Nghị quyết 59: Quyết sách đột phá nâng tầm hội nhập quốc tế

Nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”

Xuyên suốt 95 năm lịch sử, 80 năm xây dựng và phát triển đất nước, đặc biệt là 40 năm đổi mới, Đảng ta đã luôn chú trọng và vận dụng đúng đắn, sáng tạo quan điểm kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; định hình, hệ thống hóa và không ngừng điều chỉnh, bổ sung tư duy lý luận về quá trình hội nhập quốc tế, phù hợp với tình hình thế giới, khu vực và nhu cầu an ninh, phát triển của đất nước.

Trên cơ sở các chủ trương, định hướng lớn về đối ngoại và hội nhập quốc tế được đưa ra trong các Văn kiện Đại hội Đảng, ngày 24/1/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 59-NQ/TW “Về hội nhập quốc tế trong tình hình mới”, đánh dấu một bước ngoặt lịch sử trong tư duy của Đảng ta về đối ngoại và hội nhập quốc tế, nâng tầm đối ngoại và hội nhập quốc tế trở thành nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”, là động lực chiến lược để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.

Trong tham luận gửi tới hội thảo “Độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế qua 40 năm đổi mới: Giải pháp thực hiện Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XIII” do Tạp chí Cộng sản và Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam tổ chức mới đây, TS Nguyễn Minh Vũ, Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao cho biết, Nghị quyết số 59-NQ/TW bổ sung thêm những điểm mới, định hướng đột phá nhằm thích ứng với các xu thế lớn trong tình hình thế giới hiện nay và yêu cầu của đất nước.

Trong đó, nội dung quan trọng nhất là nâng tầm, đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế cùng với tăng cường quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên; phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại, kết hợp với quốc phòng, an ninh trong bảo vệ Tổ quốc “từ sớm, từ xa”.

Bên cạnh đó, Nghị quyết số 59-NQ/TW quán triệt tinh thần triển khai “đồng bộ, chủ động, tích cực, toàn diện, sâu rộng, chất lượng và hiệu quả” các hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế, trên tất cả các mặt trận với sự tham gia của tất cả các binh chủng đối ngoại Đảng, ngoại giao nhà nước, đối ngoại nhân dân, đối ngoại quốc phòng - an ninh, ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hóa, đối ngoại đa phương, đối ngoại địa phương và các mảng công tác quan trọng khác góp phần nâng cao vị thế và uy tín của đất nước.

Hội nhập quốc tế là quá trình vừa hợp tác, vừa đấu tranh, thể hiện đúng tinh thần “đối tác tích cực, có trách nhiệm”, không chỉ đơn thuần tham gia hay hưởng lợi từ các cơ chế hợp tác quốc tế mà còn phải chủ động đóng góp bằng những sáng kiến, giải pháp thực chất và thực thi nghiêm túc các cam kết để củng cố hình ảnh một quốc gia tin cậy, xây dựng và có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.

Nghị quyết số 59-NQ/TW nhấn mạnh hơn yêu cầu hội nhập quốc tế phải dựa trên cơ sở nội lực, phát huy tối đa nội lực đi đôi với tranh thủ tối đa các nguồn lực bên ngoài để xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường, phát triển nhanh, bền vững; hoàn thiện Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân.

“Nghị quyết số 59-NQ/TW thể hiện tinh thần kế thừa, phát triển một cách linh hoạt, sáng tạo những thành tựu, giá trị cốt lõi của đường lối đối ngoại thời kỳ đổi mới, tầm nhìn chiến lược của Đảng ta. Nghị quyết đánh dấu một bước ngoặt lịch sử trong tư duy của Đảng ta về đối ngoại và hội nhập quốc tế, nâng tầm đối ngoại và hội nhập quốc tế trở thành nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”, là động lực chiến lược để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới”, TS Nguyễn Minh Vũ cho biết.

Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm

Trong tham luận của TS Nguyễn Thu Phương, Tạp chí Cộng sản cho biết, Nghị quyết số 59-NQ/TW đã nắm bắt được dòng chảy của sức mạnh thời đại và “nâng tầm” hội nhập quốc tế với những quan điểm mang tính cách mạng, tính đột phá, tính dân tộc, tính khoa học, tính thời đại cao.

Theo TS Nguyễn Thu Phương, hội nhập quốc tế là sự nghiệp của toàn dân, của cả hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp và toàn diện của Đảng, sự quản lý thống nhất của Nhà nước, trong đó lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, làm chủ thể, động lực, lực lượng chủ công và đối tượng thụ hưởng chính các lợi ích của hội nhập quốc tế.

Hội nhập quốc tế là quá trình vừa hợp tác, vừa đấu tranh; hợp tác để đấu tranh và đấu tranh để thúc đẩy hợp tác. Trong hội nhập phải thể hiện đúng tinh thần là đối tác tích cực, có trách nhiệm và tâm thế phải chuyển từ xin nhận, gia nhập, tham gia sang chủ động đóng góp và xây dựng, định hình và sẵn sàng đóng góp có trách nhiệm vào công việc chung của cộng đồng quốc tế. Hội nhập quốc tế phải đồng bộ, toàn diện, sâu rộng; trong đó, các lĩnh vực phải gắn kết chặt chẽ, bổ sung cho nhau trong một chiến lược tổng thể, có trọng tâm, trọng điểm.

PGS, TS Đặng Đình Quý, Học viện Ngoại giao cho rằng, tựu trung, Nghị quyết số 59-NQ/TW đã đưa ra những tuy duy mới, quan điểm chỉ đạo mới và các định hướng lớn cho hội nhập quốc tế giai đoạn mới. Nỗ lực thực hiện đúng tinh thần của nghị quyết, hội nhập quốc tế sẽ khắc phục được các hạn chế của hội nhập trong giai đoạn trước, đồng thời, đáp ứng các yêu cầu của nhiệm vụ bảo vệ và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới với bối cảnh mới của khu vực và quốc tế.

Tình hình thế giới còn có thay đổi, trong nước cũng tiếp tục thay đổi trong quá trình vươn mình. Trong khi chủ động và tích cực hội nhập quốc tế theo định hướng được nêu trong Nghị quyết số 59-NQ/TW, các vấn đề này sinh cần được xử lý linh hoạt theo phương châm “dĩ bất biến ứng vạn biến” trong tư tưởng Hồ Chí Minh.

Có thể khẳng định, Nghị quyết số 59-NQ/TW là quyết sách mang tầm chiến lược, thể hiện tư duy đổi mới, bản lĩnh và tầm nhìn dài hạn của Đảng ta trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp. 

Việc triển khai hiệu quả nghị quyết sẽ tạo nền tảng vững chắc để nâng cao chất lượng hội nhập quốc tế, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân, qua đó góp phần xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam và bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.