Hồi sinh 12 cuộc đời từ 2 người hiến tạng

Thông tin Bệnh viện Chợ Rẫy, ngày 19/4/2026, Đơn vị Điều phối ghép các bộ phận cơ thể người của Bệnh viện Chợ Rẫy nhận được thông tin có nữ bệnh nhân N.T.N.D. (SN 1971, ngụ Đồng Tháp) bị chấn thương sọ não do tai nạn giao thông đang điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang.

Tuy nhiên, do tình trạng bệnh nhân không còn khả năng cứu chữa nên dù trong thời khắc đau buồn, gia đình đã chủ động liên hệ bác sĩ để bày tỏ mong muốn hiến mô - tạng cứu người.

Ngay sau đó, Bệnh viện Chợ Rẫy tổ chức hội chẩn liên viện với các chuyên khoa Hồi sức cấp cứu, Hồi sức Ngoại thần kinh, Nội thần kinh… nhằm đánh giá tình trạng người bệnh và khả năng hiến tạng.

Ê-kíp chuyên môn cũng nhanh chóng đến Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang để trực tiếp thăm khám, làm việc với gia đình và triển khai các thủ tục chuyên môn.

Từ nghĩa cử cao đẹp ấy, bệnh viện đã tiếp nhận 1 trái tim, 1 lá gan, 2 quả thận và 1 giác mạc (bên giác mạc còn lại bị tổn thương) và  ghép thành công cho 6 người bệnh chỉ trong vòng 24 giờ (từ 8h ngày 19/4 đến 8h ngày 20/4).

Đặc biệt, lá gan hiến được chia đôi để đồng thời ghép cho 1 bệnh nhân tại Bệnh viện Chợ Rẫy và 1 bệnh nhi có chỉ định ghép gan khẩn cấp tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM.

Chỉ 3 ngày sau, đêm 22/4/2026, Đơn vị Điều phối ghép các bộ phận cơ thể người của Bệnh viện Chợ Rẫy tiếp tục tiếp nhận thêm một trường hợp hiến tạng từ nam bệnh nhân B.M.T. (SN 1985, quê Thanh Hóa), điều trị tại khoa Hồi sức Ngoại thần kinh do chấn thương sọ não nặng sau tai nạn giao thông.

Theo gia đình người bệnh, trước đó bệnh nhân và vợ từng nhiều lần bày tỏ mong muốn hiến mô - tạng sau khi qua đời để cứu người. Vì vậy, khi các bác sĩ xác định bệnh nhân chết não và không còn khả năng cứu chữa, gia đình đã quyết định thực hiện tâm nguyện ấy. 

Từ nghĩa cử này, các ê-kíp đã tiếp nhận được 1 quả tim, 1 lá gan, 2 quả thận và 2 giác mạc, qua đó ghép thành công cho 6 bệnh nhân đang chờ ghép tạng.

TS BS Dư Thị Ngọc Thu, Đơn vị điều phối ghép các bộ phận cơ thể người, Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết: "Trong số các ca ghép tạng được thực hiện vào 2 ngày 19/4 và 22/4, có đến 3 trường hợp cần được ghép khẩn cấp. Đó là những tình huống mà nếu không có nguồn tạng hiến xuất hiện kịp thời, người bệnh gần như không còn cơ hội sống”.

Điển hình như trong ca ghép gan ngày 19/4, lá gan hiến được chia đôi: phần gan phải ghép cho nam bệnh nhân K.C.T. (SN 1987, ngụ Cần Thơ) tại Bệnh viện Chợ Rẫy, trong khi phần gan trái được chuyển ghép cho 1 bệnh nhi tại bệnh viện bạn đang trong tình trạng cần ghép khẩn cấp.

Theo các bác sĩ, trong trường hợp này, các ê-kíp cần phải tính toán làm sao để gan đủ thể tích cho cả trẻ em lẫn người lớn - trường hợp vốn sẽ an toàn hơn nếu được ghép gan nguyên khối. Đặc biệt, bệnh nhi lại đang ở trong tình trạng nguy kịch, khiến áp lực về “thời gian vàng” càng trở nên khắt khe hơn, đòi hỏi sự phối hợp cực kỳ chặt chẽ và thuần thục giữa các khoa/phòng/đơn vị cũng như cả 2 bệnh viện.

