Theo thông tin từ cơ quan chức năng, đường dây tiêu thụ thịt lợn bệnh quy mô lớn bị phát hiện sau quá trình kiểm tra. Lực lượng chức năng xác định hàng trăm tấn thịt lợn nhiễm bệnh, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm đã được giết mổ, vận chuyển và đưa ra thị trường trong thời gian dài.
Đáng lo ngại, một phần nguồn thực phẩm này được cho là đã lọt vào các bếp ăn tập thể, trong đó có cả trường học. Sự việc nhanh chóng gây bức xúc trong dư luận khi những người bị ảnh hưởng trực tiếp lại là những học sinh, nhóm dễ bị tổn thương trước các nguy cơ sức khỏe.
Coi thường sức khỏe cộng đồng
Trả lời VietNamNet, đại biểu Quốc hội Tạ Văn Hạ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, cho rằng vụ việc không chỉ phản ánh mức độ vi phạm nghiêm trọng mà còn đặt ra cảnh báo về tình trạng mất an toàn thực phẩm hiện nay.
Thịt lợn của công ty Cường Phát lọt vào trường học.
Theo đại biểu Tạ Văn Hạ, việc đưa thịt lợn bệnh ra thị trường là hành vi coi thường sức khỏe cộng đồng, đặc biệt nguy hiểm khi những thực phẩm này xâm nhập vào môi trường học đường.
Ông Hạ phân tích, việc tiêu thụ thực phẩm nhiễm bệnh không chỉ gây ảnh hưởng trước mắt như ngộ độc, rối loạn tiêu hóa mà còn có thể để lại hậu quả lâu dài, tác động đến quá trình phát triển thể chất và sức khỏe của trẻ nhỏ.
Cùng nêu quan điểm, PGS.TS Bùi Thị An, đại biểu Quốc hội khóa 13, lên án hành vi vi phạm và đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp khi đưa thực phẩm nhiễm bệnh vào các bếp ăn tập thể, trong đó có cả trường học.
“Thực tế con em chúng ta đến trường để học tập và cần sự chăm sóc cả về thể chất và tinh thần. Tuy nhiên, từ khi phát giác vụ việc đưa thịt lợn bệnh ra thị trường, trong đó một phần thực phẩm đã vào bếp ăn tập thể, trường học, rất nhiều gia đình, phụ huynh lo lắng cho bữa ăn, sức khỏe của con em mình”, bà An nhấn mạnh.
Đạo đức kinh doanh và trách nhiệm quản lý
Lý giải tình trạng liên tiếp các vụ thực phẩm bẩn vẫn lọt vào trường học ở nhiều nơi thời gian qua, PGS.TS Bùi Thị An cho rằng, mấu chốt vẫn là câu chuyện đạo đức kinh doanh và công tác quản lý, giám sát.
Bà An chỉ rõ, trong vụ việc gần 300 tấn thịt lợn bệnh lọt ra thị trường, có vấn đề trách nhiệm ở từng khâu, trong đó có công tác thú ý. Bà đặt vấn đề, thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi, thuộc diện phải tiêu hủy theo quy định, vậy bằng con đường nào ra được thị trường?
Nêu lại vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm từng nhiều lần được các đại biểu Quốc hội, cử tri và báo chí phản ánh, theo ông Tạ Văn Hạ, dù các cơ quan chức năng đã thường xuyên kiểm tra, xử lý, thậm chí áp dụng chế tài hành chính và hình sự, tuy nhiên, vụ việc lần này cho thấy tình trạng vi phạm vẫn diễn biến phức tạp.
“Không ít người vì lợi nhuận trước mắt mà bất chấp lương tâm, coi thường sức khỏe, tính mạng của người dân”, ông Hà nói.
Đại biểu Tạ Văn Hạ chỉ rõ lỗ hổng đáng lo ngại trong công tác giám sát, đặc biệt là trong toàn bộ chuỗi cung ứng, từ chăn nuôi, giết mổ đến phân phối và tiêu thụ thực phẩm.
Ông Tạ Văn Hạ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội.
Theo ông Hạ, nếu một khâu bị buông lỏng, toàn bộ hệ thống sẽ bị ảnh hưởng, tạo điều kiện cho thực phẩm bẩn lọt ra thị trường.
Do đó, cần rà soát toàn diện để xác định rõ điểm yếu nằm ở đâu, từ đó có giải pháp khắc phục; đồng thời xử lý nghiêm minh, thậm chí mạnh tay với những trường hợp cố tình vi phạm để trục lợi.
Đặc biệt, nhiều ý kiến cho rằng, liên quan đến bữa ăn của hàng triệu học sinh, quy trình kiểm soát thực phẩm vào trường phải được soi xét nghiêm ngặt nhất.
Đại biểu Tạ Văn Hạ nhấn mạnh vai trò của ngành giáo dục trong việc bảo đảm an toàn thực phẩm học đường, vì liên quan đến số đông học sinh.
Ông cho rằng, các trường học phải đặt vấn đề an toàn thực phẩm ngang tầm với nhiệm vụ giáo dục, từ đó xây dựng quy trình kiểm soát chặt chẽ từ khâu tiếp nhận, lưu mẫu, bảo quản đến chế biến.
Nhà trường không thể chỉ dựa vào sự tin tưởng đối với đơn vị cung ứng mà cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan y tế, nông nghiệp tăng cường kiểm tra định kỳ và đột xuất.
Ngoài ra, theo ông Hạ, cơ chế quản lý an toàn thực phẩm hiện nay đang chuyển dần từ tiền kiểm sang hậu kiểm, nhưng với lĩnh vực nhạy cảm như thực phẩm vào trường học, không thể chỉ dựa vào hậu kiểm.
“Vụ việc vừa xảy ra là ví dụ điển hình. Nếu không tiền kiểm, để xảy ra rồi mới hậu kiểm thì tác hại rất lớn”, ông Hạ nói.
Có hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc trước ngày 15/4
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chỉ đạo Sở Giáo dục và Đào tạo rà soát toàn diện việc tổ chức bữa ăn bán trú, kịp thời khắc phục tồn tại và bảo đảm minh bạch thông tin thực phẩm. Ngoài ra, yêu cầu Sở Khoa học và Công nghệ hoàn thiện, đưa vào vận hành chính thức hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc trước ngày 15/4. Hệ thống cho phép cơ quan quản lý, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cập nhật dữ liệu, giúp người dân dễ dàng tra cứu nguồn cung thực phẩm hằng ngày.