Cú dấn thân vào lò lửa plasma và 6 phút nghẹt thở của tàu Artemis II

Artemis II hạ cánh. 

Sau hơn nửa thế kỷ nhân loại rời xa Mặt Trăng, con tàu Orion (mang tên gọi Integrity) đưa phi hành đoàn Artemis II trở về an toàn trên boong tàu USS John P. Murtha. Đây không chỉ là cuộc hạ cánh thành công; nó đánh dấu sự khởi đầu của một hành trình mới. 

Cú dấn thân vào "lò lửa" plasma và 6 phút nghẹt thở

Tại cuộc họp báo sau khi hạ cánh, đội ngũ thực hiện sứ mệnh Artemis II chia sẻ về sự căng thẳng tột độ trong phòng điều khiển, những khoảnh khắc thách thức mọi giới hạn của họ. Dù được tính toán kỹ lưỡng, hành trình luôn tiềm ẩn rủi ro bất cứ lúc nào.

Giám đốc bay Rick LaBrode thừa nhận sự căng thẳng tột độ trong phòng điều khiển: "Chắc chắn là có sự lo lắng; nếu bạn không cảm thấy lo lắng khi đưa con tàu này về nhà, có lẽ tim bạn không còn đập".

Khoảnh khắc kịch tính nhất chính là 6 phút "mất liên lạc" (blackout) khi tàu dấn thân vào lớp vỏ plasma nghìn độ. Đáng chú ý, thời gian blackout này kéo dài tương đương với nhiệm vụ huyền thoại Apollo 13 (thất bại), sự trùng hợp đầy ám ảnh. Ông Rick LaBrode chia sẻ: "Chúng tôi biết khi nào quá trình mất liên lạc sẽ bắt đầu và kết thúc. Điều đó mang lại niềm tin rằng con tàu đang tự bay một cách chính xác".

Sự im lặng chỉ bị phá vỡ khi Chỉ huy Reed Weissman báo cáo ngắn gọn: "4 crew green" (phi hành đoàn 4 người đều ổn), khoảnh khắc mà nhịp đập của cả trung tâm điều hành dường như mới quay trở lại.

Giữa những giây phút sinh tử, phi hành đoàn được quan sát hiện tượng nhật thực từ không gian sâu khi Mặt trăng đi qua giữa tàu và Mặt trời. Đây là trải nghiệm khoa học độc nhất vô nhị, một "phần thưởng" cho những người tiên phong ở nửa kia Mặt trăng.

Bài học kinh nghiệm

Artemis II là chuyến bay thử nghiệm, nơi các lỗi kỹ thuật được coi là "vàng ròng". Hệ thống đã ghi nhận sự cố rò rỉ tại Cụm kiểm soát áp suất (Pressure Control Assembly) và các cảnh báo về hệ thống đẩy (prop cautions). Tuy nhiên, thành công rực rỡ nhất phải kể đến Module Dịch vụ Châu Âu (ESM), bộ phận vận hành hoàn hảo để cung cấp năng lượng cho suốt hành trình.

Giám đốc chương trình Amit Kshatriya nhấn mạnh triết lý quản lý rủi ro: "Chúng ta phải tìm ra ranh giới giữa việc bị tê liệt bởi rủi ro và khả năng quản lý nó đúng cách". Ông giải thích rằng 50 năm qua không phải là quãng thời gian ngồi yên, mà là giai đoạn xây dựng năng lực thông qua tàu Shuttle và trạm ISS. "Chúng ta cần 'trí nhớ cơ bắp' đó tồn tại. Việc lặp lại các sứ mệnh là chìa khóa cho độ tin cậy và an toàn", Amit khẳng định.

Ngay sau khi tiếp nước cách mục tiêu chưa đầy 1,6 km, các thợ lặn kiểm tra tấm khiên nhiệt (heat shield) trước khi đưa tàu lên boong. Tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, các chuyên gia sẽ thu hồi các thẻ nhớ SD chứa hình ảnh 4K được truyền qua hệ thống liên lạc laser hiện đại.

286 linh kiện sẽ được làm sạch và sử dụng lại.

Tại Houston, các nhóm nhà khoa học bắt tay vào phân tích kho dữ liệu mà phi hành đoàn Artemis II thu thập được. Những gì họ học được từ quá trình này sẽ định hình cho các sứ mệnh tiếp theo lên Mặt Trăng. NASA đang chuẩn bị đưa các phi hành gia vào những hành trình ngày càng thử thách hơn, khám phá nhiều hơn về Mặt Trăng và đặt nền móng cần thiết để tiến xa hơn nữa.

Các sứ mệnh trong tương lai sẽ đưa phi hành gia hạ cánh xuống khu vực Nam Cực của Mặt Trăng lần đầu tiên trong lịch sử. Họ sẽ khảo sát địa hình xung quanh khu vực hạ cánh và triển khai các thiết bị khoa học trên bề mặt Mặt Trăng. Nhiều thế hệ nhà khoa học sau này sẽ tiếp tục phân tích những mẫu vật mà họ mang về.

Dữ liệu mà các nhà thám hiểm tương lai thu thập được về các trận động đất trên Mặt Trăng, lớp băng nước bị chôn vùi, cùng tác động của bức xạ lên thực vật và cây trồng trong không gian sẽ định hướng cho tương lai của chúng ta ở bên ngoài Trái Đất. 

Trong khung cảnh do phi hành đoàn Artemis II chụp lại khi bay ngang qua, phần lớn bề mặt Mặt Trăng được chiếu sáng. Để hỗ trợ phân tích khoa học, nhóm khoa học Mặt Trăng đã yêu cầu chụp một loạt ảnh của cùng một khung cảnh nhưng sử dụng các cài đặt phơi sáng khác nhau- bao gồm ảnh dư sáng, thiếu sáng và ảnh tiêu chuẩn.

Mỗi tùy chọn làm nổi bật những khía cạnh khác nhau của bề mặt: độ phơi sáng cao hơn có thể làm lộ ra các đặc điểm mờ nhạt trong những vùng tối, trong khi độ phơi sáng thấp hơn giúp giữ lại chi tiết ở những khu vực phản chiếu mạnh. Khi kết hợp lại, những bức ảnh này cung cấp nguồn dữ liệu bổ trợ lẫn nhau, cho phép các nhà khoa học phân tích tốt hơn về thành phần, kết cấu và các đặc điểm địa chất trên bề mặt Mặt Trăng