“Hồng Kông Tứ Tiểu Long" là tên gọi chung dành cho bốn gương mặt tiêu biểu của điện ảnh võ thuật Hồng Kông (Trung Quốc) thập niên 1970 gồm Lý Tiểu Long, Thành Long, Địch Long và Lương Tiểu Long. Họ được xem là những đại diện quan trọng nhất của dòng phim võ thuật Hoa ngữ giai đoạn này.
Danh xưng “Tứ Tiểu Long” chủ yếu mang tính tổng kết lịch sử và biểu trưng cho bốn hướng phát triển khác nhau của võ thuật trên màn ảnh Hồng Kông.
Lý Tiểu Long
Lý Tiểu Long (Bruce Lee), tên thật Lý Chấn Phiên, sinh ngày 27/11/1940 tại San Francisco (Mỹ), nguyên quán Thuận Đức, Phật Sơn, Quảng Đông, là nhân vật có ảnh hưởng sâu rộng nhất. Ông vừa là diễn viên, võ thuật chỉ đạo, nhà tư tưởng võ học, vừa là người sáng lập Triệt Quyền Đạo và được coi là người tiên phong đưa võ thuật Trung Quốc ra toàn cầu.
Lý Tiểu Long đưa võ học Trung Quốc ra toàn cầu
Từ nhỏ, Lý Tiểu Long đã tham gia đóng phim tiếng Quảng Đông, sau đó sang Mỹ học triết học tại Đại học Washington, đồng thời nghiên cứu và tổng hợp nhiều môn võ để hình thành hệ thống võ học riêng. Ông gây tiếng vang tại Hollywood với The Green Hornet, đặc biệt là các phim Đường Sơn Đại Huynh, Tinh Võ Môn, Mãnh Long Quá Giang, Long Tranh Hổ Đấu và Tử Vong Du Hý, liên tiếp phá kỷ lục phòng vé. Ngày 20/7/1973, Lý Tiểu Long qua đời đột ngột vì phù não ở tuổi 32, để lại di sản khổng lồ cả về điện ảnh lẫn võ đạo. Ông nhiều lần được các tổ chức quốc tế và truyền thông lớn như Time, Total Film vinh danh là một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất thế kỷ 20.
Thành Long
Thành Long (Jackie Chan), tên thật Trần Cảng Sinh, sinh ngày 7/4/1954 tại Hồng Kông, nguyên quán Vu Hồ, An Huy, là người duy nhất trong “Tứ Tiểu Long” duy trì sức ảnh hưởng toàn cầu bền bỉ cho đến tận thế kỷ 21. Xuất thân từ trường Kinh kịch Trung Quốc, ông gia nhập ngành điện ảnh với vai trò võ sư đóng thế trước khi tạo dựng phong cách “kungfu hài” đặc trưng qua các phim Xà Hình Điêu Thủ và Túy Quyền.
Thành Long nổi tiếng với phong cách "kungfu hài"
Thành Long vừa đóng chính, vừa đạo diễn hàng loạt phim ăn khách như series Câu chuyện cảnh Sát, Túy Quyền II và đặc biệt là Rush Hour, giúp ông trở thành ngôi sao Hoa ngữ hiếm hoi thành công ở Hollywood. Ông nhận nhiều giải thưởng lớn, trong đó có Oscar danh dự năm 2016, kỷ lục Guinness cho số lượng pha nguy hiểm tự thực hiện, và được New York Times xếp hạng số một trong danh sách “20 diễn viên hành động vĩ đại nhất lịch sử”.
Địch Long
Địch Long, tên thật Đàm Phú Vinh, sinh ngày 19/8/1946 tại Tân Hội, Quảng Đông, là hình mẫu “đại hiệp cổ trang” tiêu biểu nhất trong Tứ Tiểu Long. Sở hữu chiều cao nổi bật 1m80 và gương mặt tuấn tú, ông gia nhập Shaw Brothers cuối thập niên 1960 và nhanh chóng trở thành nam chính hàng đầu dưới bàn tay đạo diễn Trương Triệt. Các phim như Thích Mã, Bảo Tiêu, Thập Tam Thái Bảo giúp ông giành giải Nam diễn viên xuất sắc tại Kim Mã và Liên hoan phim châu Á.
