Chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro diễn ra thế nào?

Hình ảnh Tổng thống Venezuela Maduro được đưa tới New York (Mỹ).

Sáng 3/1 (giờ địa phương), Venezuela rung chuyển sau loạt tiếng nổ lớn cùng hàng loạt máy bay và trực thăng hoạt động tầm thấp trên bầu trời thủ đô Caracas. Truyền thông quốc tế sau đó đưa tin Mỹ mở chiến dịch tập kích quy mô lớn vào Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro cùng vợ ông.

Chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela diễn ra thế nào?

Sáng ngày 3/1 (giờ địa phương), Reuters dẫn lời nhân chứng có mặt tại hiện trường đưa tin họ nhìn thấy máy bay và nghe thấy tiếng ồn lớn cùng ít nhất cột khói bốc lên ở thủ đô Caracas của Venezuela. Sau đó không lâu, Tổng thống Nicolas Maduro ban bố tình trạng khẩn cấp và ra lệnh thực hiện tất cả kế hoạch quốc phòng quốc gia “vào thời điểm thích hợp và trong hoàn cảnh thích hợp”.

Cùng thời điểm, Chính phủ Venezuela lên án điều mà họ gọi là "hành động tấn công quân sự nghiêm trọng" của Mỹ nhằm vào nhiều khu vực của đất nước này, sau khi có báo cáo về vụ nổ xảy ra ở thủ đô Caracas cùng nhiều địa điểm khác.

Cột khói bốc lên sau đòn tập kích của Mỹ vào Venezuela. (Video: CNN)

Tổng thống Mỹ Donald Trump không phủ nhận, thay vào đó ông thẳng thắn tuyên bố Mỹ thực hiện "cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Venezuela". Hiện tại, Tổng thống Nicolas Maduro cùng vợ bị bắt giữ và bị đưa ra khỏi đất nước.

“Mỹ thực hiện thành công cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Venezuela và nhà lãnh đạo của nước này, Tổng thống Nicolas Maduro cùng vợ bị bắt giữ và trục xuất khỏi đất nước”, ông Trump viết trên Truth Social.

Tổng thống Mỹ thông tin thêm: “Chiến dịch này được thực hiện dưới sự phối hợp với cơ quan thực thi pháp luật của Mỹ. Thông tin chi tiết sẽ được cập nhật sau. Sẽ có cuộc họp báo hôm nay lúc 11h tại Mar-a-Lago”.

Lãnh đạo đảng cầm quyền Venezuela Nahum Fernandez cũng xác nhận Tổng thống Nicolas Maduro và vợ bị bắt khi đang nghỉ tại nhà riêng trong căn cứ quân sự Fort Tiuna ở thủ đô Caracas.

"Đó là nơi bị tập kích. Ở đó, Mỹ thực hiện hành vi mà chúng tôi gọi là bắt cóc Tổng thống và Đệ nhất phu nhân Venezuela", ông Fernandez nói.

Trong hình ảnh mới nhất do ông Trump công bố cho thấy nhà lãnh đạo Venezuela bị Mỹ bắt giữ trên tàu USS Iwo Jima. Ông Maduro, mặc bộ đồ thể thao màu xám của Nike, đang cầm một chai nước.

Mắt của ông Maduro bị che bởi một tấm vải đen và có vẻ như ông đang đeo tai nghe cỡ lớn. Không rõ liệu ông Maduro có ở gần vợ mình, Cilia Flores, hay không.

Trong cuộc họp báo hôm 3/1, Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, đã mô tả chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro là chiến dịch quy mô lớn, được lên kế hoạch tỉ mỉ, mất nhiều tháng chuẩn bị và nhiều giờ thực hiện trên thực địa.

Ông Caine mô tả nhiệm vụ này là sự hợp tác giữa tất cả các nhánh của quân đội và các cơ quan tình báo. "Điều đó bao gồm việc theo dõi ông Maduro để "hiểu rõ cách ông ta di chuyển, nơi ông ta sống, nơi ông ta đi du lịch, ăn gì, ta mặc gì", tướng Caine nói.

