Vì sao Cục CSGT đề xuất cấm mượn làn ngược chiều để vượt?

Liên quan đến “đề xuất cấm mượn làn ngược chiều để vượt”, Đại tá Nguyễn Quang Nhật, Trưởng Phòng Hướng dẫn, tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông, Cục CSGT cho biết, qua phân tích các vụ tai nạn giao thông cho thấy hành vi vượt xe sai quy định, hay còn gọi là “vượt ẩu”, là nguyên nhân của hơn 15% số vụ tai nạn.

Cục CSGT: Vượt ẩu là nguyên nhân của hơn 15% vụ tai nạn

Đây là hành vi vượt trong điều kiện không được phép hoặc tại những đoạn đường Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ cấm vượt. Tình trạng này xảy ra phổ biến trên các tuyến đường quanh co, đèo dốc hoặc khi trời mưa, đường trơn, tầm nhìn bị hạn chế.

Theo Cục CSGT, nhiều tài xế hiện vẫn có tâm lý chỉ cần không có biển cấm vượt thì có thể lấn sang làn ngược chiều để vượt xe phía trước. Thói quen không muốn “xếp hàng”, cố vượt để đi nhanh hơn đã khiến nhiều vụ tai nạn đối đầu đặc biệt nghiêm trọng xảy ra.

 Đại tá Nguyễn Quang Nhật cho biết, đề xuất mới không phải là cấm vượt trên tất cả các tuyến đường mà là thay đổi cách tổ chức giao thông để hạn chế tối đa cơ hội xảy ra hành vi vượt nguy hiểm.

Theo đó, tại những đoạn đường cong, cua, đèo dốc, khuất tầm nhìn hoặc không bảo đảm điều kiện an toàn, cơ quan chức năng sẽ kẻ lại vạch tim đường từ nét đứt sang vạch liền, đồng thời nghiên cứu lắp đặt dải phân cách cứng trên các tuyến đủ điều kiện.

Việc vượt xe sẽ được thực hiện thông qua chuyển làn trong cùng chiều hoặc tại những đoạn đường được bố trí làn vượt riêng, thay vì mượn làn xe ngược chiều như hiện nay. Đối với những đoạn đường đủ điều kiện về hạ tầng, thời tiết và tầm nhìn, người điều khiển phương tiện vẫn được phép vượt theo đúng quy định.

Đồng bộ nhiều giải pháp hướng tới văn hóa giao thông văn minh

Cùng với điều chỉnh hạ tầng, Cục CSGT cũng đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao an toàn giao thông. Đối với xe siêu trường, siêu trọng, việc cấp phép lưu thông sẽ được siết chặt theo khung giờ nhằm hạn chế ùn tắc. Với các phương tiện cố tình đi chậm nhưng bám làn trái, cơ quan chức năng sẽ nghiên cứu tăng chế tài xử phạt để hình thành thói quen đi đúng làn.

Về tốc độ, Cục CSGT đang nghiên cứu quy định giới hạn tốc độ theo từng thời điểm, trong đó có thể siết chặt tốc độ và hạn chế vượt xe vào ban đêm để phòng ngừa tai nạn. Song song với đó, Cục CSGT đã kiến nghị Cục Đường bộ Việt Nam rà soát toàn bộ các đoạn đường cong, đèo dốc, khuất tầm nhìn để thay vạch đứt bằng vạch liền, tạo cơ sở pháp lý ngăn chặn hành vi lấn làn.

Theo Cục CSGT, mục tiêu của đề xuất là thay đổi hành vi tham gia giao thông, chuyển từ tư duy “vượt cho nhanh” sang “đi đúng làn, xếp hàng văn minh”.

Việc hạn chế mượn làn ngược chiều để vượt được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể nguy cơ va chạm đối đầu - loại tai nạn thường gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng - đồng thời góp phần xây dựng môi trường giao thông an toàn, trật tự và văn minh hơn.

Trước đó, đại diện Cục CSGT (Bộ Công an) cho biết, trong cuộc làm việc mới đây với Cục Đường bộ Việt Nam, đơn vị đã đề nghị cần phải kiên quyết loại bỏ việc cho phép phương tiện mượn làn đường ngược chiều để vượt xe như hiện nay.

Theo thống kê, việc vượt xe mượn làn ngược chiều là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tai nạn giao thông, chiếm trung bình khoảng 15% tổng số vụ. Theo Cục CSGT, thực tế cho thấy, nhiều lái xe đang hình thành một thói quen xấu là không muốn “xếp hàng” khi tham gia giao thông. 

Theo đó, cứ thấy xe phía trước đi chậm, họ tìm cách vượt, bất chấp quy tắc an toàn. Nhiều tài xế có tâm lý chủ quan, cho rằng chỉ cần không có biển báo cấm vượt là có thể lấn sang làn ngược chiều, ngay cả khi đang đi trên đoạn đường quanh co, tầm nhìn hạn chế hoặc đường trơn trượt.

Đáng lo ngại hơn, tình trạng “vượt ẩu” diễn ra tràn lan ngay cả khi trên làn ngược chiều đang có phương tiện di chuyển tới. Khi xảy ra va chạm, thay vì nhìn nhận lỗi sai, không ít lái xe vẫn có tư duy đổ lỗi cho sự may rủi.

Để khắc phục tình trạng này, Cục CSGT cho rằng trong tổ chức giao thông mới, cần quy định lại chặt chẽ việc vượt xe. Theo đó, việc vượt xe phải được thực hiện thông qua việc chuyển làn đường và đi đúng làn đường cùng chiều hoặc chỉ thực hiện tại những đoạn đường có bố trí làn vượt xe riêng biệt. Cục CSGT nhấn mạnh cần cấm tuyệt đối việc mượn làn ngược chiều để vượt tại một số tuyến đường cụ thể như: đường hẹp không đảm bảo an toàn cho việc vượt xe; đoạn đường quanh co, đèo dốc; khi trời tối hoặc tầm nhìn bị hạn chế...

Nhằm xử lý ngay những nguy cơ tiềm ẩn tai nạn, Cục CSGT đã đề nghị Cục Đường bộ Việt Nam tiến hành rà soát và bố trí kẻ vạch liền tại vạch tim đường tại những đoạn đường cong, cua, hẹp. Việc thay đổi từ vạch nét đứt (vạch 1.1) sang vạch liền sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để ngăn chặn hành vi lấn sang làn ngược chiều, buộc lái xe phải đi về bên phải theo chiều đi của mình và từ bỏ thói quen lấn làn tùy tiện. Đây được xem là bước đi quyết liệt nhằm thay đổi hành vi của người tham gia giao thông, hướng tới một môi trường giao thông an toàn và văn minh hơn, nơi mà việc “xếp hàng” và tuân thủ làn đường trở thành ý thức tự giác của mỗi lái xe.