14:14 26/03/2026
Bản tin 113
Cuộc sống của hàng chục hộ dân tại cụm Hòa Lam (khối Thuận Hòa, phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An) từ nhiều năm nay vẫn gắn liền với nỗi lo thường trực mỗi mùa mưa bão. Nằm ngoài đê sông Lam, khu dân cư này gần như bị cô lập mỗi khi nước lũ dâng cao, khiến người dân luôn sống trong cảnh thấp thỏm, bất an.
Sống thấp thỏm ngoài đê, người dân “canh nước” từng mùa mưa lũ
Ông Nguyễn Văn Hà (SN 1975), người dân sinh sống lâu năm tại khối Thuận Hòa, cho biết gia đình ông đã quá quen với cảnh “chạy lũ”. Mỗi khi vào mùa mưa bão, cả nhà luôn trong trạng thái sẵn sàng sơ tán.
“Nhiều đêm phải thức canh nước. Nghe tin mưa lớn là không dám ngủ sâu. Nước sông lên nhanh lắm, chỉ chậm một chút là không kịp trở tay, phải hô hoán nhau chạy”, ông Hà chia sẻ.
Những ngôi nhà ở Hòa Lam thường xuyên chịu cảnh ngập lụt vào mùa mưa bão
Không chỉ riêng gia đình ông Hà, hàng chục hộ dân khác tại cụm Hòa Lam cũng chung cảnh ngộ. Những ngôi nhà ở đây phần lớn đã xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều năm oằn mình chống chọi với mưa lũ. Tường nứt, mái dột, nền nhà thấp hơn mặt nước lũ là hình ảnh quen thuộc.
Điều đáng nói là dù nhà cửa hư hỏng, người dân cũng không thể xây mới hay cải tạo kiên cố. Khu vực này đã nằm trong diện quy hoạch di dời, nên các hộ chỉ được phép sửa chữa tạm bợ để duy trì sinh hoạt.
Nhiều gia đình phải sống trong không gian chật chội, xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Có những căn nhà nhỏ nhưng có tới 3–4 thế hệ cùng chung sống.
Bà Nguyễn Thị Phúc, một người dân trong khu vực, cho biết điều kiện sinh hoạt còn nhiều thiếu thốn. “Nhà cửa xuống cấp nhưng không được sửa. Khu này chưa có nước máy, phải hứng nước mưa để dùng, còn tắm giặt chủ yếu bằng nước giếng khoan nhiễm phèn”, bà nói.
Theo bà Phúc, điều người dân mong mỏi nhất không phải là hỗ trợ trước mắt, mà là được di dời đến nơi ở ổn định, an toàn hơn. “Chúng tôi chỉ mong sớm được chuyển đi, chứ sống như thế này mãi không yên tâm”, bà bày tỏ.
Cụm dân cư Hòa Lam là nơi sinh sống của hàng chục hộ dân làm nghề chài lưới nơi hạ nguồn sông Lam
Cụm dân cư Hòa Lam hiện là nơi sinh sống của hàng chục hộ dân làm nghề chài lưới ở hạ nguồn sông Lam. Cuộc sống vốn đã bấp bênh theo con nước, nay lại thêm nỗi lo thiên tai khiến đời sống càng thêm khó khăn.
Khu tái định cư hoàn thành nhưng... vẫn bỏ hoang
Trước thực trạng này, từ năm 2013, UBND tỉnh Nghệ An đã phê duyệt dự án xây dựng khu tái định cư rộng 5,2 ha với tổng mức đầu tư 36 tỷ đồng nhằm bố trí chỗ ở cho 58 hộ dân. Khu tái định cư được quy hoạch cách nơi ở cũ khoảng 500 m, nằm phía trong đê, được kỳ vọng sẽ giúp người dân ổn định cuộc sống lâu dài, tránh khỏi cảnh ngập lụt mỗi mùa mưa.
Tuy nhiên, dự án đã không thể triển khai đúng tiến độ do thiếu vốn. Phải đến năm 2020, công trình mới được khởi công. Sau nhiều năm xây dựng, đến nay khu tái định cư cơ bản đã hoàn thành.
Dẫu vậy, điều khiến người dân băn khoăn là khu tái định cư vẫn chưa được đưa vào sử dụng. Trong khi đó, những ngôi nhà mới xây dựng khang trang vẫn bỏ trống, thì người dân Hòa Lam vẫn tiếp tục sống trong vùng nguy hiểm.
Trong quá trình chờ đợi dự án, số hộ dân tại cụm Hòa Lam đã tăng lên đáng kể. Từ 58 hộ ban đầu, đến nay đã có 82 hộ sinh sống tại đây.
Trong khi đó, khu tái định cư cách đó không xa vẫn đang bỏ hoang
Ông Nguyễn Ngọc Phong, Phó Chủ tịch UBND phường Trường Vinh, cho biết trước tình hình này, tỉnh đã phê duyệt chủ trương mở rộng khu tái định cư giai đoạn 2 nhằm đáp ứng nhu cầu phát sinh thêm.
Tuy nhiên, để thực hiện việc di dời, địa phương vẫn còn nhiều vướng mắc. Một trong những khó khăn lớn là việc xây dựng phương án bồi thường và xử lý đất tại khu dân cư cũ, bởi phần lớn các hộ dân đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Ngoài ra, việc xác định cụ thể mức độ ngập lụt và ảnh hưởng của thiên tai tại khu vực cũng là yếu tố quan trọng. Đây sẽ là cơ sở pháp lý để triển khai các thủ tục thu hồi đất và bố trí tái định cư.
Theo UBND phường Trường Vinh, địa phương đã kiến nghị UBND tỉnh Nghệ An sớm ban hành các văn bản liên quan để tháo gỡ những vướng mắc này, qua đó đẩy nhanh tiến độ di dời người dân.
Trong khi chờ đợi các thủ tục hoàn tất, người dân Hòa Lam vẫn tiếp tục sống chung với nỗi lo mỗi mùa mưa lũ. Những căn nhà tạm bợ, những đêm thức trắng canh nước, và nỗi bất an kéo dài năm này qua năm khác vẫn chưa có hồi kết.
Với họ, khu tái định cư cách đó chỉ vài trăm mét không chỉ là nơi ở mới, mà còn là hy vọng về một cuộc sống an toàn, ổn định – điều tưởng chừng đơn giản nhưng lại đang ở rất gần mà vẫn chưa thể chạm tới.