Mỹ cáo buộc Trung Quốc mở rộng quy mô kho vũ khí hạt nhân

Hôm 23/2, phát biểu tại Hội nghị Giải trừ quân bị ở Geneva (Thụy Sĩ), Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách kiểm soát vũ khí và không phổ biến vũ khí hạt nhân Christopher Yeaw cho rằng Hiệp ước New Start có những thiếu sót nghiêm trọng và "không tính đến việc Trung Quốc đang tích lũy vũ khí hạt nhân một cách chưa từng có, có chủ đích, nhanh chóng và thiếu minh bạch".

“Bất chấp những tuyên bố trái ngược, Trung Quốc cố tình mở rộng kho vũ khí hạt nhân của mình một cách ồ ạt mà không có sự minh bạch hay dấu hiệu nào", ông Yeaw cho hay.

Washington cũng nhấn mạnh Hiệp ước New Start - hiệp ước cuối cùng giữa hai cường quốc hạt nhân hàng đầu là Mỹ và Nga hết hiệu lực mở ra khả năng đạt được “thỏa thuận tốt hơn” với sự tham gia của Bắc Kinh.

Trong khi đó, Đại sứ Trung Quốc Shen Jian tuyên bố nước ông “kiên quyết phản đối việc một số quốc gia liên tục xuyên tạc và bôi nhọ chính sách hạt nhân” của nước này và khẳng định Bắc Kinh sẽ không “tham gia vào các cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân".

Theo Tổ chức Chiến dịch quốc tế xóa bỏ vũ khí hạt nhân (ICAN), cả Nga và Mỹ hiện sở hữu hơn 5.000 đầu đạn hạt nhân. Tuy nhiên, trước khi hết hạn, New START giới hạn mỗi bên chỉ được triển khai tối đa 1.550 đầu đạn. Mỹ cho rằng Trung Quốc đang nhanh chóng tiến gần đến ngưỡng này.

"Bắc Kinh đang trên đà sở hữu vật liệu phân hạch cần thiết để chế tạo hơn 1.000 đầu đạn hạt nhân vào năm 2030", ông Yeaw nói.

Ngược lại, ông Shen khẳng định “kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc không thể sánh ngang với những quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất”. “Việc kỳ vọng Trung Quốc tham gia vào cái gọi là đàm phán ba bên là không công bằng, không hợp lý và không thực tế”, ông Shen nhấn mạnh.

Tuy nhiên, AFP đưa tin một cuộc họp đã diễn ra với phái đoàn Trung Quốc tại Washington ngay sau khi chương trình New Start hết hạn và một cuộc họp "quan trọng" hơn dự kiến ​​diễn ra tại Geneva vào ngày 24/2 (giờ địa phương).

Ông Yeaw cho rằng những giới hạn của Hiệp ước New Start về đầu đạn và bệ phóng “không còn phù hợp”, xét đến việc Nga bị cáo buộc vi phạm hiệp ước. Ông cũng cáo buộc Moskva giúp “tăng cường khả năng gia tăng quy mô kho vũ khí của Bắc Kinh”.

"Việc hiệp ước hết hạn không có nghĩa Mỹ từ bỏ kiểm soát vũ khí. Điều ngược lại mới đúng", ông Yeaw nói. Vị quan chức này nhấn mạnh mục tiêu của Mỹ là đạt được thỏa thuận mới hướng tới một thế giới có ít vũ khí hạt nhân hơn.

Việc Hiệp ước New Start hết hạn đánh dấu lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ không còn hiệp ước nào nhằm hạn chế việc bố trí các loại vũ khí hủy diệt nhất hành tinh, làm dấy lên lo ngại về cuộc chạy đua vũ trang mới.