Kiểm tra, thẩm định trên 10.000 hồ sơ đủ điều kiện đề nghị đặc xá

Ngày 24/5, Hội đồng tư vấn đặc xá năm 2026 họp xét, duyệt danh sách đề nghị Chủ tịch nước đặc xá tha tù trước thời hạn cho các phạm nhân đủ điều kiện đặc xá nhân dịp kỷ niệm 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Theo báo cáo tại phiên họp, các tổ thẩm định liên ngành của Hội đồng tư vấn đặc xá, các tổ chuyên viên giúp việc cho thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá thuộc các ban, bộ, ngành đã kiểm tra, thẩm định trên 10.000 hồ sơ đủ điều kiện đề nghị đặc xá của các trại giam, trại tạm giam thuộc Bộ Công an, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh và các trại giam do Bộ Quốc phòng quản lý.

Việc xét, đề nghị đặc xá cho những người đủ điều kiện được tiến hành theo quy trình chặt chẽ, công khai, dân chủ, khách quan, công bằng, minh bạch, đúng đối tượng, điều kiện theo quy định. Hồ sơ đề nghị đặc xá được kiểm tra, thẩm định qua nhiều cấp với sự tham gia của nhiều cơ quan ban, ngành chức năng và đặc biệt là sự giám sát của các tổ chức xã hội và Nhân dân.

Phát biểu tại phiên họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, nhân đạo và khoan hồng đối với người phạm tội là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta.

"Pháp luật nước ta vừa thể hiện tính nghiêm minh đối với người phạm tội, kiên quyết trừng trị nghiêm khắc đối với đối tượng chủ mưu, cầm đầu, ngoan cố, chống đối, tái phạm nguy hiểm, nhưng khoan hồng đối với người phạm tội thành khẩn, lập công chuộc tội, ăn năn hối cải và tạo mọi điều kiện thuận lợi để họ sửa chữa sai lầm, trở thành người lương thiện, có ích cho xã hội", Phó Thủ tướng Thường trực nêu rõ.

Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá, mặc dù thời gian rất ngắn, khối lượng hồ sơ rất lớn, nhưng các ban, bộ, ngành chức năng, thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá, đặc biệt là Bộ Công an (cơ quan thường trực) và TAND Tối cao chỉ đạo tích cực triển khai thực hiện, đảm bảo công tác đặc xá được triển khai chặt chẽ, nghiêm ngặt, theo quy định pháp luật, đúng tiến độ đề ra.

Để việc xét duyệt đảm bảo chặt chẽ, đúng pháp luật, đáp ứng yêu cầu mục tiêu của đợt đặc xá, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị các thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá tập trung kiểm tra, xem xét, đánh giá công khai, minh bạch, cân nhắc thận trọng, kỹ lưỡng từng trường hợp cụ thể.

Tiếp đó, Hội đồng tư vấn đặc xá xem xét các hồ sơ, danh sách phạm nhân đủ điều kiện đề nghị đặc xá và hồ sơ danh sách phạm nhân không đủ điều kiện đề nghị đặc xá. Đồng thời xem xét hồ sơ, danh sách người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù đủ điều kiện đề nghị đặc xá theo Quyết định số 457 của Chủ tịch nước.

Sau phiên họp này, Hội đồng tư vấn đặc xá sẽ tổng hợp, trình Chủ tịch nước danh sách phạm nhân đủ điều kiện được đặc xá để xem xét, quyết định.

Tính từ năm 2009 đến nay, Nhà nước ta thực hiện 12 đợt đặc xá cho 118.000 người.

Cụ thể, giai đoạn 2009-2016, thực hiện Luật Đặc xá năm 2007, Nhà nước thực hiện 7 đợt đặc xá (riêng năm 2009 có 2 đợt) cho 87.097 người (gồm 85.974 phạm nhân và 1.123 người đang được hoãn, tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù).

Sau khi Quốc hội ban hành Luật Đặc xá năm 2018, Nhà nước ta thực hiện 5 đợt đặc xá (riêng năm 2025 có 2 đợt), đặc xá cho 31.320 người (gồm 31.298 phạm nhân đang chấp hành án phạt tù, 22 người đang được hoãn, tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù).

Phần lớn những người được đặc xá đã trở về nơi cư trú, ổn định cuộc sống và làm ăn lương thiện. Tỷ lệ người đặc xá tái phạm tội tương đối thấp. Công tác đặc xá đã đảm bảo yêu cầu chính trị, pháp luật, nghiệp vụ, đối ngoại, được nhân dân trong nước đồng tình và dư luận quốc tế đánh giá cao.