Trước đó, CIA đã cử một nhóm nhỏ đến Venezuela vào mùa hè để theo dõi sát sao các hoạt động của ông Maduro.

Ông Caine cho biết thêm, hơn 150 máy bay đã cất cánh từ 20 căn cứ khác nhau trên đất liền và trên biển khắp Tây bán cầu. Trong số đó có các trực thăng chở lực lượng giải cứu, bắt đầu chuyến bay đến Venezuela ở độ cao chỉ 30m so với mặt nước.

Tổng thống Maduro và đệ nhất phu nhân Cilia Flores bị Mỹ bắt giữ khi họ đang ngủ tại nhà riêng trong căn cứ quân sự Fort Tiuna ở thủ đô Caracas. 

Tổng thống Maduro và vợ sau đó bị đưa lên tàu USS Iwo Jima và đang trên đường đến New York. Con tàu chở ông Maduro dự kiến ​​dừng chân tại căn cứ quân sự Mỹ ở vịnh Guantanamo trước khi di chuyển đến New York.

CNN dẫn lời nguồn tin cho hay kế hoạch dừng chân cho phép việc chuyển giao diễn ra nhanh hơn, bằng cách đưa ông Maduro lên máy bay đến thẳng New York thay vì phải trình diện ông ta tại tòa án khác trước khi đến Mỹ.

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pamela Bondi trích dẫn bản cáo trạng chống lại Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, buộc tội ông về tội danh khủng bố liên quan đến ma túy, thông đồng nhập khẩu cocaine vào Mỹ, tàng trữ vũ khí hạng nặng và thiết bị hủy diệt chống lại Mỹ.

Ông Maduro bị Tòa án Quận phía Nam New York truy tố vào năm 2020, nhưng không rõ ông đang ở đâu vào sáng 3/1.

Bà Bondi cũng cảm ơn Tổng thống Trump và quân đội Mỹ, những người mà bà nói là "đã thực hiện một nhiệm vụ đáng kinh ngạc và rất thành công trong việc bắt giữ hai kẻ bị cáo buộc buôn bán ma túy quốc tế", ám chỉ Tổng thống Maduro và vợ ông.

Phản ứng của các bên

Ngay sau khi Mỹ thừa nhận thực hiện cuộc tấn công, Bộ Ngoại giao Nga lên án điều mà họ gọi là “hành động vũ trang xâm lược Venezuela” của Mỹ, đồng thời gọi những “lý do” đưa ra để biện minh cho cuộc tấn công là “không thể chấp nhận”.

"Chúng tôi tái khẳng định tình đoàn kết với người dân Venezuela và sự ủng hộ của chúng tôi đối với đường lối hành động của lãnh đạo Venezuela nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia và chủ quyền của đất nước", tuyên bố từ Bộ Ngoại giao Nga có đoạn.

Bộ Ngoại giao Nga cũng nhấn mạnh khu vực Mỹ Latinh phải “duy trì là một khu vực hòa bình”.

Tương tự, Trung Quốc lên án hành động tấn công Venezuela, bắt Tổng thống Maduro của Mỹ. "Trung Quốc sốc và lên án mạnh mẽ việc Mỹ sử dụng vũ lực chống lại một quốc gia có chủ quyền và việc sử dụng vũ lực chống lại tổng thống của một nước", Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố.

Tổng thống Colombia Gustavo Petro kêu gọi Các quốc gia châu Mỹ (OAS) và Liên hợp quốc họp khẩn vì cuộc tập kích tên lửa vào Venezuela.

“Ngay lúc này, chúng đang ném bom thủ đô Caracas. Cảnh báo mọi người, chúng đã tấn công Venezuela. Chúng đang ném bom bằng tên lửa. Tổ chức các Quốc gia châu Mỹ (OAS) và Liên hợp quốc phải họp ngay lập tức", ông Petro viết trên X.

Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel Bermudez cũng cho biết nước này "lên án cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Venezuela", kêu gọi cộng đồng quốc tế có phản ứng ngay lập tức "với hành động phi pháp này".

