Phát hiện loại thực phẩm phổ biến trong tủ lạnh làm tăng nguy cơ tử vong

Một nghiên cứu quy mô lớn mới đây chỉ ra rằng một loại thực phẩm quen thuộc có mặt trong tủ lạnh của phần lớn các gia đình có thể làm tăng nguy cơ tử vong, đặc biệt là tử vong do ung thư. Các chuyên gia cho rằng việc thay thế nó bằng những lựa chọn phổ biến khác có thể giúp giảm đáng kể rủi ro sức khỏe lâu dài.

Nghiên cứu đã phân tích dữ liệu của hơn 221.000 người trưởng thành, được theo dõi liên tục từ 30 đến 50 năm. Trong suốt quá trình theo dõi, các nhà khoa học ghi nhận tổng cộng 50.932 trường hợp tử vong, trong đó có 12.241 ca tử vong do ung thư và 11.240 ca do bệnh tim mạch.

Kết quả cho thấy việc tiêu thụ bơ, thực phẩm phổ biến trong chế độ ăn uống hàng ngày, có mối liên hệ đáng chú ý với việc tăng nguy cơ tử vong.

Sau khi điều chỉnh các yếu tố ảnh hưởng khác như lối sống, tuổi tác và chế độ ăn tổng thể, các nhà khoa học nhận thấy nhóm người tiêu thụ nhiều bơ nhất có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân cao hơn 15% so với nhóm tiêu thụ ít nhất. Ngược lại, những người sử dụng nhiều dầu thực vật như dầu ngô, dầu ô liu và dầu hạt cải lại có nguy cơ tử vong thấp hơn 16% so với nhóm tiêu thụ ít.

Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện mối liên hệ rõ ràng giữa lượng dầu thực vật tiêu thụ và nguy cơ tử vong. Cụ thể, việc tăng thêm 10 gram dầu thực vật mỗi ngày có thể giúp giảm 11% nguy cơ tử vong do ung thư và giảm 6% nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch. Trong khi đó, việc tiêu thụ nhiều bơ lại liên quan đến mức tăng 12% nguy cơ tử vong do ung thư.

Đáng chú ý, nhóm nghiên cứu ước tính rằng chỉ cần thay thế 10 gram bơ mỗi ngày bằng lượng dầu thực vật tương đương có thể giúp giảm tới 17% nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân, đồng thời giảm 17% nguy cơ tử vong do ung thư. Những phát hiện này được công bố trên tạp chí y khoa JAMA Internal Medicine. Các tác giả kết luận rằng, lượng bơ tiêu thụ cao hơn có liên quan đến tỷ lệ tử vong cao hơn, trong khi việc tiêu thụ nhiều dầu thực vật hơn lại gắn với nguy cơ tử vong thấp hơn.

Theo nhóm nghiên cứu, việc thay thế bơ bằng dầu thực vật có thể mang lại lợi ích đáng kể trong việc phòng ngừa tử vong sớm, đặc biệt trong bối cảnh bệnh tim mạch và ung thư vẫn là những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới.

Dữ liệu phục vụ nghiên cứu được thu thập từ ba dự án dài hạn tại Mỹ gồm Nghiên cứu sức khỏe y tá Hoa Kỳ, Nghiên cứu sức khỏe y tá II và Nghiên cứu theo dõi sức khỏe chuyên gia y tế. Các nhà khoa học tham gia nghiên cứu đến từ Trường Y Harvard. Chế độ ăn uống của người tham gia được đánh giá thông qua bảng câu hỏi về thực phẩm, được cập nhật định kỳ bốn năm một lần nhằm đảm bảo độ chính xác và tính liên tục của dữ liệu.

Bình luận về kết quả này, giáo sư danh dự về dinh dưỡng và chế độ ăn uống Tom Sanders thuộc Đại học King’s College London nhận định đây là nghiên cứu quan trọng, cho thấy những người lựa chọn ăn bơ có xu hướng không sống lâu bằng những người ưu tiên dầu thực vật.

Theo ông Sanders, bơ chứa hàm lượng chất béo bão hòa cao, có một lượng nhỏ axit béo chuyển hóa và rất ít chất béo không bão hòa đa. Trong khi đó, các loại dầu thực vật như dầu đậu nành, dầu hạt cải và dầu ô liu chưa hydro hóa lại có hàm lượng chất béo bão hòa thấp hơn nhưng giàu chất béo không bão hòa, loại chất béo được cho là có lợi cho sức khỏe tim mạch.

Ông nhấn mạnh thông điệp quan trọng nhất từ nghiên cứu là nên ưu tiên sử dụng dầu thực vật không bão hòa thay cho bơ trong chế độ ăn hàng ngày. Điều này càng đáng chú ý khi thời gian gần đây trên mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin tiêu cực về dầu thực vật, phần lớn dựa trên các tuyên bố thiếu cơ sở khoa học về tác hại tiềm tàng, thay vì dựa trên dữ liệu tử vong thực tế như nghiên cứu đã phân tích.

Các chuyên gia cho rằng những phát hiện này góp phần củng cố bằng chứng khoa học về vai trò của lựa chọn chất béo trong chế độ ăn uống, đồng thời nhấn mạnh rằng những thay đổi nhỏ trong thói quen dinh dưỡng hàng ngày có thể mang lại lợi ích sức khỏe lâu dài.