Công ty tôi vừa tổ chức tiệc tổng kết cuối năm. Trong không khí vui vẻ, sếp U50 cầm ly rượu đi từng mâm. Đến lượt mình, tôi từ chối khéo với lý do phải lái xe. Anh vỗ vai tôi cười lớn: "Tiệc cuối năm không uống vài ly làm ăn được em? Uống mấy ly không chết ai, bây giờ có dịch vụ bạn uống tôi lái rồi, cùng lắm thì tí anh bảo lái xe của anh chở em về".
Cả bàn đổ dồn ánh mắt vào tôi. Trong khoảnh khắc ấy, tôi cười gượng gạo rồi đùa lại: "Dạ thôi sếp ạ, em trước nay không uống rượu bao giờ. Anh mời em trà sữa thì em nhận ngay, rượu thì thôi ạ". Sếp bảo tôi "trẻ con" rồi đi sang bàn khác, vẻ khó chịu như thể bị làm cho mất mặt mà không biết mắng sao. Nhiều đồng nghiệp có tuổi ái ngại nhìn tôi, lo tôi sẽ bị sếp ghét vì "hành xử kiểu gen Z", ý là không biết cách cư xử.
Nhưng các đồng nghiệp đồng trang lứa thì thấy phản ứng của tôi là hết sức bình thường, rằng nếu đã không muốn uống rượu thì chẳng lý do gì phải cố ép mình, cũng không đồng nhất tiệc tùng với bia rượu.
Khác với thế hệ trước, các bạn trẻ gen Z (hiện ở tuổi từ 14 đến 29) như tôi không thích đồ uống có cồn và thường không coi rượu bia là thứ phải có trong các cuộc vui chung. Chúng tôi thấy văn hóa "chén tạc chén thù", quan điểm "vô tửu bất thành lễ", "nam vô tửu như kỳ vô phong"... vừa lỗi thời, cổ hủ vừa xa lạ.
Là nam giới nhưng tôi không hề thấy năng lực "uống rượu như uống nước lã" là đáng tự hào. Cảnh những người đàn ông khích và ép nhau kiểu "nể mặt anh thì phải uống", rồi đổ rượu cho nhau đến mức ói mật xanh mật vàng, quàng vai bá cổ bất kể nam nữ, thân sơ, về đến nhà thì đổ sập xuống giường nôm mửa khiến vợ phải hầu hạ... thật sự xấu xí, bệ rạc, không nên có trong cuộc sống văn minh.
Giới trẻ không còn mặn mà việc uống rượu bia trong các cuộc vui. (Ảnh minh họa: AI)
Do sự khác biệt thế hệ, các bậc cha chú chê trách gen Z nhiều thứ, nhưng chuyện từ chối rượu bia thì chắc chắn thế hệ chúng tôi văn minh và tiến bộ hơn. Giới trẻ ngày càng thờ ơ vưới rượu bia có lẽ là xu hướng của cả thế giới. Theo Bloomberg, trong hơn 4 năm qua, ngành công nghiệp rượu bia toàn cầu mất khoảng 830 tỷ USD giá trị thị trường. Cổ phiếu của hơn 50 tập đoàn bia, rượu và rượu mạnh lớn nhất thế giới giảm gần 46% so với đỉnh năm 2021.
Dữ liệu từ đơn vị nghiên cứu thị trường CGA by NIQ chỉ ra một xu hướng rõ rệt là gần 1/3 người trẻ trong độ tuổi uống rượu hợp pháp đang uống ít hơn so với năm trước, trong khi 13% đã bỏ rượu hoàn toàn.
Đối với gen Z, việc cầm ly rượu không còn là biểu tượng của người trưởng thành. Ngược lại, trưởng thành là biết kiểm soát những gì mình nạp vào cơ thể, ưu tiên sức khỏe tinh thần và thể chất. Nhiều bạn bè cũng như tôi đang chuyển dịch từ văn hóa "uống để say" sang văn hóa "uống để thưởng thức", hoặc thậm chí là "không uống vẫn vui".
Nhiều người bảo lợi ích của rượu bia là giúp giao tiếp tốt hơn, giảm căng thẳng hơn. Thế nhưng, tôi thấy mình sẵn sàng kết nối với người khác, chân thành hơn khi không uống rượu bia. Hơn nữa, tôi nghĩ nếu người ta chỉ quý bạn trên bàn nhậu, lúc ăn uống thì cũng không cần thân thiết. Để giảm căng thẳng, tôi thà đi xem phim, hoặc đổ mồ hôi trong phòng gym còn hơn.
Lợi ích của việc bỏ bia rượu nhiều không kể hết. Trước tiên, đó là sự tôn trọng cơ thể và trách nhiệm với sức khỏe của chính mình. Tôi không muốn đánh đổi trạng thái tỉnh táo của bản thân lấy những cơn đau đầu xé nát vào sáng hôm sau, hay một ngày làm việc vật vờ, vô hồn bên bàn giấy vì dư âm của men rượu. Với nhiều người trẻ hiện nay, việc giữ cho cơ thể sạch sẽ và tinh thần minh mẫn không chỉ là một thói quen sống lành mạnh, bản lĩnh.
Thứ hai, mối quan hệ bền vững nên được xây dựng trên những câu chuyện chân thành và sự thấu hiểu khi cả hai bên đều tỉnh táo, chứ không phải qua những lời hứa hão huyền hay sự vồ vập nhất thời lúc say xỉn. Sự tỉnh táo giúp tôi ghi nhớ từng gương mặt, từng nội dung chúng ta đã thảo luận, để những cuộc gặp gỡ cuối năm thực sự trở thành kỷ niệm đáng giá, thay vì những mảnh ký ức chắp vá, nhòe nhoẹt sau những ly rượu đầy vơi.
Cuối cùng, và cũng là quan trọng nhất, chính là nguyên tắc an toàn là trên hết. Chẳng có "chén chú chén anh" hay sự nể nang nào đủ giá trị để đặt bản thân và những người xung quanh vào hiểm họa giao thông. Việc kiên quyết từ chối rượu bia chính là cách tôi bảo vệ hạnh phúc của gia đình mình, bởi sau mỗi bữa tiệc, đích đến quan trọng nhất không phải là đáy ly rượu, mà là cánh cửa nhà nơi có người thân đang chờ đợi tôi trở về bình an.
Tôi tin rằng, sự thay đổi bắt đầu từ những lời từ chối thẳng thắn nhưng lịch thiệp. Đừng sợ mình trở nên khác biệt. Khi bạn dám nói "không" với những quy tắc cũ kỹ, thì cũng đang góp phần xây dựng một văn hóa giao tiếp hiện đại, văn minh và lành mạnh hơn.
Mỗi dịp cuối năm này, tiệc tùng đều nhiều. Thế nhưng, tôi vẫn luôn kiên định từ chối uống bia rượu ép, mời. Tôi bảo với đồng nghiệp: "Nếu lần sau bạn thấy tôi cầm một ly trà sữa trong buổi tất niên, hãy cứ mỉm cười và cụng ly, vì chúng ta đang tôn trọng bản sắc của nhau".
Bạn có đồng tình với ý kiến trên? Hãy chia sẻ ở box bình luận bên dưới.