07:15 08/02/2026
Tin nóng
Trong khuôn khổ đang được các nhà đàm phán Mỹ và Ukraine thảo luận, bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ được đưa ra trưng cầu dân ý của cử tri Ukraine, những người sẽ đồng thời bỏ phiếu trong cuộc bầu cử quốc gia, theo 5 nguồn tin yêu cầu giấu tên để thảo luận về các cuộc bàn bạc riêng tư.
Tổng thống Mỹ Trump (trái) và Tổng thống Ukraine Zelensky. (Ảnh: The New York Times)
Nhóm đàm phán của Mỹ - do đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Donald Trump, Jared Kushner dẫn đầu - bày tỏ với các đối tác Ukraine trong các cuộc họp gần đây tại Abu Dhabi (UAE) và Miami (Mỹ) rằng nếu cuộc bỏ phiếu đó diễn ra sớm thì đó sẽ là điều tốt nhất, theo ba trong số các nguồn tin.
Các nhà đàm phán Mỹ cho biết ông Trump có khả năng sẽ tập trung nhiều hơn vào các vấn đề trong nước khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Quốc hội Mỹ vào tháng 11 đang đến gần, điều đó có nghĩa là các quan chức cấp cao của Mỹ sẽ có ít thời gian và vốn liếng chính trị hơn để đầu tư cho việc đạt được một thỏa thuận hòa bình - 2 nguồn tin cho biết.
Trong khi đó, hãng tin AP cho biết, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói với các phóng viên rằng Mỹ đã đặt ra thời hạn tháng 6 cho Ukraine và Nga đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc xung đột vũ trang kéo dài suốt 4 năm. Ông Zelensky nói thêm, nếu thời hạn tháng 6 không được đáp ứng, chính quyền Tổng thống Mỹ Trump có thể sẽ gây áp lực lên cả hai bên để đạt được thỏa thuận.
“Người Mỹ đề xuất các bên chấm dứt chiến tranh vào đầu mùa hè này và có thể sẽ gây áp lực lên các bên chính xác theo lịch trình này”, Tổng thống Zelensky nói với các phóng viên hôm 6/2. Bình luận của ông Zelensky được giữ bí mật cho đến sáng 7/2.
Theo nguồn tin AP, ông Zelensky tiết lộ, Mỹ đề xuất tổ chức vòng đàm phán ba bên tiếp theo vào tuần tới tại Mỹ lần đầu tiên, có thể là ở Miami.
Vòng đàm phán thứ 2 do Mỹ làm trung gian kết thúc hôm 5/2 tại Abu Dhabi với việc phóng thích 314 tù binh chiến tranh và cam kết sớm nối lại các cuộc thảo luận. Hãng thông tấn Reuters cũng xác nhận Tổng thống Ukraine Zelensky cho biết cuộc họp ba bên tiếp theo có khả năng sẽ sớm diễn ra tại Mỹ.
Bầu cử Ukraine vào tháng 5
Hai nguồn tin Reuters cho biết các quan chức Mỹ và Ukraine đã thảo luận khả năng tổ chức bầu cử quốc gia và trưng cầu dân ý vào tháng 5/2026.
Tuy nhiên, một số nguồn tin am hiểu về các cuộc đàm phán mô tả khung thời gian do Mỹ đề xuất là không thực tế.
Các cơ quan bầu cử Ukraine dự kiến sẽ mất khoảng 6 tháng để tổ chức một cuộc bầu cử trong điều kiện hiện tại. “Người Mỹ đang vội vàng”, một nguồn tin quen thuộc với vấn đề này cho biết, thêm rằng một cuộc bỏ phiếu có thể được tổ chức trong vòng chưa đầy 6 tháng, nhưng vẫn sẽ mất một lượng thời gian đáng kể.
Việc tổ chức một cuộc bầu cử như vậy sẽ đòi hỏi những thay đổi về luật pháp, vì các cuộc bỏ phiếu như vậy bị cấm trong thời kỳ thiết quân luật ở Ukraine. Nó cũng sẽ tốn kém.
