Bà Đinh Thị Mộc Lâm (76 tuổi, ngụ TP.HCM) được đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện Nguyễn Trãi (TP.HCM) trong tình trạng đột ngột khó thở, choáng váng.
Theo người nhà, dù tuổi cao nhưng sức khỏe bà Lâm trước đó tương đối ổn định. Tuy nhiên, những ngày TP.HCM trở lạnh, bà thường xuyên cảm thấy lạnh buốt, tức ngực và khó thở.
Theo bác sĩ Trần Hồ Hồng Quyên, Khoa Lão, Bệnh viện Nguyễn Trãi, khoảng hai tuần trở lại đây, số bệnh nhân nhập viện tại khoa gia tăng rõ rệt. Ước tính, trong giai đoạn giao mùa, lượng bệnh nhân tăng khoảng 20–30% ở cả điều trị ngoại trú và nội trú so với cùng kỳ những năm trước.
Thời tiết trở lạnh tác động nhiều đến sức khoẻ nhóm người cao tuổi.
“Người cao tuổi là nhóm chịu ảnh hưởng nhiều nhất trong thời điểm này do hệ miễn dịch suy giảm và thường mắc sẵn các bệnh nền như tăng huyết áp, tim mạch, đái tháo đường. Khi thời tiết thay đổi đột ngột, khả năng thích nghi kém khiến các bệnh dễ bùng phát”, bác sĩ Quyên nói.
Trong đó, thường gặp nhất là các bệnh đường hô hấp viêm phổi, viêm phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Bên cạnh đó, các bệnh tim mạch cũng có xu hướng gia tăng, gồm suy tim, rối loạn nhịp tim, bệnh tim thiếu máu cục bộ và tăng huyết áp.
Thời tiết lạnh còn tác động rõ rệt đến hệ cơ xương khớp, làm trầm trọng các tình trạng thoái hóa khớp, thoái hóa cột sống thắt lưng và loãng xương.
Ngoài ra, nguy cơ tai biến mạch máu não cũng tăng cao, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền, đòi hỏi cần theo dõi sức khỏe và phòng ngừa chủ động trong những ngày nhiệt độ giảm.
Theo bác sĩ, thực tế ghi nhận có nhiều trường hợp người cao tuổi nhập viện muộn do triệu chứng không điển hình. Nếu ở người trẻ, các dấu hiệu như sốt, ho, khó thở, đau ngực thường dễ nhận biết, thì ở người lớn tuổi, biểu hiện có thể rất mờ nhạt, thậm chí chỉ là chán ăn, mệt mỏi. Vì vậy, người bệnh và người nhà dễ bỏ sót, dẫn đến việc đưa bệnh nhân đi khám muộn.
“Ví dụ như những trường hợp viêm phổi cộng đồng nếu phát hiện sớm thì việc điều trị không quá khó khăn. Tuy nhiên, bệnh nhân nhập viện trễ, khi bệnh đã diễn tiến nặng có thể diễn tiến thành nhiễm trùng huyết, viêm não, viêm màng não, gây biến chứng nặng hơn” bác sĩ Quyên cảnh báo.
Để hạn chế nguy cơ bệnh tật trong những ngày thời tiết lạnh, các bác sĩ khuyến cáo người cao tuổi chủ động chăm sóc sức khỏe toàn diện, từ dinh dưỡng, vận động đến sinh hoạt và theo dõi y tế.
Trước hết, về chế độ ăn uống, người cao tuổi cần duy trì dinh dưỡng hợp lý, tăng cường rau xanh, trái cây và các nguồn đạm chất lượng nhằm nâng cao sức đề kháng. Đồng thời, bổ sung đầy đủ vitamin, khoáng chất, uống khoảng 1,5–2 lít nước mỗi ngày, ưu tiên nước ấm. Các bác sĩ cũng lưu ý hạn chế thức ăn nhanh, chất béo bão hòa và thực phẩm nhiều đường để phòng ngừa bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.
Về vận động, người cao tuổi nên duy trì thói quen tập luyện nhẹ nhàng, phù hợp với thể trạng như đi bộ, dưỡng sinh khoảng 30 phút mỗi ngày để tăng cường tuần hoàn và giữ độ dẻo dai cho cơ thể. Tuy nhiên, vào những buổi sáng quá lạnh, cần cân nhắc tạm ngưng hoặc chuyển sang tập trong nhà nhằm tránh nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim do thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Trong sinh hoạt hằng ngày, việc giữ ấm cơ thể đặc biệt quan trọng, nhất là ở vùng cổ, ngực, tay và chân. Khi ra ngoài, người cao tuổi cần mặc đủ áo ấm, quàng khăn, mang vớ và hạn chế tiếp xúc với gió lạnh. Các bác sĩ cũng khuyến cáo nên uống nước ấm, tránh dùng nước đá; khi ho, hắt hơi cần che miệng, đeo khẩu trang để giảm nguy cơ lây nhiễm bệnh hô hấp. Bên cạnh đó, duy trì giấc ngủ đầy đủ giúp cơ thể phục hồi và nâng cao sức đề kháng.
Bác sĩ cũng khuyến cáo người cao tuổi nên tiêm vắc-xin cúm mùa, phế cầu theo hướng dẫn, thường xuyên theo dõi các chỉ số sức khỏe như huyết áp, đường huyết, chỉ số khối cơ thể; tái khám định kỳ và tuân thủ điều trị bệnh nền, không tự ý bỏ thuốc.
Đối với việc giữ ấm tại nhà bằng túi sưởi, trườm nước nóng hay xông hơi, cần hết sức thận trọng để tránh bỏng. Biện pháp an toàn và hiệu quả nhất vẫn là mặc đủ ấm, uống nước ấm và giữ môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng.