20:04 08/05/2026
Bóng đá Việt Nam
Mới 5 tuổi nhưng bé T.K chỉ nặng khoảng 8 kg, nhỏ như đứa trẻ một tuổi. Mỗi nhịp thở của em đều nặng nhọc, lồng ngực phập phồng, môi tím tái vì thiếu oxy kéo dài.
Ít ai nghĩ phía sau thân hình còi cọc ấy là một căn bệnh tim bẩm sinh cực kỳ nguy hiểm đã âm thầm đe dọa tính mạng em suốt nhiều năm.
T.K sinh ra trong gia đình làm nương ở xã Pắc Ta, tỉnh Lai Châu. Từ nhỏ, em thường xuyên khó thở, ăn kém, chậm lớn hơn bạn bè cùng trang lứa. Gia đình chỉ nghĩ con suy dinh dưỡng hoặc thể trạng yếu nên chưa từng đưa đi khám chuyên sâu.
Bàn tay trẻ hồng hào sau khi hồi phục.
Cho đến giữa tháng 4, trong chương trình khám sàng lọc miễn phí “Trái tim cho em” tổ chức tại Lai Châu, các bác sĩ Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Nhi Trung ương phát hiện em mắc bất thường hồi lưu tĩnh mạch phổi có tắc nghẽn – một dạng dị tật tim bẩm sinh phức tạp và nguy hiểm.
Đây là bệnh lý khiến máu từ phổi không trở về tim theo đường bình thường, gây tổn thương phổi nặng nề. Phần lớn trẻ mắc bệnh cần được phẫu thuật ngay từ giai đoạn sơ sinh mới có cơ hội sống. Việc T.K có thể cầm cự đến năm 5 tuổi được xem là điều rất hiếm gặp.
Kết quả thăm khám khiến cả gia đình gần như suy sụp. Với những người quanh năm gắn bó với nương rẫy, việc đưa con xuống Hà Nội mổ tim là điều ngoài sức tưởng tượng. Họ lo chi phí, lo đường sá xa xôi và cả khả năng sống sót mong manh của con.
Ngay sau buổi khám sáng 11/4, PGS.TS Nguyễn Lý Thịnh Trường đã trực tiếp vượt hơn hai giờ đường núi vào tận bản để thuyết phục gia đình đưa con đi điều trị. Chính quyền địa phương cùng chương trình “Trái tim cho em” và bảo hiểm y tế cam kết hỗ trợ toàn bộ chi phí phẫu thuật, ăn ở cho gia đình.
Khoảng 15h cùng ngày, chuyến xe chở bé cùng người thân rời Lai Châu, vượt hơn 300 km đường đèo xuống Hà Nội. Đến 20h30, em nhập viện tại Bệnh viện Nhi Trung ương trong tình trạng nguy kịch, có thể diễn biến nặng bất cứ lúc nào.
Theo PGS.TS Nguyễn Lý Thịnh Trường, thời điểm nhập viện, bé đã suy tim độ 3, suy dinh dưỡng nặng, tổn thương phổi kéo dài. Tim giãn lớn, chiếm hơn hai phần ba lồng ngực.
“Việc một đứa trẻ có thể sống tới 5 tuổi với thể bệnh này gần như vượt ngoài tiên lượng thông thường. May mắn là dù tình trạng rất nặng nhưng phổi vẫn còn khả năng hồi phục nên chúng tôi quyết định phẫu thuật để giành cơ hội sống cho cháu”, bác sĩ nói.
Ngay sáng hôm sau, chưa đầy 24 giờ kể từ lúc rời bản làng, T.K được đưa vào ca mổ khẩn cấp. Ê-kíp phẫu thuật chỉnh lại vị trí các tĩnh mạch phổi về đúng cấu trúc giải phẫu bình thường.
Ca mổ thành công nhưng hành trình giành sự sống chưa kết thúc.
Các bác sĩ cho biết thử thách lớn nhất nằm ở giai đoạn hậu phẫu khi phổi của bệnh nhi đã bị tổn thương kéo dài, bắt đầu xơ hóa và đối mặt nguy cơ tăng áp phổi ác tính – biến chứng có thể cướp đi tính mạng chỉ trong thời gian ngắn.
Việc điều trị tăng áp động mạch phổi sau mổ tim tại Việt Nam hiện vẫn gặp nhiều khó khăn do hạn chế hệ thống khí Nitric Oxide, phương pháp hỗ trợ quan trọng tại nhiều nước phát triển. Vì vậy, các bác sĩ phải theo dõi sát áp lực động mạch phổi và phối hợp nhiều biện pháp hồi sức để kiểm soát biến chứng.
Sau gần 5 ngày điều trị tích cực, T.K được cai máy thở. Diễn biến hồi phục của em tốt hơn dự đoán. Chức năng tim hiện gần như trở lại bình thường dù phổi từng tổn thương nặng.
“Trước đây, chúng tôi chỉ mong con còn sống. Giờ nhìn con khỏe lên từng ngày, cả nhà cảm giác như con được sinh ra lần thứ hai”, bố bé nói.
Bệnh nhi đến tái khám sau phẫu thuật.
Các bác sĩ cho biết bất thường hồi lưu tĩnh mạch phổi là bệnh khó phát hiện từ giai đoạn thai kỳ, đòi hỏi bác sĩ siêu âm tim thai có kinh nghiệm. Sau sinh, khoảng 80% trẻ có biểu hiện tím tái nên dễ nhận biết, nhưng vẫn có khoảng 20% trường hợp không tím, dễ bị bỏ sót.
PGS.TS Nguyễn Lý Thịnh Trường khuyến cáo cha mẹ cần lưu ý các dấu hiệu như trẻ chậm tăng cân, ăn kém, thở nhanh, tím tái, đổ mồ hôi nhiều hoặc viêm phổi tái diễn nhiều lần. Khi có biểu hiện bất thường, trẻ cần được đưa tới cơ sở chuyên sâu về tim mạch để khám sớm.
Trong 15 năm qua, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Nhi Trung ương đã phẫu thuật cho hơn 500 trẻ mắc bất thường tĩnh mạch phổi, tỷ lệ sống sớm gần 94%, tương đương nhiều trung tâm tim mạch lớn trên thế giới. Bệnh nhi nhẹ cân nhất từng được mổ thành công chỉ nặng 1,8 kg.