23:35 09/03/2026
Thị trường
Radar “mắt thần” của THAAD bị phá hủy
Những hình ảnh và đoạn video mới xuất hiện trên mạng ngày 7/3 cho thấy hệ thống radar AN/TPY-2 - thành phần then chốt của hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo THAAD của quân đội Mỹ, đã bị phá hủy trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran.
Radar này được triển khai tại căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Jordan, một vị trí chiến lược trong mạng lưới phòng thủ tên lửa của Mỹ tại Trung Đông. Các hình ảnh vệ tinh trước đó đã cho thấy dấu hiệu phá hủy tại vị trí radar và những bức ảnh mới được đăng tải sau đó dường như xác nhận hệ thống này đã bị đánh trúng.
Hệ thống radar AN/PY-2 thuộc hệ thống THAAD bị phá hủy trong các cuộc giao tranh với lực lượng Iran. Ảnh Military Watch
Việc radar AN/TPY-2 bị phá hủy được cho là sẽ làm suy giảm đáng kể hiệu quả hoạt động của hệ thống THAAD trong khu vực. Radar này đóng vai trò phát hiện, theo dõi và cung cấp dữ liệu mục tiêu cho các tên lửa đánh chặn.
Vụ tấn công diễn ra sau khi nhiều radar phòng thủ tên lửa quan trọng của Mỹ và các đồng minh tại Trung Đông liên tiếp bị nhắm mục tiêu. Trước đó, radar cảnh báo sớm AN/FPS-132 Block 5 đặt gần căn cứ không quân Al Udeid ở Qatar cũng được cho là đã bị tấn công.
Radar AN/FPS-132 cung cấp dữ liệu cảnh báo sớm cho mạng lưới phòng thủ tên lửa trong khu vực, bao gồm cả các hệ thống THAAD được triển khai tại Israel và Jordan.
Radar AN/TPY-2 từ hệ thống THAAD. Ảnh Military Watch
THAAD phụ thuộc gần như hoàn toàn vào radar AN/TPY-2
Hình ảnh vệ tinh thương mại do công ty Trung Quốc MizarVision công bố hồi giữa tháng 2, lần đầu xác nhận việc Mỹ triển khai hệ thống THAAD tại căn cứ Muwaffaq Salti. Động thái này được thực hiện như một phần của quá trình tăng cường lực lượng trước chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran ngày 28/2.
Không giống các hệ thống phòng không của Nga như S-400 - vốn thường triển khai nhiều loại radar khác nhau để tạo thành mạng lưới cảm biến nhiều tầng, hệ thống THAAD của Mỹ chỉ dựa vào một radar duy nhất là AN/TPY-2.
Điều này đồng nghĩa với việc nếu radar bị phá hủy, khẩu đội THAAD sẽ mất khả năng tự phát hiện và theo dõi mục tiêu. Trong một số trường hợp, hệ thống vẫn có thể phóng tên lửa đánh chặn bằng dữ liệu từ các cảm biến bên ngoài, nhưng hiệu quả và phạm vi phòng thủ sẽ giảm đáng kể.
Radar AN/TPY-2 là radar băng tần X công suất lớn, được thiết kế để phát hiện và theo dõi tên lửa đạn đạo ở khoảng cách rất xa. Đây được xem là một trong những radar phòng thủ tên lửa hiện đại và đắt đỏ nhất mà quân đội Mỹ vận hành.
Phóng tên lửa đất đối không từ hệ thống tên lửa đạn đạo THAAD của Lục quân Mỹ. Ảnh Military Watch
Theo các ước tính quân sự, chi phí của một radar AN/TPY-2 có thể dao động từ khoảng 550 triệu đến 1 tỷ USD, tùy thuộc cấu hình và các gói hỗ trợ kỹ thuật đi kèm. Trong khi đó, các UAV tấn công cảm tử của Iran - như Shahed-136, có giá chỉ khoảng 20.000 đến 60.000 USD mỗi chiếc.
Sự chênh lệch chi phí khổng lồ này đã làm nổi bật một điểm yếu lớn trong mạng lưới phòng thủ tên lửa hiện đại: các hệ thống cực kỳ đắt đỏ có thể bị vô hiệu hóa bởi những vũ khí tương đối rẻ.
Các chuyên gia quân sự cho rằng, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran nhiều khả năng sẽ tiếp tục nhắm mục tiêu vào các radar phòng không quan trọng của Mỹ và các đồng minh tại Trung Đông, bởi đây là mắt xích quan trọng trong chuỗi phát hiện và đánh chặn tên lửa.
Máy bay không người lái Shahed 136 dùng một lần của Iran. Ảnh Military Watch
Kho tên lửa đánh chặn của Mỹ cũng đang cạn dần
Hiện nay quân đội Mỹ chỉ sở hữu khoảng tám hệ thống THAAD trên toàn thế giới. Các hệ thống này lần đầu tiên phải tham gia chiến đấu cường độ cao vào tháng 6/2025 trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày giữa Israel và Iran.
Trong thời gian đó, quân đội Mỹ đã phóng hơn 150 tên lửa đánh chặn từ hệ thống THAAD để đối phó các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Iran. Con số này được cho là đã tiêu hao hơn 25% tổng số tên lửa đánh chặn THAAD mà Mỹ sở hữu.
Mỗi tên lửa đánh chặn THAAD có giá khoảng 15,5 triệu USD. Việc sử dụng hệ thống này để bảo vệ không phận Israel trong chưa đầy hai tuần được ước tính đã tiêu tốn hơn 2,35 tỷ USD.
Sau khi Iran mở các đợt tấn công quy mô lớn nhằm trả đũa các cuộc không kích của Mỹ và Israel từ ngày 28/2/2026, tốc độ tiêu hao tên lửa đánh chặn được cho là còn tăng nhanh hơn.
Trong bối cảnh đó, việc các radar quan trọng như AN/TPY-2 bị phá hủy có thể tạo ra thách thức nghiêm trọng hơn nữa đối với mạng lưới phòng thủ tên lửa của Mỹ tại Trung Đông.