Video: Mục sở thị tượng ngựa Tây Nguyên độc bản đón xuân tại Thủ Đô.
Từ tháng 1 đến tháng 3/2026, trưng bày chuyên đề “Ngựa về phố” diễn ra tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Triển lãm mở ra như lời chào năm mới Bính Ngọ, gợi mở khát vọng bền bỉ, tinh thần hành động và tiến bước.
Loạt tượng gỗ trưng bày tại triển lãm là các tác phẩm do nhà nghiên cứu văn hóa Tây Nguyên Đặng Minh Tâm cùng học sinh, sinh viên nhiều trường tại Đà Lạt thực hiện, dựa trên văn hóa, thẩm mỹ nghề tạc tượng nhà mồ Tây Nguyên, kết hợp yếu tố nghệ thuật hiện đại.
Trong đó, tác phẩm gây ấn tượng nhất được nhà nghiên cứu văn hóa Tây Nguyên Đặng Minh Tâm giới thiệu là cụm 7 cột gỗ đường kính 20cm, khắc họa hoa văn, hình thái đời sống của người Ê Đê.
Trên đỉnh mỗi cột đều được điêu khắc hình tượng ngựa. Mỗi cột gỗ mang một chủ đề riêng, từ các con vật như cào cào, nai, voi, trâu; cảnh sinh hoạt gõ chiêng, đánh trống, thổi tù và, chơi đàn T’rưng; đến lễ hội với cây nêu, giã gạo, uống rượu cần, cùng hoa văn và vòng đời con người từ sinh ra, yêu đương, lao động đến khi lìa trần.
Triển lãm “Ngựa về phố” gây ấn tượng không bởi sự cầu kỳ hay kỹ thuật điêu khắc phức tạp, mà ở tinh thần mộc mạc, phóng khoáng, mang hơi thở núi rừng Tây Nguyên hòa quyện với không gian đô thị cổ kính của Thăng Long – Hà Nội.
Theo nhà nghiên cứu văn hóa Tây Nguyên Đặng Minh Tâm, người Tây Nguyên hiếm khi cưỡi ngựa mà chủ yếu dắt ngựa đi bộ, chở hàng hóa vượt quãng đường 200–300km. Những hành trình dài rèn luyện sức bền, ý chí và thể lực, tạo nên vóc dáng vạm vỡ, cân đối, dũng mãnh và bền bỉ, tựa như con ngựa gắn bó với họ suốt bao đời.
Không dừng ở tạo hình, mỗi tượng ngựa còn kể một câu chuyện văn hóa, gửi gắm khát vọng sống và niềm tin bền bỉ của đồng bào Tây Nguyên qua những chú ngựa gỗ mộc mạc.
Không gian trưng bày sử dụng ngôn ngữ thị giác mộc mạc, với hình ảnh ngựa gỗ, nhà rông gần gũi, gợi nhịp sống chậm rãi nhưng bền bỉ của vùng cao nguyên.
Khoảng 40 tác phẩm ngựa cỡ lớn cùng gần 10 tác phẩm ngựa cỡ nhỏ đang được trưng bày tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
Cùng xuất hiện trong triển lãm là loạt tác phẩm của họa sỹ Lê Huy và nhóm Lamphong Studio.
Hình ảnh những chú ngựa béo múp được trang trí hoa văn dân gian tạo cầu nối giữa mỹ thuật truyền thống và ngôn ngữ tạo hình hiện đại.
Không gian trưng bày rực rỡ sắc màu, tạo sự đối trọng với loạt ngựa gỗ thô mộc của văn hóa Tây Nguyên, qua đó làm nổi bật nét riêng của từng tác phẩm.
Triển lãm thu hút đông đảo người dân và du khách quốc tế, đặc biệt là sự quan tâm của giới trẻ.