Nếu có dịp dạo bước trên những con phố nhộn nhịp của Seoul vào mùa đông, khi nhiệt độ ngoài trời hạ xuống mức âm và tuyết rơi trắng xóa, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp một khung cảnh đầy nghịch lý: Nhiều nhân viên văn phòng khoác áo phao to sụ, quàng khăn kín mít nhưng trên tay lại cầm một ly Iced Americano (Americano đá).
Tại Hàn Quốc, hiện tượng này phổ biến đến mức giới trẻ đã sáng tạo ra một từ lóng riêng để miêu tả nó: “Eoljuka” (얼죽아) viết tắt của câu “Dù có chết cóng cũng phải uống Americano đá”. Theo thống kê từ hệ thống nhượng quyền cà phê khổng lồ Starbucks tại Hàn Quốc, doanh số bán Americano đá luôn áp đảo cà phê nóng, ngay cả trong những tháng mùa đông khắc nghiệt nhất.
Ly cà phê đá này không chỉ là một thức uống, mà là một chiếc gương phản chiếu chân thực cấu trúc xã hội xứ kim chi. Vì sao người Hàn vẫn mê Americano đá giữa mùa đông giá rét? Dưới đây là một số nguyên do.
Nguyên nhân cốt lõi đầu tiên định hình thói quen này chính là văn hóa “Pali-pali” (nhanh lên, khẩn trương lên) đã ăn sâu vào máu thịt của người Hàn Quốc. Trong một xã hội đề cao sự hiệu quả và tốc độ tuyệt đối, mọi hành vi sinh hoạt đều bị cuốn vào guồng quay hối hả.
Người Hàn Quốc vẫn mê Americano đá giữa mùa đông giá rét. (Ảnh: X)
Một ly cà phê nóng đòi hỏi người uống phải mất từ 10 đến 15 phút thổi, nhâm nhi từng ngụm nhỏ và chờ đợi để không bị bỏng lưỡi. Trong khi đó, Americano đá có thể được uống ực những ngụm lớn ngay lập tức. Đối với những nhân viên văn phòng chỉ có vài phút nghỉ ngơi ngắn ngủi giữa các ca làm việc hoặc đang vội vã chạy ra tàu điện ngầm, Americano đá là sự lựa chọn duy nhất đáp ứng được tiêu chí nạp caffeine siêu tốc. Nó giúp họ ngay lập tức thỏa mãn cơn khát và quay trở lại với cường độ công việc khốc liệt mà không bị gián đoạn.
Một yếu tố vật lý mang tính quyết định khiến người Hàn chuộng đồ lạnh vào mùa đông là sự chênh lệch nhiệt độ cực đoan giữa bên ngoài và bên trong các tòa nhà. Hàn Quốc là quốc gia sở hữu hệ thống sưởi ấm và điều hòa không khí hai chiều hiện đại bậc nhất thế giới.
Dù ngoài trời là -10 độ C nhưng khi bước vào các trạm tàu điện ngầm, xe buýt, trung tâm thương mại hay văn phòng làm việc, nhiệt độ luôn được duy trì ở mức 22 đến 25 độ C. Việc phải mặc nhiều lớp áo dày cộm rồi bước vào một không gian kín, khô hanh và nóng rực khiến cơ thể con người dễ rơi vào trạng thái ngột ngạt, bí bách và toát mồ hôi. Lúc này, một ly Americano đá đóng vai trò như một bộ tản nhiệt sinh học, giúp làm dịu cảm giác bức bối, hạ nhiệt cơ thể và mang lại sự sảng khoái ngay lập tức.
Khác với văn hóa cà phê vỉa hè nhâm nhi chậm rãi của người Việt Nam hay văn hóa Espresso buổi sáng của người Italy, đối với đại đa số người trưởng thành tại Hàn Quốc, Americano đá được xem là “nước sinh tồn”.
Xã hội Hàn Quốc nổi tiếng với áp lực làm việc muộn, văn hóa làm thêm giờ và các buổi tụ tập ăn uống cùng đồng nghiệp kéo dài đến tận đêm khuya. Sáng hôm sau, họ vẫn phải có mặt tại văn phòng đúng giờ với sự tỉnh táo cao độ. Caffeine trong Americano là chất kích thích thần kinh rẻ và hợp pháp nhất để họ duy trì sự tỉnh táo.
Hơn thế nữa, nhiệt độ lạnh buốt của đá viên khi đi qua vòm họng sẽ kích thích trực tiếp lên hệ thần kinh giao cảm, tạo ra một cú sốc vật lý giúp xua tan cơn buồn ngủ và sự lờ đờ hiệu quả hơn gấp nhiều lần so với một ly nước ấm.
Chế độ dinh dưỡng và ẩm thực truyền thống của Hàn Quốc cũng đóng góp một phần không nhỏ vào hiện tượng Eoljuka. Các món ăn đặc trưng của xứ kim chi như canh kim chi, thịt nướng, tteokbokki hay các món hầm cay nóng thường chứa hàm lượng lớn tỏi, hành, bột ớt và muối.
Sau khi tiêu thụ một bữa ăn mang tính nhiệt cao, đậm vị và nhiều dầu mỡ, khoang miệng và hệ tiêu hóa của con người tự động phát ra tín hiệu khao khát một thứ gì đó thanh mát, nhẹ nhàng để trung hòa. Americano đá – với thành phần chỉ gồm nước tinh khiết, đá viên và espresso, hoàn toàn không có đường hay sữa béo, chính là một chất làm sạch khẩu vị hoàn hảo. Nó cuốn trôi đi cảm giác ngấy, khử mùi tỏi hành trong hơi thở mà không làm tăng thêm lượng calo nạp vào cơ thể.
Americano đá là thức uống yêu thích của người trẻ Hàn Quốc. (Ảnh: IG)
Cuối cùng, không thể bỏ qua yếu tố kinh tế học vi mô. Trong menu của hầu hết các chuỗi cà phê tại Hàn Quốc, Americano đá luôn là thức uống có giá thành rẻ nhất.
Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt đắt đỏ, lạm phát và áp lực tài chính đè nặng lên vai thế hệ Millennials và gen Z, việc chi tiêu cho những ly Frappuccino hay Latte đắt tiền mỗi ngày là một sự lãng phí. Americano đá với size lớn mang lại lượng caffeine tối đa với chi phí tối thiểu, trở thành sự lựa chọn thông minh và mang tính phòng thủ tài chính của người trẻ.
Đồng thời, hội chứng “Eoljuka” đã vượt qua ranh giới của thói quen tiêu dùng để trở thành một biểu tượng nhận diện thế hệ. Việc cầm ly cà phê đá giữa trời tuyết được người trẻ xem như một sự thách thức nhỏ, một cách để thể hiện sự mạnh mẽ, cá tính và tinh thần không khuất phục trước hoàn cảnh.
Ly Americano đá giữa mùa đông Hàn Quốc không phải là một sự bốc đồng hay sở thích dị biệt. Nó là điểm giao thoa hoàn hảo giữa điều kiện cơ sở hạ tầng hiện đại, thói quen ẩm thực truyền thống và nhịp sống đô thị vô cùng khắc nghiệt. Hiểu về hiện tượng Eoljuka cũng chính là hiểu được cách mà con người Hàn Quốc đang gồng mình, thích nghi và tìm kiếm những khoảnh khắc cân bằng nhỏ nhoi trong một xã hội cạnh tranh khốc liệt.