Kết thúc ngày đầu hòa đàm Nga - Ukraine tại Geneva

Phái đoàn Ukraine và Nga ngày 17/2 kết thúc ngày làm việc đầu tiên trong hai ngày hòa đàm do Mỹ làm trung gian tại Geneva, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc ép Kiev sớm đạt thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài bốn năm.

Ngay trước khi các cuộc gặp bắt đầu, Nga tiến hành không kích trên diện rộng khắp Ukraine trong đêm, gây hư hại nghiêm trọng lưới điện tại thành phố cảng Odesa ở miền nam. Tổng thống Zelensky cho biết hàng chục nghìn người dân bị cắt nước và hệ thống sưởi.

“Chúng tôi sẵn sàng tiến nhanh tới một thỏa thuận xứng đáng để kết thúc chiến sự”, ông tuyên bố trong khi chờ báo cáo từ phái đoàn tại Geneva. “Câu hỏi dành cho phía Nga là: rốt cuộc họ muốn gì?”

Trưởng đoàn đàm phán Ukraine Rustem Umerov – Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia – cho biết các cuộc trao đổi tập trung vào “những vấn đề thực tiễn và cơ chế ra quyết định có thể có”, song không nêu chi tiết. Hai bên dự kiến nối lại đàm phán vào ngày 18/2, cũng là ngày làm việc cuối.

Phía Nga không đưa ra bình luận chính thức. Tuy nhiên, các hãng thông tấn Nga dẫn nguồn tin cho biết cuộc họp “rất căng thẳng”, kéo dài khoảng 6 giờ dưới nhiều hình thức song phương và ba bên, và các bên đã nhất trí tiếp tục thảo luận.

Cuộc gặp tại Geneva diễn ra sau hai vòng đàm phán do Mỹ bảo trợ ở Abu Dhabi nhưng chưa đạt đột phá, khi hai bên vẫn bất đồng sâu sắc về các vấn đề cốt lõi, đặc biệt là quyền kiểm soát lãnh thổ tại miền đông Ukraine.

Ông Trump đang thúc đẩy Moskva và Kiev đạt thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến sự; tuy nhiên, Tổng thống Zelensky cho rằng Ukraine đang chịu nhiều sức ép hơn trong việc phải nhượng bộ. Trước thềm đàm phán, ông Umerov cũng hạ thấp kỳ vọng, nói phái đoàn Ukraina làm việc “không có kỳ vọng quá mức”.

Mỹ cùng lúc xử lý hai "hồ sơ"

Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đại diện chính quyền Trump tham dự. Trong động thái hiếm hoi, họ tham gia các cuộc trao đổi gián tiếp với quan chức Iran tại Geneva vào buổi sáng, sau đó di chuyển sang làm trung gian cho đàm phán Nga - Ukraine.

Khi được hỏi về kỳ vọng cuộc đàm phán, ông Trump nói với báo chí trên chuyên cơ Không lực Một: "Ukraine nên nhanh chóng vào bàn đàm phán. Tôi chỉ nói vậy thôi".

Nga yêu cầu Ukraine nhượng phần còn lại (khoảng 20%) của vùng Donetsk mà Moskva chưa kiểm soát – điều Kyiv kiên quyết bác bỏ.

Theo các nguồn thạo tin, đại diện một số nước châu Âu cũng có mặt tại Geneva nhưng không trực tiếp tham gia đàm phán ba bên. Họ được mời sau khi Tổng thống Zelensky đề nghị Mỹ đưa châu Âu vào tiến trình. Những quốc gia này cũng sẽ được phía Mỹ cùng Ukraine thông báo kết quả. Trước đây, Nga từng phản đối sự tham gia của châu Âu.

Cùng ngày, Tổng thống Zelensky kêu gọi các đồng minh gia tăng sức ép với Nga thông qua các gói trừng phạt mạnh hơn và tăng viện trợ vũ khí, nhằm đạt một thỏa thuận hòa bình “thực chất và công bằng”.

Vòng đàm phán diễn ra chỉ vài ngày trước mốc ngày 24/2 – tròn bốn năm Nga mở chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Ukraine. 

Nga hiện kiểm soát khoảng 20% lãnh thổ Ukraine. Các đợt không kích gần đây nhằm vào hạ tầng năng lượng cũng khiến hàng trăm nghìn người dân không có điện và sưởi ấm giữa mùa đông khắc nghiệt.