Nội dung trên được Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đưa ra tại hội nghị tiếp xúc cử tri tỉnh Lào Cai sau Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 5/5.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà. (Ảnh: VGP)
Thông tin về tình hình chung, Phó Thủ tướng cho biết chỉ trong chưa đầy ba tuần sau khi kiện toàn, Chính phủ đã ban hành 8 nghị quyết chuyên đề nhằm cắt giảm, đơn giản hóa và phân cấp mạnh mẽ thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh - với quy mô lớn nhất từ trước đến nay.
"Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước đầu, thời gian tới sẽ tiếp tục đẩy mạnh cắt giảm, nhất là đối với các thủ tục kinh doanh có điều kiện, nhằm tháo gỡ các rào cản đang là điểm nghẽn đối với phát triển và gây chậm trễ cho người dân, doanh nghiệp", Phó Thủ tướng nói.
Theo Phó Thủ tướng, đã có 890 điều kiện kinh doanh được bãi bỏ; đồng thời phân cấp 134 nội dung, nhiệm vụ cho địa phương. Cùng với đó, Chính phủ điều hành linh hoạt giá xăng dầu, sử dụng hiệu quả công cụ tài khóa, thúc đẩy đầu tư công, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao vị thế đối ngoại.
Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ ra các thách thức như: áp lực tăng trưởng cao, nguy cơ lạm phát, giải ngân đầu tư công chậm, chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế và yêu cầu đổi mới quản trị địa phương theo hướng kiến tạo phát triển...
Trao đổi về kiến nghị của cử tri liên quan đến biên chế và vị trí việc làm cấp xã, Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nội vụ bám sát các tiêu chí về phân loại đơn vị hành chính, quy mô dân số, diện tích, quy mô kinh tế… để báo cáo Ban Tổ chức Trung ương, trình Bộ Chính trị xem xét, cho chủ trương, bảo đảm nguyên tắc quản lý biên chế thống nhất, đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị.
"Ban Tổ chức Trung ương đang tập trung hoàn thiện các tiêu chí, trong đó tính đến đầy đủ các yếu tố nêu trên, làm căn cứ giao biên chế cho các địa phương. Trên cơ sở đó, các địa phương thực hiện đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, nâng cao chất lượng, nhất là ở cấp xã. Dự kiến, trong thời gian tới, Ban Tổ chức Trung ương sẽ trình cấp có thẩm quyền quyết định số lượng biên chế cho các địa phương", bà Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ.
Với vị trí việc làm, Chính phủ đã ban hành Nghị định 361/2025 về vị trí việc làm công chức. Theo đó, có 45 vị trí việc làm ở cấp xã, gồm: 8 chức danh lãnh đạo, 3 vị trí hỗ trợ, phục vụ và các vị trí chuyên môn, nghiệp vụ.
Phó Thủ tướng cho hay, các bộ, ngành không còn ban hành hướng dẫn chi tiết về xây dựng vị trí việc làm như trước. Thực tiễn giai đoạn vừa qua cho thấy việc hướng dẫn riêng lẻ dẫn đến thiếu đồng bộ, mỗi nơi một cách làm, khó bảo đảm tính thống nhất từ Trung ương đến địa phương.
"Vì vậy, theo Nghị định 361, việc xác định vị trí việc làm được thực hiện trên cơ sở khung quy định chung của Chính phủ, đồng thời phân cấp cho địa phương chủ động xây dựng, mô tả vị trí việc làm phù hợp với thực tiễn, qua đó sử dụng biên chế hiệu quả hơn", Phó Thủ tướng nói.
Về kiến nghị về phụ cấp cán bộ cấp xã, Phó Thủ tướng cho biết việc xây dựng chính sách đã được cân nhắc trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền được tăng cường của cấp xã.
Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy vẫn còn những bất cập chưa thật sự hợp lý, cần được tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh trong tổng thể chung, thay vì điều chỉnh ngay, do còn liên quan đến cân đối nguồn lực và tương quan trong hệ thống chính sách.
Trước mắt, Chính phủ tập trung điều chỉnh lương cơ sở từ ngày 1/7 cho cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và các đối tượng chính sách an sinh xã hội, bảo trợ xã hội, người có công, hưu trí, hưu trí xã hội, với mức tăng 8%.
Bộ Nội vụ được giao nghiên cứu, hoàn thiện chính sách tiền lương, báo cáo Bộ Chính trị trong tháng 6, theo hướng cải cách tổng thể, mở rộng quan hệ tiền lương. Trên cơ sở đó, sẽ xem xét điều chỉnh các khoản phụ cấp, trong đó có phụ cấp công vụ, đặc biệt đối với cấp xã.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, cải cách tiền lương là vấn đề lớn, vừa là nguồn lực, vừa là động lực phát triển, song phải bảo đảm tương quan chung và khả năng cân đối ngân sách Nhà nước. "Việc điều chỉnh cần thực hiện theo lộ trình thận trọng, từng bước, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, đáp ứng dần kỳ vọng trong thực tiễn", Phó Thủ tướng chia sẻ.
Về kiến nghị liên quan đến phụ cấp chức danh kiêm nhiệm ở cấp xã, Phó Thủ tướng cho biết, do vừa hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều vấn đề vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, nên nội dung này cần tiếp tục được nghiên cứu trong tổng thể chính sách chung.
Cử tri nêu ý kiến tại hội nghị. (Ảnh: VGP)
3 phương án cho cán bộ không chuyên trách cấp xã
Phó Thủ tướng dẫn Kết luận 210 của Bộ Chính trị quy định cán bộ không chuyên trách cấp xã sẽ chấm dứt hoạt động từ ngày 31/5. Tuy nhiên, Chính phủ đã bổ sung quy định trong nghị định về tuyển dụng công chức theo Luật Cán bộ, công chức, cho phép cán bộ không chuyên trách cấp xã nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện được tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã, không phải qua thi tuyển.
Theo lãnh đạo Chính phủ, sau khi thực hiện sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp, số lượng cán bộ không chuyên trách cấp xã giảm đáng kể.
Trước đây, cả nước có khoảng 100.000-120.000 người, nhưng một bộ phận đã được tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã, một số nghỉ theo chính sách. Đến nay, còn khoảng gần 60.000 người, tương đương khoảng một nửa so với trước.
Với số còn lại này, bà Phạm Thị Thanh Trà cho hay, Chính phủ định hướng theo ba phương án.
Một là nơi nào còn biên chế và cán bộ đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện thì thực hiện tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã.
Hai là trường hợp được cấp ủy, chính quyền địa phương và cán bộ, Nhân dân đồng thuận, có thể bố trí đảm nhiệm các chức danh không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
Ba là tiếp tục giải quyết theo chính sách hiện hành để bảo đảm đến ngày 31/5 xử lý dứt điểm.
Phó Thủ tướng đề nghị các địa phương chủ động triển khai theo các phương án nêu trên, bảo đảm thống nhất, kịp thời và phù hợp với thực tiễn.