Toàn cảnh đàm phán ba bên Nga - Mỹ - Ukraine lần thứ 2 tại Abu Dhabi

Đàm phán ba bên quay trở lại

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, các cuộc đàm phán ban đầu dự kiến diễn ra vào ngày 1/2 nhưng bị hoãn do vấn đề về lịch trình. Không giống vòng đàm phán đầu tiên có sự tham gia của Mỹ, cuộc gặp dự kiến vào ngày 1/2 được cho là chỉ mang tính song phương.

Tuy nhiên, Nhà Trắng xác nhận vào ngày 3/2 rằng các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ tham gia các cuộc đàm phán vào hôm 4/2.

Vòng đàm phán trước đó, diễn ra trong hai ngày 23 và 24/1, đánh dấu lần đầu tiên áp dụng hình thức ba bên và được tất cả các phía mô tả là “rất mang tính xây dựng”.

Ông Kirill Dmitriev, người đứng đầu quỹ đầu tư quốc gia của Liên bang Nga và là thành viên trong đoàn đàm phán của Moskva, đã tới Florida vào ngày 31/1, nơi ông gặp một phái đoàn Mỹ trước vòng đàm phán tiếp theo theo kế hoạch.

Trong khi ông Dmitriev mô tả các cuộc thảo luận là tích cực thì ông Witkoff gọi cuộc gặp với ông Dmitriev là “hiệu quả”, đồng thời cho biết đây là một phần trong nỗ lực trung gian của Washington nhằm chấm dứt xung đột Ukraine.

Trong một bài đăng riêng trên nền tảng mạng xã hội X, ông Witkoff nói rằng các cuộc đàm phán đã khiến Washington tin tưởng rằng Moskva đang “hướng tới việc bảo đảm hòa bình”, đồng thời cảm ơn Tổng thống Mỹ Donald Trump vì vai trò lãnh đạo mà ông gọi là “then chốt” trong việc theo đuổi một giải pháp lâu dài.

Những nội dung nghị sự chính

Sau vòng đàm phán đầu tiên, các nhà đàm phán thừa nhận rằng vấn đề lãnh thổ vẫn là trở ngại chính đối với một thỏa thuận hòa bình.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thừa nhận rằng “đó vẫn là cây cầu chúng ta chưa thể bắc qua”, đồng thời nói thêm rằng “công việc tích cực đang được tiến hành để xem liệu quan điểm của hai bên có thể được dung hòa hay không”.

Thành phần các phái đoàn

Ông Peskov nói với các nhà báo rằng Liên bang Nga sẽ cử “đúng phái đoàn như lần trước” tới thủ đô Abu Dhabi của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Trong vòng đàm phán đầu tiên, đoàn Liên bang Nga do Đô đốc Igor Kostyukov, người đứng đầu cơ quan tình báo quân sự của nước này, dẫn đầu và bao gồm các quan chức quốc phòng khác.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo rằng dẫn đầu đoàn đàm phán của Ukraine là Cố vấn An ninh Quốc gia Rustem Umerov, cùng tham gia có người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine Kirill Budanov, và các nhân vật quân sự và tình báo cấp cao khác.

Thành phần của các phái đoàn cho thấy trọng tâm lớn được đặt vào các vấn đề an ninh và chiến trường, thay vì thuần túy là các vấn đề ngoại giao.

Lãnh thổ vẫn là điểm nghẽn chính

Những tuyên bố gần đây từ Moskva, Kiev và Washington đã hé lộ kỳ vọng của mỗi bên trước thềm cuộc gặp.

Trợ lý Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, ông Yury Ushakov mô tả lãnh thổ là “câu hỏi chính” của các cuộc đàm phán, nhưng cho biết vẫn còn những vấn đề khác chưa được giải quyết.

Đặc phái viên Mỹ tại NATO Matthew Whitaker cũng gọi các vấn đề lãnh thổ là phần khó khăn nhất của bất kỳ thỏa thuận nào.

Về phần mình, Tổng thống Zelensky bác bỏ khả năng nhượng bộ, nói rằng Kiev sẽ không từ bỏ các yêu sách đối với Donbass hay Nhà máy Điện hạt nhân Zaporizhzhia “nếu không chiến đấu”.

