phải điều kiêng kỵ. Một số gia đình lựa chọn kết hợp thực hiện lễ trong cùng ngày với mong muốn cầu tài lộc và sự thịnh vượng. Dù vậy, phong tục có thể khác nhau tùy theo từng vùng miền và tập quán mỗi gia đình.
Về cơ bản, việc cúng thần Tài vào mùng 9 tháng Giêng vẫn được chấp nhận trong thực tế. Song khi thực hiện, gia chủ cần lưu ý sắp xếp nghi lễ một cách trật tự, không làm ảnh hưởng đến nghi thức chính dành cho Ngọc Hoàng và các vị thần linh khác. Mỗi nghi lễ nên được thực hiện riêng biệt, thể hiện sự tôn trọng và thành kính đối với từng đối tượng thờ phụng.
Bên cạnh việc chuẩn bị mâm lễ và chọn giờ, bài văn khấn cũng được nhiều gia đình quan tâm. Dưới đây là 3 bài văn khấn cúng thần Tài theo sách "Văn khấn cổ truyền Việt Nam".
Bài văn khấn cúng thần Tài số 1
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương. Kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần. Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân. Con kính lạy thần Tài vị tiền. Con kính lạy các ngài thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.
Tín chủ con là…
Ngụ tại…
Hôm nay là ngày mùng 10 tháng Giêng năm Bính Ngọ.
Tín chủ thành tâm sửa biện, hương hoa, lễ vật, kim ngân, trà quả và các thứ cúng dâng, bày ra trước án kính mời ngài thần Tài tiền vị. Cúi xin thần Tài thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con an ninh khang thái, vạn sự tốt lành, gia đạo hưng long thịnh vượng, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Bài cúng thần Tài số 2
Kính lạy: Thần linh Thổ địa, Phúc đức Chính thần, Tài thần (nếu làm ở nơi kinh doanh, hay ngoài sân), gia tiên họ.., bà cô ông mãnh, chư vị tiên linh (nếu làm trong nhà, ở ban thờ gia tiên thì thêm phần này).
Hôm nay là ngày mùng 10 tháng Giêng năm Bính Ngọ
Chúng con là…
Ngụ tại…
Chúng con thành tâm, bày biện hương hoa, nghi lễ cung trần, dâng hiến tôn thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.
Kính xin phù hộ độ trì, con cháu mạnh khỏe, gia đạo bình an, phát tài phát lộc, sở cầu như ý.
Bài văn khấn cúng thần Tài số 3
Con lạy chín phương Trời, mười phương Đất
Kính lạy quan Đương niên Hành khiển, Tề vương Hành khiển, Ngũ miếu Hành binh chi thần.
Kính lạy các ngài Thành hoàng Bản cảnh chư vị đại vương.
Kính lạy ông Địa – thần Tài, ông chủ gia bà chủ đất, các phần hương linh khuất mặt khuất mày, các vị tiền chủ hậu chủ.
Con tên là...
Năm sinh...
Cửa hàng tại địa chỉ...
Hôm nay là ngày 10 tháng giêng năm Bính Ngọ.
Tín chủ con thành tâm sắm sửa, hương hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án. Trước bàn thờ chư vị tôn thần, tín chủ con chắp tay kính cẩn.
Khấu xin Thành hoàng bản địa, ông Địa – thần Tài chứng minh cho tâm lành khấn vái, xin chân thành cảm ơn chư vị thần linh đã phù hộ độ trì cho con trong suốt thời gian qua, cho chúng con kinh doanh buôn bán lo toan công việc tại nhà này xứ này.
Hôm nay tân niên xuân tiết, nhân cát nhật cát nguyệt cát niên, tín chủ con có chút lòng thành dâng lên chư vị. Trước bàn thờ chư vị tôn thần, tín chủ con kính cẩn tấu trình.
Xin chư vị khai ân cho chúng con được khai phúc khai lộc, khai vận khai hoa cho cả năm mưa thuận gió hoà, công việc ổn thoả. Lòng người yên ả, nô bộc thuận hoà.
Cho con buôn may bán đắt, nức tiếng gần xa, hữu xạ tự nhiên hương mà vô hạn tai ương tán.
Không dám mơ những cao xa vọng tưởng. Chỉ mong công sức được ra thành quả. Cố gắng được ra thành tựu. Chăm chỉ được tới hồi thành công. Thêm chút vận may mà có thêm lộc rơi lộc rụng.
Chúng con người trần mắt thịt, việc dương chưa tỏ việc âm chưa thấu, nếu có điều gì lầm lỡ mong các ngài bỏ qua đại xá cho chúng con.
Con xin Thành hoàng bản địa, ông Địa – thần Tài, ông chủ gia bà chủ đất, các phần hương linh, chư vị tiền chủ hậu chủ chứng giám cho lòng thành khấn vái. Kính bái.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Việc lựa chọn bài khấn phù hợp tùy thuộc vào từng gia đình. Dù sử dụng bài khấn nào, yếu tố quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm, nghiêm túc khi thực hiện nghi lễ.
Ngày vía Thần Tài không chỉ là dịp cầu mong thuận lợi trong kinh doanh, mà còn phản ánh nét sinh hoạt văn hóa tâm linh đã gắn bó lâu đời với đời sống người Việt, đặc biệt trong cộng đồng kinh doanh, buôn bán.
(*) Thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.