Trước đó, Bộ Ngoại giao Iran ra thông báo "lên án mạnh mẽ hành động tấn công quân sự của Mỹ vào Venezuela" và mô tả đây là sự vi phạm trắng trợn chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ của Caracas, kêu gọi cộng đồng quốc tế lập tức hành động để ngăn chặn.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Ruben Gallego cũng cho rằng "Mỹ không có lý do nào để gây chiến với Venezuela". "Cuộc chiến này là phi pháp. Thật đáng xấu hổ khi chúng ta chuyển từ vai trò 'cảnh sát thế giới' thành 'kẻ bắt nạt của thế giới' chỉ trong chưa đầy một năm", ông Gallego nói.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Trong cuộc họp báo tổ chức tại Mar-a-Lago, Tổng thống Donald Trump ca ngợi chiến dịch của Mỹ dẫn đến việc bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, gọi đó là một thành công và nhấn mạnh không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng. Ông Trump cũng mô tả chiến dịch này là rất hiệu quả và cho biết nó có sự tham gia rộng rãi của lực lượng quân sự Mỹ.

“Nếu các bạn chứng kiến ​​những gì tôi thấy đêm qua, các bạn sẽ rất ấn tượng. Tôi không chắc các bạn có bao giờ được chứng kiến ​​lại cảnh tượng đó nữa không, nhưng thật đáng kinh ngạc khi không một binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng và không một thiết bị quân sự nào của Mỹ bị mất mát”, ông nói.

"Chúng tôi đã huy động rất nhiều trực thăng, nhiều máy bay, và rất nhiều người tham gia vào cuộc chiến đó", ông Trump nói thêm.

Ông Trump cũng tuyên bố Mỹ từng chuẩn bị kế hoạch "triển khai đợt tấn công thứ hai" vào Venezuela với quy mô lớn hơn rất nhiều so với đợt tập kích đầu tiên, nhưng đã hủy bỏ vì chiến dịch đầu tiên đạt hiệu quả vượt mong đợi. Ông nhấn mạnh Washington luôn sẵn sàng hành động trong tương lai nếu cần.

Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết thêm lực lượng Mỹ sẽ tiếp tục hiện diện trong khu vực sau cuộc tấn công quy mô lớn vào Venezuela và hoạt động bắt giữ Tổng thống Maduro đêm qua.

Đáng chú ý, ông Trump nhiều lần lặp lại rằng Mỹ sẽ "điều hành" Venezuela cho đến khi có một lộ trình rõ ràng, đồng thời bác khả năng duy trì chính quyền đương nhiệm của ông Maduro dưới một lãnh đạo khác. Tổng thống Mỹ mô tả hình thức này là quan hệ đối tác giữa Mỹ và Venezuela, đồng thời nhấn mạnh điều này sẽ giúp người dân Venezuela trở nên "giàu có, độc lập và an toàn".

"Chúng tôi sẽ điều hành đất nước này cho tới khi có một sự chuyển giao an toàn. Chúng tôi không muốn để một người khác lên thay rồi lặp lại tình trạng như nhiều năm qua", ông Trump tuyên bố, song không nêu thời hạn cụ thể cho giai đoạn chuyển tiếp và Mỹ sẽ triển khai những biện nào để "quản lý" Venezuela.

Ông Trump cũng tuyên bố sự can thiệp của Mỹ sẽ mở đường cho công ty dầu mỏ của nước này tham gia vào những dự án năng lượng quy mô lớn tại Venezuela. Các tập đoàn dầu khí hàng đầu của Mỹ có thể đầu tư khôi phục hạ tầng năng lượng đã bị phá vỡ nghiêm trọng, qua đó tạo nguồn thu cho Venezuela.

Tổng thống Trump không quên lưu ý lệnh cấm vận dầu mỏ của Mỹ đối với Venezuela vẫn được duy trì sau khi ông Maduro bị bắt giữ, đồng thời đưa ra lời cảnh báo gay gắt đối với những nhân vật chính trị và quân sự khác.