Ông Peskov bác bỏ tuyên bố này, nói rằng “động thái trên tiền tuyến tự nó đã nói lên tất cả”, đồng thời nhấn mạnh rằng Nhà máy Điện hạt nhân Zaporizhzhia đã nằm dưới sự kiểm soát của Liên bang Nga hơn hai năm.

Trước đó, ông Ushakov từng nói rằng việc rút các lực lượng Ukraine khỏi phần còn lại của Donbass là một yếu tố then chốt trong đề xuất giải quyết của Moskva.

Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin nhiều lần tuyên bố rằng Donetsk và Lugansk, cũng như các vùng Kherson và Zaporizhzhia - những khu vực gia nhập Liên bang Nga sau các cuộc trưng cầu dân ý vào mùa thu năm 2022 - hiện đã là một phần của Liên bang Nga và vấn đề này đã khép lại.

Moskva cũng khẳng định rằng khát vọng gia nhập NATO của Ukraine cũng như đề xuất triển khai binh sĩ phương Tây là không thể chấp nhận được.

Ông Kostyukov cho biết các đại diện của Điện Kremlin “luôn sẵn sàng” cho đàm phán, đồng thời nói thêm rằng phía Ukraine có vẻ “trong tâm trạng u ám”, trong khi Liên bang Nga vẫn giữ sự tự tin.

Tình hình quân sự cũng ảnh hưởng đến bầu không khí chung. Moskva cáo buộc các lực lượng Ukraine gia tăng các cuộc tấn công vào mục tiêu dân sự sau vòng đàm phán đầu tiên.

Vào ngày 3/2, Tổng thống Zelensky cảnh báo rằng “công việc của nhóm đàm phán của chúng tôi sẽ được điều chỉnh cho phù hợp”, nhằm đáp trả một cuộc tấn công quy mô lớn của Liên bang Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, vốn cung cấp điện cho tổ hợp công nghiệp - quân sự của nước này.

Moskva đã bác bỏ các cáo buộc của nhà lãnh đạo Ukraine về việc vi phạm lệnh ngừng tấn công năng lượng, cho rằng ông Trump chỉ yêu cầu Tổng thống Putin tạm dừng các cuộc tấn công cho đến ngày 1/2 và thời hạn này đã kết thúc.

Khi được các nhà báo hỏi về lệnh ngừng tấn công năng lượng vào ngày 3/2, ông Trump nói rằng Tổng thống Liên bang Nga đã “giữ lời hứa về việc đó” và đã “từ Chủ nhật này sang Chủ nhật khác” không tiến hành các cuộc tấn công như đã cam kết.

Phản ứng của phương Tây

Washington phát đi tín hiệu lạc quan thận trọng. Ông Trump và các quan chức khác cho biết các bên đang “rất gần” với một thỏa thuận. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan nói rằng các bên dường như đã tiến gần tới một thỏa thuận hơn so với các giai đoạn trước đó.

Ngược lại, nhà ngoại giao hàng đầu của Liên minh châu Âu (EU), Kaja Kallas, nói rằng Brussels không tìm cách nối lại các cuộc đàm phán trực tiếp với Moskva và cho rằng cần duy trì sức ép đối với Liên bang Nga trước khi bất kỳ cuộc đàm phán nào bắt đầu.

Đặc phái viên Liên bang Nga Dmitriev chỉ trích cách tiếp cận của EU, cho rằng điều này không giúp thúc đẩy tiến trình hòa bình.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz hoan nghênh việc các cuộc đàm phán tiếp tục, nói rằng “thật tốt khi các cuộc đàm phán… đang được tiếp diễn”, đồng thời cam kết sẽ làm việc với các đối tác châu Âu để “chấm dứt xung đột sớm nhất có thể”.

Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại. Tây Dương (NATO) Mark Rutte nói với Quốc hội Ukraine vào ngày 3/2 rằng các cuộc đàm phán trực tiếp giữa các bên là “một bước tiến quan trọng”, nhưng cho rằng các cuộc không kích gần đây của Liên bang Nga “không cho thấy sự nghiêm túc về hòa bình”.

Ông cảnh báo các nghị sĩ Ukraine rằng “để đạt được một thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến này sẽ cần những lựa chọn khó khăn”. Ông Rutte cũng tuyên bố rằng binh sĩ phương Tây sẽ được triển khai tới Ukraine sau khi một thỏa thuận đạt được, bất chấp việc Moskva nhiều lần bác bỏ kịch bản này.