Nếu ca ghép gan ngày 19/4 là bài toán khó về chuyên môn và điều phối liên viện, 2 trường hợp ghép gan và ghép tim khẩn cấp vào ngày 22/4 lại là một cuộc chạy đua đúng nghĩa trước “lằn ranh sinh tử”.

Nam bệnh nhân tiếp nhận gan là N.T.M. (SN1974, ngụ TP.HCM), bị viêm gan B nhiều năm và suy gan cấp do viêm gan B bùng phát sau khi tự ý ngưng thuốc điều trị - tình trạng có nguy cơ tử vong rất cao nếu không được ghép gan khẩn cấp.

Trong khi đó, nam bệnh nhân được ghép tim là N.G.V. (18 tuổi, ngụ Lâm Đồng), mắc bệnh suy tim cấp trên nền bệnh tim giãn nở và được đặt thiết bị ICD-DR (thiết bị cấy ghép dưới da ngực để theo dõi, điều trị các rối loạn nhịp tim nguy hiểm đe dọa tính mạng), có nguy cơ tử vong bất cứ lúc nào. 

Ngay khi nhận nguồn mô - tạng hiến từ trường hợp chết não ngày 22/4, các ê-kíp tham gia đều trong tâm thế sẵn sàng để thực hiện các ca ghép tạng ngay trong đêm.

TS.BS Dư Thị Ngọc Thu cho biết, bên cạnh yếu tố chuyên môn, việc đảm bảo cho chi phí điều trị cũng là một trong những rào cản rất lớn đối với bệnh nhân ghép tạng, đặc biệt là những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn.

Trong số 12 ca ghép tạng có 4 bệnh nhân đều thuộc hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt là 2 ca ghép tim được thực hiện vào ngày 19/4 và 22/4. Cả 2 người bệnh đều còn rất trẻ nhưng gia đình có hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn.

"Vì vậy, cân nhắc, lựa chọn đắn đo khi có thông báo tiềm năng ghép để người bệnh có thể bước vào hành trình ghép tim là quyết định đầy trăn trở đối với gia đình. Tuy nhiên, nhờ vào sự hỗ trợ của bảo hiểm y tế cùng sự chung tay của các mạnh thường quân, cả 2 bệnh nhân đều đã có cơ hội được ghép tim kịp thời và sức khỏe phục hồi ổn định", BS Ngọc Thu nói. 

Tính đến nay, 11 bệnh nhân nhận các mô - tạng có tình trạng sức khỏe ổn định và đã xuất viện, riêng ca ghép gan “khẩn cấp” cũng có nhiều diễn biến tích cực và dự kiến sớm xuất viện trong thời gian tới.

Theo Bác sĩ CK2 Phạm Thanh Việt, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, điều đặc biệt trong chuỗi sự kiện hiến - ghép tạng liên tiếp này không chỉ nằm ở số lượng ca ghép được thực hiện thành công, mà còn ở yếu tố “đúng thời điểm. 

Trong nhiều trường hợp cấp cứu về gan, tim hay phổi, nếu không có nguồn tạng hiến thay thế kịp thời thì nguy cơ tử vong của người bệnh là rất cao. Những ca ghép vừa qua cho thấy giá trị to lớn của nghĩa cử hiến tạng cũng như sự phối hợp khẩn cấp, chặt chẽ giữa Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, các bệnh viện và cộng đồng xã hội.

Bên cạnh năng lực chuyên môn, một trong những yếu tố mang tính quyết định chính là khả năng phát hiện sớm các trường hợp có tiềm năng hiến tạng tại các khoa lâm sàng và sự tình nguyện hiến tạng của chính người bệnh cùng gia đình ở giai đoạn cực kỳ căng thẳng, đau buồn.

Điều này sẽ giúp tạo thêm nhiều cơ hội tiếp nối sự sống cho các bệnh nhân đang chờ được ghép tạng.