Phòng, chống tham nhũng nhiệm kỳ XIII: Chuyển biến tích cực, nhiều dấu ấn

“Nhìn lại 20 năm, qua 4 nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 (khoá X), chúng ta vui mừng nhận thấy công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã có bước tiến mạnh, cơ bản hoàn thành các mục tiêu, yêu cầu mà nghị quyết đề ra, nhất là nhiệm kỳ Đại hội XIII… Góp phần xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ngày càng trong sạch, vững mạnh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa”.

Đó là khẳng định của Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (Ban Chỉ đạo Trung ương) tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng diễn ra vào tháng 12/2025.

Khẳng định của người đứng đầu Đảng ta được thể hiện qua các điểm nhấn nổi bật. Trong đó, nhiệm kỳ XIII, Đảng ta đã hoàn thiện hệ thống lý luận, chủ trương, chính sách; hoàn thiện hệ thống pháp luật để triển khai trong thực tiễn; ban hành 5 quy định về kiểm soát quyền lực.

Phòng, chống tham nhũng được mở rộng sang cả phòng, chống tiêu cực, lãng phí. Các cơ quan nội chính, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng, chủ động nhận diện, phát hiện, xử lý nghiêm minh, đồng bộ giữa xử lý kỷ luật của Đảng, xử lý hành chính và xử lý hình sự.

Qua đó, nhiều vụ, việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nghiêm trọng, phức tạp được xử lý theo đúng phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, “xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực”.

Cùng với đó, Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cấp tỉnh được thành lập, bảo đảm “trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt”, khắc phục tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”; chỉ đạo triển khai khá toàn diện các nhiệm vụ, cả phòng ngừa và phát hiện, xử lý tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Trong 5 năm qua, 174 cán bộ diện Trung ương quản lý đã bị xử lý kỷ luật, trong đó có cả một số nguyên lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước. 66 cán bộ, kể cả đương chức và nghỉ hưu bị xử lý hình sự. Nhiều vụ án, vụ việc với tổ chức đan xen theo kiểu "hệ sinh thái"; cấu kết, móc ngoặc theo kiểu liên minh "quan chức - doanh nhân - tội phạm" tại công ty AIC, tập đoàn Vạn Thịnh Phát, FLC, công ty Việt Á, tập đoàn Phúc Sơn, Thuận An... đã được điều tra, xét xử nghiêm minh, nhân văn.

Và cũng lần đầu tiên kết luận điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt cả bị can, bị cáo bỏ trốn; phân hóa xử lý các đối tượng vi phạm, đảm bảo vừa nghiêm khắc vừa nhân văn, người bị xử lý “tâm phục, khẩu phục”.

Kết quả lớn tiếp theo phải kể đến đó là công tác phòng ngừa được triển khai toàn diện và thực chất hơn, tạo nhiều chuyển biến rõ rệt. Đảng, Nhà nước hoàn thiện thể chế theo tư duy mới, vừa thúc đẩy phát triển, vừa bịt kín các sơ hở dẫn tới tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. 

Nhấn mạnh thêm về công tác phòng ngừa, tại cuộc thông báo kết quả phiên họp 29 của Ban Chỉ đạo Trung ương, bà Đinh Thị Mai, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho biết, cuộc cách mạng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng như việc lần đầu tiên bố trí 100% bí thư, chủ tịch UBND cấp tỉnh và một số chức danh không phải là người địa phương là một bước phòng ngừa hiệu quả lợi ích nhóm, bè phái, tham nhũng, tiêu cực.

Cùng với đó, ngay đầu tháng 1/2025, Bộ Chính trị đã có Chỉ thị 42 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. “Điều này cho thấy, trong chỉ đạo về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, chúng ta đã đề cao và chú trọng việc phòng ngừa mang tính thực chất, toàn diện hơn”, bà Đinh Thị Mai cho biết.

Chống tham nhũng không kìm hãm mà thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội

Theo điều tra dư luận xã hội của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, tỷ lệ cán bộ, đảng viên quan tâm đến công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác này đạt gần như tuyệt đối (98%).

Điều đó khẳng định các chủ trương, định hướng chỉ đạo của Ban Chỉ đạo là đúng đắn, phù hợp với yêu cầu thực tiễn, đáp ứng nguyện vọng của nhân dân. Đẩy mạnh đấu tranh chống "giặc nội xâm" không làm mất ổn định xã hội, chia rẽ nội bộ như các thế lực thù địch, phần tử xấu vẫn rêu rao mà càng làm tăng cường sự đoàn kết, thống nhất, đồng thuận trong Đảng và toàn xã hội.

Như người đứng đầu Đảng đã khẳng định: Cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngày càng trưởng thành, đi vào chiều sâu. Kết quả thời gian qua đã chứng minh một cách rõ ràng: Chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực không kìm hãm mà thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; xử lý cán bộ sai phạm không làm yếu Đảng, mà làm Đảng ta ngày càng mạnh hơn.

Đánh giá cao công tác phòng, chống tham nhũng trong nhiệm kỳ XIII tiếp tục đạt được những kết quả đáng ghi nhận, PGS.TS Lê Quốc Lý, nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, người dân thấy rõ sự chuyển biến rất tích cực, với nhiều dấu ấn nổi bật trong việc kết hợp hài hòa, nhuần nhuyễn hơn giữa "xây" và "chống".

Đặc biệt là, công tác cán bộ tiếp tục được coi trọng hơn, đúng mức hơn, gắn kết chặt chẽ với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng nói chung, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nói riêng. Đồng thời kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi và xử lý nghiêm minh những cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", bất kể người đó là ai với tinh thần “không có vùng cấm”, “không có ngoại lệ”.

“Việc này thể hiện sự kiên quyết, gương mẫu, nghiêm minh, nhân văn của Đảng, đồng thời có tác dụng giáo dục, cảnh tỉnh, cảnh báo, răn đe trong đội ngũ cán bộ, công chức, đảng viên”, PGS Lê Quốc Lý cho biết.

Những kết quả nổi bật trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhiệm kỳ XIII không chỉ thể hiện ở số vụ án được xử lý hay cán bộ bị kỷ luật, mà quan trọng hơn là những chuyển biến tích cực trong đời sống xã hội và niềm tin của Nhân dân. Chính sự đồng thuận xã hội, niềm tin được củng cố và chuẩn mực đạo đức công vụ được nâng lên đã và đang tạo nền tảng vững chắc để công cuộc phòng, chống tham nhũng tiếp tục đi vào chiều sâu, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển bền vững đất nước trong giai đoạn mới.