Địch Long là ngôi sao phim võ thuật nổi tiếng
Cuối thập niên 1970, ông tiếp tục nổi tiếng với loạt phim chuyển thể từ tiểu thuyết Cổ Long như Sở Lưu Hương, Thiên Nhai Minh Nguyệt Đao. Bước ngoặt lớn nhất trong sự nghiệp của Địch Long là phim Anh Hùng Bản Sắc (1986), mang về cho ông giải Nam chính xuất sắc Kim Mã. Về sau, Địch Long chuyển hướng sang phim truyền hình và vai phụ, được trao nhiều giải thành tựu trọn đời, trở thành biểu tượng của thế hệ vàng điện ảnh võ hiệp xứ Cảng Thơm.
Lương Tiểu Long
Lương Tiểu Long, sinh ngày 28/4/1948 tại Trung Sơn, Quảng Đông, nguyên quán Yên Đài, Sơn Đông, là người có nền tảng võ thuật thực chiến rõ rệt nhất trong Tứ Tiểu Long. Xuất thân nghèo khó, ông bước vào nghề từ vai trò diễn viên đóng thế và võ sư. Thập niên 1970, Lương Tiểu Long được xếp chung với Lý Tiểu Long, Thành Long và Địch Long dưới danh xưng “Hồng Kông Tứ Tiểu Long”. Ông ghi dấu ấn mạnh mẽ với hình tượng Trần Chân trong các phim truyền hình Hoắc Nguyên Giáp và Trần Chân, giúp tên tuổi lan rộng khắp thế giới Hoa ngữ.
Lương Tiểu Long đã qua đời ngày 14/1
Lương Tiểu Long được khán giả trẻ nhớ lại nhờ vai “Hỏa Vân Tà Thần” trong phim Tuyệt đỉnh kungfu của Châu Tinh Trì. Lương Tiểu Long nhận nhiều giải thưởng về võ thuật và điện ảnh trước khi qua đời ngày 14/1/2026, hưởng thọ 78 tuổi, khép lại một chương quan trọng của lịch sử phim võ thuật Hồng Kông (Trung Quốc), khiến nhiều khán giả thương tiếc.
Theo Sohu, Lương Tiểu Long có võ công cực kỳ xuất sắc. Từ nhỏ ông đã luyện võ, lớn lên còn nghiên cứu võ tự do. Trong “Tứ tiểu long”, ngoài Lý Tiểu Long thì Lương Tiểu Long được đánh giá lợi hại nhất về võ công thực chiến. Tay ông luyện võ đến mức chai sạn chằng chịt, hai chân mạnh mẽ như hổ. Để rèn sức mạnh chân, hàng ngày ông buộc túi cát chạy bộ hơn chục dặm. Các động tác đặc kỹ trong ngành võ, ông làm thuần thục.
Công phu đá của ông cực kỳ lợi hại, chiêu “3 cú đá trên không” là động tác sở trường, còn được gọi là “phi cước Trần Chân”. Thời điểm đó chưa có kỹ thuật dây cáp, nên nếu không có nền tảng công phu vững chắc thì không thể thực hiện được những động tác khó như vậy.
Lương Tiểu Long được đánh giá có võ nghệ chỉ xếp sau Lý Tiểu Long trong nhóm "Tứ Tiểu Long"
Lương Tiểu Long 15 tuổi học võ, theo chú học Bắc phái cước pháp; sau đó chính thức bái sư Yamaguchi Gogen, chưởng môn không thủ đạo Nhật Bản; tiếp theo nghiên cứu Vịnh Xuân Quyền, Muay Thái…Ông từng ba lần tham gia giải võ đối kháng toàn Hồng Kông (Trung Quốc), nơi quy tụ các cao thủ, giành được 2 chức vô địch và 1 á quân.
Lương Tiểu Long từng mở võ quán “Cương Nhu Hội” để truyền dạy, tiếp nhận rất nhiều cao thủ đến giao lưu và thách đấu. Còn có giai thoại rằng tại cầu thang võ quán của mình, ông từng tay không đơn độc đối đầu hơn chục tên côn đồ cầm hung khí và đánh gục tất cả. Theo lời Lương Tiểu Long kể trong một chương trình, khi còn trẻ ông thích giao đấu; có lần còn đuổi đánh 15 người và đưa cả 15 người vào bệnh viện.