Thực hư chuyện hoàng đế Trung Quốc không được ăn quá 2 miếng mỗi món

Chuyện ăn uống của các hoàng đế Trung Quốc luôn là đề tài thu hút sự quan tâm của rất nhiều người. Có một câu nói được lưu truyền rộng rãi trong sử sách không chính thức: Với mỗi món ăn, dù yêu thích tới mấy, hoàng đế cũng không được ăn tới miếng thứ 3. Sau khi ông dùng miếng thứ 2, các thái giám sẽ nhanh chóng di chuyển món đó khỏi bàn ăn.

Hồi ký của một cung nữ vào cuối triều Thanh tiết lộ, mỗi khi Từ Hi Thái hậu liếc nhìn món nào đó trên bàn, các thái giám chuyển nó lại gần bà. Sau khi Từ Hi ăn hai thìa, các thái giám sẽ dời đĩa đi, không để bà ăn thìa thứ ba. Món ăn này thậm chí còn biến mất trong vòng 10 ngày đến hai tuần sau đó.

Theo lời Từ Hi, đây là "luật lệ gia truyền từ tổ tiên", nhằm ngăn ngừa ngộ độc. Phương pháp này rất hiệu quả bởi ngay cả những người đã phục vụ Thái hậu hơn 40 năm cũng không biết bà thích món gì.

Tuy nhiên, các sử sách chính thống của Trung Quốc không đề cập tới quy định hoàng đế không được ăn tới miếng thứ 3. Thậm chí có nhiều tài liệu cho thấy, mỗi khi hoàng đế Gia Khánh triều nhà Thanh đi săn ở Di Hoà Viên, trong bữa ăn hàng ngày đều xuất hiện món tổ yến. Hay như hoàng đế Càn Long, người luôn nhấn mạnh "sự điều độ trong ăn uống" và quy định cụ thể rằng việc uống rượu trong các bữa tiệc tại cung đình không được vượt quá giới hạn cho phép, cũng không hề dè dặt khi nói đến những món ông thích. Bữa sáng hàng ngày của ông luôn có tổ yến đường phèn.

Mặc dù tính xác thực của quy định hoàng đế không ăn quá ba miếng với mỗi món còn gây tranh cãi, có một sự thật là những người đứng đầu các triều đại phong kiến luôn sợ bị đầu độc. Khi Chu Nguyên Chương - vị hoàng đế sáng lập triều Minh, nghe tin con trai mình, Thái tử Chu Tiêu, đánh đầu bếp, ông lập tức quở trách. Chu Nguyên Chương nghiêm khắc nhắc nhở con trai rằng: Hãy cẩn thận với các đầu bếp, nếu không muốn bị mất mạng.

Mỗi triều đại phong kiến Trung Quốc đều có những quy định nhằm kiểm soát chặt chẽ đồ ăn của hoàng đế. Chẳng hạn với triều nhà Thanh, mỗi món ăn sau khi nấu đều được thái giám thử bằng kim bạc. Chỉ khi chiếc kim bạc này không bị chuyển sang màu đen, nó mới được coi là đạt yêu cầu. Tiếp đến, một thái giám chịu trách nhiệm nếm thử tất cả các món để xác nhận không có độc trước khi dâng lên hoàng đế. 

Vì vậy, thời xưa, đầu độc hoàng đế khó hơn ám sát bằng những cách khác. Hoàng đế thường có thể ăn những món mình yêu thích mà không cần lo lắng, không cần tuân theo quy tắc "ba miếng".

Các món ăn ngự thiện phòng chuẩn bị cho hoàng đế rất nhiều. Theo quy định của triều nhà Thanh, phi tần, dù có cao quý đến đâu, cũng không được ngồi ăn cùng hoàng đế. Do đó, sau khi hoàng đế dùng bữa, đồ ăn còn lại sẽ được phát cho các phi tần và hoàng tử, mỗi người hai ba món. Các phi tần có thể ăn hoặc thưởng lại cho các thái giám, cung nữ hầu hạ mình.

Đôi khi, hoàng đế cũng thưởng đồ ăn cho các đại thần. Đây được coi là vinh dự lớn. Các vị quan sẽ ăn nó hoặc mang về cho người nhà thưởng thức.

Ngoài ra, thức ăn thừa của hoàng đế cũng được các thái giám hoặc cung nữ lén lút đưa ra ngoài cung và bán cho các nhà hàng lớn. Do mất nhiều thời gian nên thức ăn không còn giữ được chất lượng như ban đầu, tuy nhiên danh xưng "ẩm thực hoàng cung" cũng đủ để nó được bán với mức giá rất cao và được nhiều người có tiền săn đón.