Một trong những nguồn tin cho biết, Ukraine muốn có một lệnh ngừng bắn trong suốt chiến dịch bỏ phiếu để bảo vệ tính toàn vẹn của cuộc trưng cầu dân ý và bày tỏ lo ngại về khả năng Điện Kremlin tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn. “Lập trường của Kiev là không thể đạt được thỏa thuận nào cho đến khi các đảm bảo an ninh cho Ukraine từ Mỹ và các đối tác được thực hiện”, nguồn tin cho biết.
Nhà Trắng từ chối bình luận về những thông tin này.
Hoài nghi đối với hạn chót hòa bình
Trong khi Ukraine đã cử các đại biểu chính trị cấp cao tham gia đàm phán hòa bình, bao gồm cả chánh văn phòng của Tổng thống Zelensky và người đứng đầu phe nghị sĩ của ông, thì đội đàm phán của Nga lại tập trung vào quân sự và do người đứng đầu cơ quan tình báo quốc phòng (GRU), Đô đốc Igor Kostyukov, dẫn đầu.
Viên phó của ông Kostyukov, Trung tướng Vladimir Alexeyev, đã bị một kẻ không rõ danh tính bắn trọng thương ở Moskva hôm 6/2. Ngoại trưởng Sergei Lavrov cáo buộc Ukraine ám sát vị tướng này để phá hoại các cuộc đàm phán hòa bình.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha nói với Reuters rằng Kiev không liên quan gì đến vụ tấn công.
Một quan chức Ukraine cho biết Tổng thống Zelensky sẵn sàng xem xét ý tưởng tổ chức bầu cử trong tương lai gần - điều đã được Mỹ nhắc đi nhắc lại nhiều lần kể từ khi ông Trump nhậm chức tổng thống Mỹ lần 2 vào tháng 1/2025.
Quan chức này cho biết thêm, với tỷ lệ ủng hộ đã giảm kể từ khi Nga phát động tấn công quân sự vào Ukraine năm 2022 nhưng vẫn ở mức trên 50%, ông Zelensky tự tin rằng mình sẽ tái đắc cử.
Theo một số nguồn tin, trở ngại lớn nhất đối với một nền hòa bình ngắn hạn ở Ukraine là sự thiếu rõ ràng về số phận của vùng Donbass nằm ở miền Đông Ukraine.
Nga đang yêu cầu kiểm soát toàn bộ Donbass như một phần của bất kỳ thỏa thuận hòa bình tiềm năng nào, ngay cả khi Kiev vẫn kiểm soát hơn 5.180 km2 lãnh thổ này. Ukraine mô tả yêu cầu đó là không thể chấp nhận được, mặc dù các quan chức ở Kiev đã bày tỏ sẵn sàng tìm kiếm các giải pháp sáng tạo, chẳng hạn như một khu phi quân sự hoặc khu vực thương mại tự do.
“Vẫn chưa có tiến triển gì liên quan đến vấn đề lãnh thổ”, nguồn tin thân cận cho biết.
Số phận của nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia - nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, nằm trên lãnh thổ do Nga chiếm đóng, cũng là một điểm vướng mắc.
Một nguồn tin cho biết Nga đã phản đối đề xuất của Mỹ, theo đó Washington sẽ kiểm soát nhà máy và phân phối điện cho cả Nga và Ukraine. Moscow khẳng định họ muốn kiểm soát nhà máy, đồng thời cung cấp điện giá rẻ cho Ukraine, một đề xuất mà Kiev cho là không thể chấp nhận được, theo nguồn tin.
Nếu những vấn đề đó được giải quyết, cử tri Ukraine vẫn có thể bác bỏ bất kỳ sự nhượng bộ lãnh thổ nào được đưa ra trưng cầu dân ý.
Nga chiếm đóng khoảng 20% lãnh thổ quốc gia của Ukraine, bao gồm Crimea và một phần Donbass bị chiếm trước khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022. Các nhà phân tích cho rằng Nga đã giành được khoảng 1,3% lãnh thổ Ukraine kể từ đầu năm 2023.