Iran đề xuất Mỹ mở lại eo biển Hormuz, hoãn đàm phán hạt nhân

Axios dẫn lời một quan chức Mỹ và hai nguồn thạo tin cho biết, Iran đã gửi tới Mỹ một đề xuất mới nhằm mở lại eo biển Hormuz và tiến tới chấm dứt xung đột, trong đó các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân sẽ được lùi sang giai đoạn sau. 

Động thái này diễn ra trong bối cảnh tiến trình ngoại giao giữa hai bên rơi vào bế tắc, khi nội bộ lãnh đạo Iran còn chia rẽ về mức độ nhượng bộ trong vấn đề hạt nhân. Đề xuất mới được cho là nhằm tạm thời gác lại vấn đề nhạy cảm này để sớm đạt được thỏa thuận.

Tuy nhiên, nếu phong tỏa được dỡ bỏ và xung đột sớm chấm dứt, Washington có thể mất đi đòn bẩy trong các vòng đàm phán tiếp theo, đặc biệt với mục tiêu buộc Tehran từ bỏ kho uranium làm giàu và đình chỉ hoạt động làm giàu – hai ưu tiên then chốt trong chiến lược của Tổng thống Donald Trump.

Theo nguồn tin của Axios, ông Trump dự kiến chủ trì cuộc họp với đội ngũ an ninh quốc gia để đánh giá tình trạng bế tắc và các bước đi tiếp theo trong ngày thứ Hai. Trong cuộc phỏng vấn với Fox News hôm Chủ nhật, ông cho thấy xu hướng tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân nhằm siết chặt xuất khẩu dầu của Iran, qua đó gây áp lực buộc Tehran phải nhượng bộ trong thời gian tới.

“Khi bạn có một lượng dầu khổng lồ chảy qua hệ thống của mình… nếu vì bất kỳ lý do gì mà dòng chảy đó bị chặn lại vì không thể đưa dầu vào các bồn chứa hay tàu vận chuyển… thì điều xảy ra là hệ thống đó sẽ tự ‘nổ tung’ từ bên trong… Họ nói rằng họ chỉ còn khoảng ba ngày trước khi điều đó xảy ra”, Tổng thống Trump phát biểu.   

Đàm phán Mỹ - Iran rơi vào khủng hoảng sau chuyến thăm Pakistan của Ngoại trưởng Abbas Araghchi không đạt tiến triển. Trước đó, Nhà Trắng cho biết các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ gặp ông Araghchi tại Islamabad, nhưng phía Iran không xác nhận, khiến ông Trump quyết định hủy kế hoạch.

Trong các cuộc trao đổi với phía trung gian, ông Araghchi cho biết chưa có sự đồng thuận trong nội bộ Iran về cách đáp ứng các yêu cầu của Mỹ, bao gồm việc đình chỉ làm giàu uranium trong thời gian dài và đưa lượng uranium đã làm giàu ra khỏi lãnh thổ.

Đề xuất mới được chuyển tới Washington thông qua các kênh trung gian, sẽ tập trung giải quyết trước khủng hoảng tại eo biển Hormuz và lệnh phong tỏa. Theo đó, các bên có thể kéo dài lệnh ngừng bắn hoặc tiến tới chấm dứt xung đột, trong khi đàm phán hạt nhân sẽ được khởi động sau khi tuyến hàng hải này được mở lại.

Nhà Trắng đã nhận được đề xuất, song chưa rõ Mỹ có sẵn sàng xem xét hay không.

Phát biểu về vấn đề này, người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales cho biết: “Đây là các cuộc thảo luận ngoại giao nhạy cảm và Mỹ sẽ không đàm phán thông qua truyền thông. Như Tổng thống đã nói, Mỹ nắm lợi thế và sẽ chỉ chấp nhận một thỏa thuận đặt lợi ích của người dân Mỹ lên hàng đầu, đồng thời không bao giờ để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân".

Trong khi đó, phía Pakistan từ chối bình luận về các thông tin liên quan.