Nhiều người có thói quen hâm nóng lại thức ăn để qua đêm hoặc chớm hỏng với suy nghĩ có thể loại bỏ vi khuẩn. Tuy nhiên, trong điều kiện nắng nóng, thực phẩm rất dễ nhiễm khuẩn và hình thành độc tố chỉ sau vài giờ, làm tăng nguy cơ ngộ độc và bệnh đường tiêu hóa.
Vì sao thức ăn chớm hỏng vẫn có thể gây ngộ độc dù đã được đun lại?
Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần đun nóng kỹ hoặc nấu sôi trở lại là có thể loại bỏ mọi nguy cơ từ thức ăn để lâu. Tuy nhiên, đây là quan niệm chưa chính xác bởi một số độc tố do vi khuẩn tạo ra có thể vẫn tồn tại sau quá trình gia nhiệt.
Vi khuẩn sinh sôi nhanh trong điều kiện thời tiết nóng
Khoảng nhiệt độ từ 20-45°C là môi trường thuận lợi để nhiều loại vi khuẩn phát triển. Khi thực phẩm được để ngoài nhiệt độ phòng trong thời gian dài, số lượng vi khuẩn có thể gia tăng nhanh chóng, làm tăng nguy cơ gây ngộ độc khi sử dụng.
Đun nóng không thể loại bỏ mọi độc tố
Nhiệt độ cao có khả năng tiêu diệt phần lớn vi khuẩn có trong thức ăn, nhưng một số độc tố do vi khuẩn tiết ra trước đó lại có khả năng chịu nhiệt và không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng hoặc đun sôi lại. Vì vậy, thức ăn dù đã được nấu lại vẫn có thể gây hại cho sức khỏe.
Nhiều người có thói quen hâm nóng lại thức ăn để qua đêm hoặc chớm hỏng với suy nghĩ có thể loại bỏ vi khuẩn
Một số loại thực phẩm có nguy cơ nhiễm khuẩn cao hơn
Những thực phẩm như nước cốt dừa, các loại nước xốt làm từ trứng, hải sản, thịt chế biến sẵn hoặc các món ăn giàu tinh bột thường dễ bị biến chất nếu không được bảo quản đúng cách. Trong điều kiện nhiệt độ cao, chúng có thể trở thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển.
Thức ăn chưa có dấu hiệu bất thường vẫn tiềm ẩn nguy cơ
Không phải mọi loại thực phẩm nhiễm khuẩn đều có biểu hiện ôi thiu rõ ràng như đổi màu, có mùi khó chịu hoặc thay đổi kết cấu. Trong nhiều trường hợp, vi khuẩn và độc tố đã xuất hiện trước khi người dùng có thể nhận biết bằng mắt thường hay khứu giác.
Những thực phẩm dễ mất an toàn trong mùa nắng nóng
Vào mùa hè, nhiều loại thực phẩm dễ nhiễm khuẩn và tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nếu không được bảo quản đúng cách, như nước cốt dừa và các món lên men dễ biến chất, đổi mùi nhanh trong môi trường nóng. Sốt trứng tươi, pa-tê, mayonnaise tự làm dễ phát sinh vi khuẩn nếu không giữ lạnh liên tục.
Hải sản tươi sống có nguy cơ cao nếu bảo quản sai hoặc ăn chưa chín kỹ. Cơm, bún, phở và thực phẩm giàu tinh bột có thể sinh độc tố khi để lâu ở nhiệt độ phòng. Giò, chả, nem và thịt chế biến sẵn dễ bị nhiễm khuẩn khi tiếp xúc lâu với môi trường nóng.
Cùng với đó, đá viên và đồ uống cũng có thể trở thành nguồn lây nhiễm nếu sử dụng nguồn nước không đảm bảo vệ sinh.
Cách bảo vệ sức khỏe khi ăn uống trong mùa hè
Để hạn chế nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong thời tiết nắng nóng, mỗi người cần chủ động lựa chọn và sử dụng thực phẩm an toàn bằng cách ưu tiên ăn uống tại cơ sở sạch sẽ, thực phẩm được che đậy kỹ; tránh các quán ăn gần rác thải, cống rãnh hoặc khu vực ô nhiễm. Chỉ dùng món ăn mới chế biến, còn nóng và rõ nguồn gốc.
Không sử dụng thực phẩm để ngoài môi trường quá lâu như sốt tươi, pa-tê, nước cốt dừa hay đồ chế biến sẵn; thận trọng với đá viên, nước giải khát, nước ép nếu không đảm bảo bảo quản lạnh; đồng thời quan sát kỹ điều kiện vệ sinh của người bán trước khi lựa chọn.
Nếu sau khi ăn xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy kéo dài, sốt hoặc mệt mỏi bất thường, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm do ngộ độc thực phẩm.