Biến sân bay bỏ hoang thành đô thị xanh cho 50.000 cư dân

Khoảng 100 năm trước, Downsview chỉ là sân bay nhỏ với đường băng ngắn và một tòa nhà công nghiệp giữa vùng đất nông nghiệp ở Toronto, Canada. Đây là trụ sở của De Havilland Canada, một công ty hàng không tiên phong toàn cầu.

Trong Thế chiến II, sân bay trở thành trung tâm sản xuất máy bay quân sự. Đến đầu những năm 1990, khu đất được tập đoàn hàng không vũ trụ Canada Bombardier mua lại.

Sân bay đóng cửa năm 2024 sau khi doanh nghiệp chuyển hoạt động sang địa điểm khác.

Dự án đô thị 30 tỷ USD

Dự án tái thiết Downsview khởi công đầu năm 2026. Khu đất rộng khoảng 1,5 triệu m2 sẽ được chuyển đổi thành khu đô thị mới, dự kiến có hơn 50.000 cư dân cùng khoảng 300.000 m2 không gian xanh.

Dự án tên YZD, lấy theo ký hiệu cũ của sân bay, có tổng vốn đầu tư khoảng 30 tỷ USD và thời gian triển khai dự kiến 30 năm, thuộc nhóm dự án tái phát triển đô thị lớn nhất Bắc Mỹ.

Đường băng dài 2 km được cải tạo thành công viên đi bộ kết nối 7 khu dân cư. Mỗi khu sẽ có nhà ở, thư viện, trường học, cửa hàng và trung tâm cộng đồng riêng.

Ông Derek Goring, CEO Northcrest Developments, đơn vị phát triển dự án, cho biết việc giữ lại dấu ấn lịch sử là một phần quan trọng trong định hướng phát triển.

"Chúng tôi muốn tận dụng tối đã những gì hiện có. Điều đó giúp mang lại nét đặc trưng và làm cho dự án trở nên thú vị và độc đáo hơn", ông Goring nói, đồng thời nhấn mạnh việc bảo tồn các công trình hiện hữu không chỉ mang ý nghĩa lịch sử mà còn giúp giảm tác động môi trường.

Các nhà chứa máy bay công nghiệp xây dựng từ thập niên 1950 - 1990 sẽ được giữ lại và chuyển đổi thành không gian thương mại phục vụ sản xuất phim, công nghiệp nhẹ và công nghệ sạch. Mái nhà được phủ cây xanh để tăng khả năng hấp thụ nước mưa, giảm nguy cơ ngập lụt và cải thiện đa dạng sinh học.

Vật liệu bê tông và nhựa đường từ đường băng cũ dự kiến được tái sử dụng cho hạ tầng giao thông. Dự án cũng thuê chuyên gia môi trường để đánh giá nguy cơ tồn dư hóa chất công nghiệp hoặc quân sự trong đất và nước ngầm.

Đô thị xanh, bền vững

Công ty kiến trúc cảnh quan Michael van Valkenburgh Associates (MVVA) phụ trách thiết kế khu công viên đường băng. Theo nhóm thiết kế, khu vực này trước đây thuộc hệ sinh thái rừng Carolinian ở miền nam Ontario.

Dự án tái thiết hướng tới khôi phục môi trường sống bản địa và thu hút động vật hoang dã quay lại, đồng thời chú trọng khả năng quản lý nước.

Khu YZD nằm ở vị trí cao của Toronto, giữa các lưu vực sông lớn. Hệ thống cây xanh và rãnh sinh học sẽ giúp hấp thụ nước mưa, giảm nguy cơ lũ lụt cho khu vực hạ lưu.

YZD nằm gần hệ thống tàu điện ngầm và ga tàu hiện có. Quy hoạch mới tận dụng hạ tầng này, đồng thời khuyến khích đi bộ và xe đạp. Xe hơi vẫn được sử dụng nhưng bị cấm trong khu vực công viên đường băng.

Dự án sẽ triển khai theo từng giai đoạn. Chủ đầu tư cho biết khoản vốn 30 tỷ USD là con số lớn, do đó sẽ đầu tư theo chu kỳ xây dựng - thu hồi vốn - tái đầu tư.

Khu dân cư đầu tiên mang tên Hangar District, rộng khoảng 40 ha, dự kiến khởi công đầu năm 2027, cung cấp khoảng 3.000 căn nhà và hoàn thành vào năm 2031.

Theo ông Goring, trong thời gian phát triển kéo dài nhiều thập kỷ, các ý tưởng thiết kế có thể tiếp tục thay đổi để phù hợp với điều kiện kinh tế, công nghệ và biến đổi khí hậu trong tương lai.